Bakır, yapay zekayı besleyen veri merkezlerinden gelecek talebin hızla artacağı beklentileri ile ABD dışındaki bölgelerde yaşanan arz sıkışıklığının birleşmesi sonucu metrik ton başına 12.000 dolar seviyesine yaklaşıyor.
Olağanüstü elektrik iletkenliği nedeniyle değerli olan bakır kablolar, veri merkezlerini, elektrikli araçları ve enerji dönüşümü için gerekli altyapıyı besleyen elektrik şebekelerinde hayati öneme sahip.
Bakır bu yıl yüzde 35 yükseldi
Fiyatlar bu yıl şimdiye kadar yüzde 35 yükseldi ve madencilikte yaşanan aksamalar ile ABD’deki stoklama faaliyetleri nedeniyle 2009’dan bu yana en büyük yıllık artışına doğru ilerliyor. Fiyatlar cuma günü ton başına 11.952 dolara kadar çıktı.
Benchmark Mineral Intelligence analisti Daan de Jonge, “Yapay zekaya geniş bir sepetten yatırım yapmak isteyen yatırımcılar, veri merkezlerini besleyen sert varlıkları da içeren finansal ürünlere yöneliyor. Yatırımcılar ETF’ler gibi bağlı varlıkları satın alıyor” ifadelerini kullandı.
Kanadalı Sprott Asset Management, 2024’ün ortasında dünyanın fiziki bakırla desteklenen ilk borsada işlem gören bakır fonunu piyasaya sürdü. Yaklaşık 10.000 ton fiziki bakır tutan bu fon, bu yıl neredeyse yüzde 46 yükselerek birim başına yaklaşık 14 Kanada dolarına çıktı.
Reuters’ın analist tahminlerine dayanan son anketine göre, bakır piyasası bu yıl 124.000 ton, gelecek yıl ise 150.000 ton arz açığı verecek.
Talepteki bu büyüme, dünya genelinde elektrik şebekelerinin modernizasyonu ve genişletilmesi için yapılan milyarlarca dolarlık yatırımlardan kaynaklanıyor. Veri merkezleri ve temiz enerji, devasa miktarda elektrik gerektiriyor.
Rüzgar ve güneş gibi yenilenebilir enerji teknolojilerini kapsayan enerji dönüşümünün de talebi artırması bekleniyor.
Macquarie, küresel talebin bu yıl 27 milyon ton olacağını, bunun 2024’e göre yüzde 2,7’lik bir artış anlamına geldiğini öngörüyor. En büyük metal tüketicisi Çin’de talebin yüzde 3,7 artması beklenirken, Çin dışındaki küresel talep artışının gelecek yıl yüzde 3 olacağı tahmin ediliyor.
Macquarie analisti Alice Fox, “Yukarı yönlü beklentiler, makro gelişmelerin de desteklediği sıkı arz anlatısı tarafından besleniyor” dedi.
ABD bakır fiyatları traderlar için mıknatıs gibi
Arz tarafındaki aksamalar arasında, eylülde Endonezya’daki Freeport McMoRan’a ait dev Grasberg madeninde yaşanan bir kaza yer alırken, Glencore gibi madencilik şirketleri 2026 için üretim hedeflerini düşürdü. Bu da sıkı arz beklentilerini güçlendiriyor.
Londra Metal Borsası, ABD merkezli Comex ve Şanghay Vadeli İşlemler Borsası’ndaki toplam stokları bu yıl şimdiye kadar yüzde 54 artarak 661.021 tona ulaştı.
Traderlar, ABD Başkanı Donald Trump’ın planladığı ithalat tarifeleri öncesinde Comex’teki daha yüksek fiyatlar nedeniyle mart ayından bu yana bakırı ABD’ye sevk ediyor. İthalat tarifesini karşılamak için daha yüksek fiyatlar gerekiyor.
Comex’teki stoklar rekor seviye olan 405.782 tona çıktı ve bu miktar toplam borsa stoklarının yüzde 61’ine karşılık geliyor. Bu oran 2025 başında yüzde 20 seviyesindeydi.
BMI’dan de Jonge, “Tüm bu malzemenin ABD’ye gitmesi nedeniyle piyasa son derece sıkışık hissi veriyor” dedi.
Rafine bakır, 1 Ağustos’ta yürürlüğe giren yüzde 50’lik ithalat tarifelerinden muaf tutuldu. Ancak ABD’nin bakıra uyguladığı diğer vergiler hâlâ inceleme altında ve haziran ayında güncelleme yapılması bekleniyor.
