ฤฐngiltere Merkez Bankasฤฑ (BoE), iล piyasasฤฑnda uzun sรผreli bir durgunluฤun yaลandฤฑฤฤฑna dair kanฤฑtlarฤฑn artmasฤฑ รผzerine politika faizini dรผลรผrme kararฤฑ aldฤฑ. Politika yapฤฑcฤฑlar, Rachel Reeves’in ikinci bรผtรงe vergi artฤฑลฤฑnฤฑn ardฤฑndan ekonominin durgunlaลacaฤฤฑ uyarฤฑsฤฑnda bulunarak faiz indirimi dรผฤmesine bastฤฑ ve oranlarฤฑ yรผzde 4 seviyesinden yรผzde 3,75’e รงekti.
Banka ekonomiyi “cansฤฑz” olarak nitelendirirken, yฤฑlฤฑn son รผรง ayฤฑnda รถnceki yรผzde 0,2’lik tahmininden aลaฤฤฑ yรถnlรผ revizyonla sฤฑfฤฑr bรผyรผme beklediฤini duyurdu. Baลkan Andrew Bailey, iลsizliฤin beล yฤฑlฤฑn en yรผksek seviyesine yaklaลmasฤฑyla iล piyasasฤฑnda “daha keskin bir gerileme” riski olduฤu konusunda uyardฤฑ.
Daha olumlu bir haber olarak politika yapฤฑcฤฑlar, bรผtรงenin fiyatlarฤฑ aลaฤฤฑ รงekeceฤini ve enflasyonun nisan ayฤฑnda Threadneedle Street’in yรผzde 2’lik hedefine yaklaลmasฤฑnฤฑn beklendiฤini belirtti. Enflasyon ekim ayฤฑndaki yรผzde 3,6 seviyesinden kasฤฑm ayฤฑnda yรผzde 3,2’ye gerilemiล durumda.
Komitede gรถrรผล ayrฤฑlฤฑฤฤฑ ve Baileyโnin kritik oyu
Karar sรผreci, Para Politikasฤฑ Komitesi (MPC) iรงindeki derin gรถrรผล ayrฤฑlฤฑklarฤฑnฤฑ da gรผn yรผzรผne รงฤฑkardฤฑ. Faiz indirimi kararฤฑ 5’e karลฤฑ 4 oyla, bฤฑรงak sฤฑrtฤฑ bir dengeyle alฤฑndฤฑ. Baลkan Bailey, borรงlanma maliyetlerini dรผลรผrmek iรงin belirleyici oyu kullandฤฑ ve yฤฑl sonuna kadar daha ucuz mortgage anlaลmalarฤฑ dalgasฤฑnฤฑn รถnรผnรผ aรงtฤฑ.
Ancak diฤer MPC รผyeleri, verimlilik artฤฑลฤฑyla eลlik etmeyen inatรงฤฑ yรผksek รผcret artฤฑลlarฤฑndan endiลe duymaya devam etti. Bailey, faiz oranlarฤฑnฤฑn kademeli olarak dรผลรผล eฤiliminde olduฤunu dรผลรผnse de, her faiz indirimi hamlesiyle birlikte ne kadar daha dรผลebilecekleri konusunun daha belirsiz hale geldiฤini vurguladฤฑ. Baลkan, faizleri daha fazla dรผลรผrme imkanฤฑnฤฑn sฤฑnฤฑrlฤฑ olabileceฤini ekledi.
Mortgage piyasasฤฑnda Noel รถncesi rahatlama
ฤฐngiltere Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn faiz indirimi kararฤฑ, oranlarฤฑ neredeyse รผรง yฤฑlฤฑn en dรผลรผk seviyesine indirdi ve ฤฐngiltere genelindeki mortgage borรงlularฤฑna Noel รถncesinde bir nefes aldฤฑrdฤฑ. Bu hamle yฤฑlฤฑn dรถrdรผncรผ faiz indirimi oldu ve borรงlanma maliyetlerinin ลubat 2023’ten bu yana en dรผลรผk seviyesine indiฤi anlamฤฑna geliyor.
Deutsche Bank, enflasyondaki keskin dรผลรผล ve kรถtรผleลen iล piyasasฤฑ nedeniyle gelecek yฤฑl mart ve haziran aylarฤฑnda ek faiz indirimi hamleleri yapฤฑlacaฤฤฑnฤฑ รถngรถrรผyor.
ฤฐngiltere Merkez Bankasฤฑ Baลekonomisti Sanjay Raja, komite รผyelerinin borรงlanma maliyetlerini ekonomiyi ne teลvik eden ne de kฤฑsฤฑtlayan “belirsiz bir nรถtr faiz oranฤฑna” รงekmeye odaklandฤฑฤฤฑnฤฑ belirtti. Raja, kรถtรผleลen iลgรผcรผ piyasasฤฑ ile dรผลen enflasyon arasฤฑndaki dengenin komitenin iลini zorlaลtฤฑracaฤฤฑnฤฑ, ancak oranlarฤฑn dรผลรผล eฤilimini sรผrdรผreceฤini ifade etti.
Lagarde halefine dair tartฤฑลmalara kapฤฑyฤฑ kapattฤฑ
Avrupa Merkez Bankasฤฑ (ECB) ise bugรผn faiz indirimi yerine oranlarฤฑ sabit tutma kararฤฑ aldฤฑ. Baลkan Christine Lagarde, halefi hakkฤฑnda spekรผlasyonlara girmeyi reddederek kararlฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑ gรถsterdi. Yenilenemeyen gรถrev sรผresi Ekim 2027’de sona erecek olan Lagarde, yerine bir Alman vatandaลฤฑnฤฑn getirilip getirilmeyeceฤi sorusuna yanฤฑt vermekten kaรงฤฑndฤฑ.
Spekรผlasyonlar ECB Yรถnetim Kurulu’nun ลahin รผyesi Isabel Schnabel รผzerinde yoฤunlaลsa da Lagarde, “Kim olacaฤฤฑ ve hangi milletten olacaฤฤฑ konusunda sรถyleyecek bir ลeyim yok. Bu, Avrupa Konseyi’nin gรถrevi” diyerek topu siyasi iradeye attฤฑ. Mevcut kurallara gรถre yรถnetim kurulu รผyelerinin sadece bir dรถnem gรถrev yapmasฤฑna izin veriliyor, bu da mevcut รผyelerin baลkan olmasฤฑnฤฑ zorlaลtฤฑrฤฑyor.
Yapay zeka ve Euro Bรถlgesi’nde yapฤฑsal dรถnรผลรผm
ECB toplantฤฑsฤฑnฤฑn en dikkat รงekici mesajlarฤฑndan biri ekonomik bรผyรผmenin bileลimiyle ilgiliydi. Lagarde, Euro Bรถlgesi ekonomisinin yapay zeka yatฤฑrฤฑmlarฤฑnฤฑn etkisiyle yapฤฑsal bir dรถnรผลรผm geรงirdiฤini belirtti. Yatฤฑrฤฑmlar bรผyรผk ลirketlerin yanฤฑ sฤฑra KOBฤฐ’ler tarafฤฑndan da yรถnlendiriliyor. Harcamalar geleneksel fiziksel sermayeden ziyade bilgi iลlem kapasitesi, telekomรผnikasyon aฤlarฤฑ, yazฤฑlฤฑm ve veri gibi maddi olmayan varlฤฑklara kayฤฑyor.
Lagarde, yapay zekanฤฑn zamanla verimliliฤi artฤฑrabileceฤini kabul ederken, bunun nรถtr faiz oranฤฑ รผzerindeki etkisi hakkฤฑnda erken sonuรงlara varฤฑlmamasฤฑ konusunda uyardฤฑ. Faiz kararlarฤฑnฤฑn yรผksek belirsizlik ortamฤฑnda tamamen verilere baฤlฤฑ kalacaฤฤฑnฤฑ vurgulayan Lagarde, ileriye dรถnรผk rehberlik saฤlamayฤฑ reddetti ve “tรผm seรงeneklerin masada olduฤunu” belirtti.
Dijital Euro ve siyasi sฤฑnฤฑrlar
Lagarde, dijital euro ve dondurulmuล Rus varlฤฑklarฤฑ gibi hassas konulara da deฤindi. Dijital euro konusunda teknik รงalฤฑลmalarฤฑn tamamlandฤฑฤฤฑnฤฑ belirten Lagarde, sorumluluฤun artฤฑk siyasi kurumlarda olduฤunu sรถyledi. Projeyi parasal egemenlik iรงin bir araรง olarak tanฤฑmladฤฑ.
Dondurulmuล Rus merkez bankasฤฑ varlฤฑklarฤฑnฤฑn Ukrayna iรงin kullanฤฑlmasฤฑ konusunda ise Lagarde, ECB’nin yetki alanฤฑ konusunda kesin bir รงizgi รงizdi. Para finansmanฤฑ iรงeren herhangi bir mekanizmanฤฑn AB anlaลmalarฤฑnฤฑ ihlal edeceฤi uyarฤฑsฤฑnda bulunan Lagarde, bu kararlarฤฑn merkez bankacฤฑlarฤฑnฤฑn deฤil siyasi liderlerin sorumluluฤunda olduฤunu vurguladฤฑ.
Piyasalar Lagarde’ฤฑn performansฤฑnฤฑ olumlu karลฤฑladฤฑ. Allianz Baล Ekonomi Danฤฑลmanฤฑ Mohamed El-Erian, Lagarde’ฤฑn iletiลimini “usta sฤฑnฤฑfฤฑ” olarak nitelendirdi. Avrupa hisse senetleri ise hem ECB’nin duruลu hem de ABD’den gelen beklenti altฤฑ enflasyon verisinin Fed tarafฤฑnda da faiz indirimi beklentisini artฤฑrmasฤฑyla gรผnรผ yรผkseliลle tamamladฤฑ.
