Bakır, ABD piyasasına yönelik sevkiyatlardaki yeni artışın etkisiyle ton başına 13 bin dolar seviyesini ilk kez aşarak yükselişini sürdürdü. Londra Metal Borsası’ndaki gösterge fiyatlar pazartesi günü yüzde 4,7 oranında yükseliş kaydetti. Bu yükseliş fiyatları kasım ayı ortasından itibaren yaklaşık yüzde 20 oranında yukarı çeken bir dizi sıçramanın son halkası oldu.
Söz konusu hareketlilik ABD pazarına yönelik metal sevkiyatındaki artışla desteklendi. Trump tarafından dile getirilen ithalat vergileri tehdidi gündemdeki yerini korurken ABD’deki bakır fiyatları küresel borsalara göre sürekli yüksek seviyelerde bulunuyor. Bu durum dünyanın geri kalanında ürün sıkıntısı yaşanabileceğine dair uyarıları beraberinde getirdi.
Veri merkezlerinden elektrikli araç bataryalarına kadar pek çok alanda kullanılan bakır stratejik bir ürün olarak yatırımcıların ilgisini çekmeye devam ediyor. BMO Capital Markets emtia analisti Helen Amos ABD stoklarındaki tarihi artışın küresel fiyatların temel belirleyicisi olduğunu ifade etti. Marex stratejisti Al Munro ise Şili’deki Mantoverde madeninde yaşanan grevin spekülatif faaliyetleri körüklediğini belirtti.
Gümrük tarifesi beklentileri bakır fiyatlarını etkiliyor
Hükümetler kritik metallerin tedariki konusunda endişe duydukça piyasa daha fazla odak noktası haline geliyor. Elektrik kablolarındaki rolü nedeniyle enerji dönüşümü için hayati öneme sahip olan bu metalin üretim kapasitesinin yeni talebe yetişemediği görülüyor. Madenciler yeni yatırımların yetersiz kaldığı konusunda uzun süredir uyarılarda bulunuyor.
Mevcut madenlerde yaşanan çeşitli aksilikler de arz tarafındaki baskıyı artırdı. Endonezya’daki dünyanın en büyük ikinci madeninde meydana gelen kaza ve Demokratik Kongo Cumhuriyeti’ndeki yeraltı seli geçtiğimiz yıl üretimi olumsuz etkilemişti. Bu kesintiler piyasada fiyatları yukarı yönlü tetikleyen bir boşluk yarattı.
ING stratejisti Ewa Manthey yıllardır süren yetersiz yatırım ve maden kesintilerinin piyasada çok az tampon bıraktığını vurguladı. Gümrük politikasındaki belirsizlik ve stoklama çabaları mevcut metaller üzerindeki baskıyı yoğunlaştırıyor. Analistler son fiyat hareketlerini büyük oranda ABD’nin gelecekteki vergi politikasına yönelik endişelere bağladı.
Arz sıkıntıları küresel bakır piyasını zorluyor
Trump geçtiğimiz yılın ilk yarısında ABD’ye yönelik sevkiyatlarda büyük bir artışa yol açmıştı. Ancak temmuz ayı sonunda rafine ürünü ithalat vergilerinden muaf tutarak bu süreci aniden sonlandırmıştı. Güncel veriler aralık ayı ithalatının temmuz ayından bu yana en yüksek seviyeye ulaştığını gösteriyor.
Mercuria Energy Group yetkilisi Kostas Bintas ABD’deki ithalat telaşının dünyanın geri kalanını bakırsız bırakabileceği konusunda uyardı. Bu durumun yükseliş bekleyen yatırımcılar için büyük bir fırsat sunduğu kaydedildi. UBS verilerine göre ABD küresel stokların yaklaşık yarısına sahip olmasına rağmen talebin sadece yüzde 10’unu karşılıyor.
Madencilik devlerinin açıkladığı son bilanço verileri hammadde maliyetlerindeki artışın kar marjlarını nasıl etkilediğini ortaya koydu. Birçok şirket üretim hedeflerini madenlerdeki aksaklıklar sebebiyle aşağı yönlü revize etti. Bu bilanço detayları yatırımcıların risk algısını doğrudan şekillendiriyor.
Stok hareketleri bakır fiyatlarını dengeliyor
Londra Metal Borsası’nda üç aylık bakır bugün ton başına 13.010 dolar seviyesine yükseldi. Piyasada kısa vadeli sıkışıklığa işaret eden modellerin varlığı dikkat çekiyor. Analistler küresel rafine piyasasının 2025 yılında fazla vereceğini tahmin ediyor ancak stok akışlarının gümrük vergileri nedeniyle bozulduğunu belirtiyor.
Küresel piyasalarda bakır fiyatlarındaki bu tırmanış hisse senedi endekslerine de farklı yansıyor. Dow Jones Sanayi Endeksi 487,49 puan ve yüzde 1,01 oranında artış ile 48.869,88 seviyesinden işlem görüyor. Nasdaq Bileşik endeksi 104,01 puan ve yüzde 0,45 oranında artış ile 23.339,64 seviyesinde bulunuyor.
Emtia piyasalarındaki bu tarihi yükseliş sadece kısa vadeli bir spekülasyonu değil enerji dönüşümü ve gümrük politikalarıyla şekillenen yeni bir küresel ekonomik dengeyi simgeliyor.
