Bitcoin‘de (BTC) karışık seyir sürerken, ABD’de önemli bir karar açıklandı. ABD Yüksek Mahkemesi, Başkan Donald Trump tarafından yürürlüğe konulan ve küresel ticareti sarsan gümrük vergisi rejimini Cuma günü aldığı 3’e karşı 6 oyluk kararla iptal etti.
Mahkeme heyeti, başkanın gümrük vergisi koyma yetkisinin anayasal sınırları aştığına ve bu yetkinin münhasıran Kongre’ye ait olduğuna hükmetti. Başyargıç John Roberts tarafından kaleme alınan çoğunluk görüşünde, “Daha önce hiçbir başkanın, bu büyüklük ve kapsamdaki gümrük vergilerini dayatmak için söz konusu yasaya başvurmadığı” vurgulandı.
Kararda, tarihsel emsal eksikliği ile başkanın talep ettiği geniş yetki alanının birleşmesinin, vergilerin başkanın “meşru erişim alanının” ötesine geçtiğini gösterdiği belirtildi.
Söz konusu hukuki gelişme, Trump yönetiminin 1977 tarihli Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası’nı (IEEPA) kullanarak ithal mallara uyguladığı geniş kapsamlı vergilerin yasal zeminini ortadan kaldırdı.
Mahkemenin üç muhafazakar üyesi; Clarence Thomas, Samuel Alito ve Brett Kavanaugh karara muhalif kalarak karşı oy kullanırken, diğer üyeler başkanın yürütme yetkisini kötüye kullandığı görüşünde birleşti.
Kararın açıklanmasının ardından piyasalarda volatilite hızla artarken, yatırımcılar bu hamleyi ticaret savaşlarının yumuşayabileceğine dair bir sinyal olarak değerlendirdi. Özellikle ihracat odaklı şirketlerin hisselerinde belirgin bir toparlanma gözlemlendi.
ABD ekonomisinde stagflasyon endişeleri ve BTC’nin tepkisi
Gümrük vergisi kararının açıklandığı Cuma günü, ABD ekonomisinden gelen veriler “stagflasyon” (durgunluk içinde enflasyon) sinyallerini güçlendirdi. ABD Ticaret Bakanlığı, ekonominin 2025 yılının son çeyreğinde yalnızca %1,4 oranında büyüdüğünü bildirdi.
Bu büyüme oranı, beklentilerin oldukça altında kalırken, aynı dönemde çekirdek kişisel tüketim harcamaları (PCE) fiyat endeksi yıllık bazda %3 artış gösterdi. Piyasa analistleri, %2,9 olan beklentinin üzerinde gelen enflasyon verisi ile yavaşlayan büyümenin birleşmesini “karmaşık ve endişe verici” olarak nitelendirdi. 2025 yılının tamamında ekonominin %2,2 büyümesi ise, pandeminin etkili olduğu 2020 yılından bu yana kaydedilen en yavaş yıllık büyüme hızı oldu.
BTC başta olmak üzere kripto para piyasaları, mahkeme kararına ilk etapta sert ancak kısa süreli bir tepki verdi. BTC fiyatı haberle birlikte %2’lik bir sıçrama yaparak 68.000 dolar seviyesini aştı. Ancak BTC dahil kripto varlıklarda son dönemde sıkça görülen “kazançların hızla geri verilmesi” eğilimi burada da kendini gösterdi ve fiyat dakikalar içinde tekrar 67.000 doların altına geriledi.
BTC’deki bu karışık seyre rağmen Wall Street hisse senedi piyasaları daha dayanıklı bir duruş sergiledi; Nasdaq endeksi gümrük vergisi iptalinin maliyetleri düşüreceği beklentisiyle %0,6 oranında yükselerek seansın en yüksek seviyesine ulaştı.
Yatırımcılar, bir yandan ticaret engellerinin kalkmasını kutlarken, diğer yandan stagflasyonist verilerin Fed’in faiz politikası üzerindeki baskısını değerlendirmeye devam ediyor.
Gümrük vergisi iptalinin küresel ticaret ve gelecek beklentileri üzerindeki etkisi
Yüksek Mahkeme’nin bu tarihi kararı, sadece ABD iç siyaseti için değil, aynı zamanda küresel ticaret dinamikleri için de kritik bir dönüm noktası teşkil ediyor.
Trump yönetiminin “Kurtuluş Günü” vergileri olarak adlandırdığı ve neredeyse tüm ticaret ortaklarını hedef alan %10 ile %50 arasındaki ek yükümlülükler, bu kararla birlikte hukuki dayanağını kaybetti. Uzmanlar, bu durumun özellikle Meksika, Kanada ve Çin ile olan ticari ilişkilerde yeni bir sayfa açabileceğini belirtiyor. Ancak, kararın ardından Trump’ın “B Planı” olarak nitelendirilen farklı yasal düzenlemeler (Section 232 veya Section 301 gibi) üzerinden benzer vergileri tekrar gündeme getirme ihtimali, piyasalardaki belirsizliği canlı tutuyor.
Özetle, ABD ekonomisi düşük büyüme ve yüksek enflasyon kıskacındayken, yargıdan gelen bu müdahale piyasalar için geçici bir soluklanma alanı yarattı. Analistler, gümrük vergilerinin iptalinin tüketici fiyatları üzerinde %0,3 ile %0,7 arasında bir düşüş etkisi yaratabileceğini ve kurumsal kar marjlarını %1,2 ile %2,1 bandında iyileştirebileceğini öngörüyor. Gelecek dönemde piyasa odağı, gümrük vergilerinin yasal iade süreçlerine ve Fed’in stagflasyon riskine karşı nasıl bir pozisyon alacağına kayacaktır. Ticaret belirsizliğinin azalması hisse senetleri için destekleyici olsa da, makroekonomik verilerin zayıflığı Wall Street üzerindeki risk iştahını sınırlamaya devam edebilir.
