ABD Baลkanฤฑ Donald Trump, Yรผksek Mahkeme’nin geรงtiฤimiz yฤฑl yรผrรผrlรผฤe koyduฤu ithalat vergilerinin bรผyรผk bir kฤฑsmฤฑnฤฑ iptal etmesinin ardฤฑndan, yeni bir baลkanlฤฑk kararnamesiyle %10 oranฤฑnda kรผresel gรผmrรผk vergisi uygulayacaฤฤฑnฤฑ duyurdu.
Beyaz Saray’da gazetecilere aรงฤฑklamalarda bulunan Trump, mahkemenin kararฤฑnฤฑn ardฤฑndan daha kapsamlฤฑ ithalat vergilerinin รถnรผnรผ aรงabilecek bir dizi yeni soruลturma baลlatma sรถzรผ verdi.
Cuma gรผnรผ yapฤฑlan aรงฤฑklamada Trump, Yรผksek Mahkeme’nin gรผmrรผk vergilerini tamamen geรงersiz kฤฑlmadฤฑฤฤฑnฤฑ, yalnฤฑzca Uluslararasฤฑ Acil Ekonomik Gรผรงler Yasasฤฑ’nฤฑn (IEEPA) belirli bir kullanฤฑm biรงimini hukuka aykฤฑrฤฑ bulduฤunu belirtti.
ABD Baลkanฤฑ, “ลimdi farklฤฑ bir yรถne gideceฤim, muhtemelen en baลฤฑndan beri gitmem gereken yรถne” diyerek ticaret politikasฤฑnda strateji deฤiลikliฤine gittiฤini kaydetti.
Trump’ฤฑn gรผmrรผk vergisi uygulamasฤฑnda hukuki zemin deฤiลiyor
Baลkan, yeni vergi dรผzenlemesini 1974 Ticaret Yasasฤฑ’nฤฑn 122. Bรถlรผmรผ kapsamฤฑnda hayata geรงireceฤini aรงฤฑkladฤฑ. Sรถz konusu yasal dรผzenleme, ABD Baลkanฤฑ’na tek taraflฤฑ olarak %15’e kadar temel gรผmrรผk vergisi uygulama yetkisi tanฤฑyor.
Ancak bu hรผkmรผn uygulanmasฤฑnda 150 gรผnlรผk bir sรผre sฤฑnฤฑrฤฑ bulunuyor. Trump, yeni %10โluk vergi oranฤฑnฤฑn รผรง gรผn iรงinde yรผrรผrlรผฤe girmesini beklediฤini ifade etti. Bunun yanฤฑ sฤฑra, daha รถnce รin’den yapฤฑlan ihracat, otomobiller ve metaller รผzerine ek yรผkรผmlรผlรผkler getirmek iรงin kullanฤฑlan 301. ve 232. Bรถlรผmler kapsamฤฑnda da ek soruลturmalar baลlatฤฑlacaฤฤฑnฤฑ bildirdi.
Bu soruลturmalar devam ederken %10’luk temel verginin uygulanacaฤฤฑnฤฑ, sรผrecin sonunda ise bu vergilerin kalฤฑcฤฑ hale gelebileceฤini iลaret eden Trump, รถzellikle yabancฤฑ otomobillere yรถnelik %15 ile %30 arasฤฑnda deฤiลen oranlarda vergi artฤฑลฤฑ planladฤฑฤฤฑnฤฑ vurguladฤฑ.
Yรผksek Mahkeme, 3’e karลฤฑ 6 oyla aldฤฑฤฤฑ kararda, ABD yรถnetiminin kรผresel รถlรงekteki “mรผtekabil” vergileri ve fentanil kaรงakรงฤฑlฤฑฤฤฑyla mรผcadele gerekรงesiyle uygulanan ithalat vergilerini IEEPA yasasฤฑna dayandฤฑrarak yetkisini aลtฤฑฤฤฑna hรผkmetmiลti.
Karara, ABD Baลkanฤฑ tarafฤฑndan atanan yargฤฑรงlar Neil Gorsuch ve Amy Coney Barrett’ฤฑn da รงoฤunluk safฤฑnda yer alarak destek vermesi dikkat รงekti. Trump, bu isimlerin kararlarฤฑnฤฑ “aileleri iรงin bir utanรง” olarak nitelendirerek sert eleลtirilerde bulundu.
Mahkeme kararฤฑ ayrฤฑca, ithalatรงฤฑlarฤฑn geri alabileceฤi vergi iadelerinin miktarฤฑnฤฑ netleลtirmedi. Bu durumun yaklaลฤฑk 170 milyar dolarlฤฑk bir iade talebine yol aรงabileceฤi รถngรถrรผlรผyor; bu rakam, Trump dรถneminde toplanan toplam vergi gelirinin yarฤฑsฤฑndan fazlasฤฑna tekabรผl ediyor.
Kรผresel piyasalarda gรผmrรผk vergisi ve ekonomik gรถrรผnรผm
Donald Trump, gรผmrรผk vergisi programฤฑnฤฑn sadece imalat sanayisini ABD’ye geri getirmek iรงin deฤil, aynฤฑ zamanda stratejik bir dฤฑล politika aracฤฑ olarak da zorunlu olduฤunu savunuyor.
Vergi tehditlerinin, diฤer รผlkeleri silahlฤฑ รงatฤฑลmalarฤฑ yatฤฑลtฤฑrmaya zorladฤฑฤฤฑnฤฑ ve milyarlarca dolarlฤฑk yabancฤฑ yatฤฑrฤฑmฤฑ ABD’ye รงektiฤini iddia eden Trump, ticaret ortaklarฤฑyla mรผzakerelerin sรผreceฤini ancak bu vergilerin bir koz olarak masada kalacaฤฤฑnฤฑ belirtti.
Kararฤฑn aรงฤฑklanmasฤฑnฤฑn ardฤฑndan tahvil faizleri รถnceki kazanรงlarฤฑnฤฑ geri verirken, hisse senedi piyasalarฤฑnda yukarฤฑ yรถnlรผ hareketler gรถzlendi. Piyasa analistleri, %10’luk yeni vergi oranฤฑnฤฑn kรผresel tedarik zincirleri รผzerindeki maliyet baskฤฑsฤฑnฤฑ artฤฑrabileceฤini ancak belirsizliฤin bir kฤฑsmฤฑnฤฑ giderdiฤini deฤerlendiriyor.
