Dow Jones ve S&P 500’de ‘Trump Rallisi’: Barış umudu uçurdu!

New York borsasında Dow Jones, S&P 500 ve Nasdaq endeksleri, Orta Doğu’da gerilimin düşeceğine dair yeşeren umutların etkisiyle pazartesi günkü işlemlerde güçlü bir yükseliş ivmesi yakaladı.

Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump’ın İran ile verimli görüşmeler gerçekleştirdiklerini açıklaması, Wall Street endekslerinde açılışla birlikte ralli yarattı. Trump, taraflar arasında anlaşma sağlama konusunda son derece ciddi bir şans bulunduğunu ifade etti.

Ancak Tahran yönetiminin söz konusu diplomatik temas iddialarını yalanlaması, yatırımcıların ilk andaki coşkusunu bir miktar dizginledi.

ABD’de doğu saatiyle 15.04 itibarıyla gösterge niteliğindeki S&P 500 endeksi yüzde 1,7 oranında değer kazanarak 6.615,15 puan seviyesine ulaştı. Teknoloji ağırlıklı Nasdaq Composite endeksi yüzde 1,8 artışla 22.033,64 puana tırmandı. Dow Jones Sanayi Ortalaması ise yüzde 1,9 oranında prim yaparak 46.421,24 puana yükseldi. Erken saatlerde Dow Jones tarafındaki kazançlar yüzde 2,5 seviyesine kadar çıkmıştı.

Longbow Asset Management İcra Kurulu Başkanı Jake Dollarhide, piyasalardaki sert yükselişin yatırımcı psikolojisini net şekilde yansıttığını belirtti. Uzman isim, piyasa aktörlerinin yeniden alıcı konumuna geçmek ve iyimser bir tablo çizmek için her türlü bahaneyi değerlendirdiğini vurguladı. Trump 2.0 döneminin getirdiği belirsizliklerin geride bırakılmak istenmesi, hisse senedi piyasalarındaki alım iştahını doğrudan destekliyor. Dow Jones yatırımcıları, sanayi şirketlerinin jeopolitik risklere karşı duyarlılığını fiyatlamaya devam ediyor.

Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımda, düşmanlıkları tamamen sona erdirmeyi amaçlayan son iki günlük görüşmelerin oldukça üretken geçtiğini bildirdi. Gerçekleşen temasların üslubu ve gidişatı doğrultusunda Pentagon’a yeni talimatlar verildiği açıklandı. Amerikan ordusunun İran elektrik santrallerine ve enerji altyapısına yönelik planladığı tüm askeri operasyonlar beş gün süreyle ertelendi.

İran devlet medyası ise Tahran’ın Washington ile hiçbir doğrudan veya dolaylı iletişim kurmadığını savundu. İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü, Hürmüz Boğazı konusundaki tutumlarının ve savaşı sona erdirme önkoşullarının eskisiyle tamamen aynı kaldığını duyurdu. Wall Street Journal gazetesinin aktardığına göre, İran merkezli Fars haber ajansı, misilleme tehditlerinin ardından Trump’ın geri adım attığını öne sürdü.

Trump, ilerleyen saatlerde Air Force One uçağının önünde gazetecilere yaptığı açıklamada, oldukça güçlü görüşmeler yaptıklarını ve önemli anlaşma noktalarına vardıklarını sözlerine ekledi. Nihai bir garanti vermekten kaçınan Amerikan lideri, nükleer silahlardan arındırılmış bir bölge hedeflediklerini yineledi.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu da Trump ile telefonda görüştüğünü ve savaş kazanımlarının masada koz olarak kullanılabileceğini doğruladı. İsrail ordusunun operasyonları ise şimdilik devam ediyor. Kurumsal yatırımcılar, Dow Jones endeksindeki yön arayışının diplomasi trafiğine bağlı olduğunu belirtiyor.

Petrol piyasalarındaki beklentiler ve makroekonomik yansımalar

Trump, daha önce İran yönetiminin pazartesi gecesine kadar Hürmüz Boğazı’nı yeniden ticari gemi geçişlerine açmaması halinde yeni saldırılar düzenleme tehdidinde bulunmuştu. Dünya deniz taşımacılığının beşte birinin gerçekleştiği kritik su yolu, devam eden çatışmaların en önemli kriz noktası haline geldi.

Bölgedeki ticari gemilere yönelik olası saldırı tehditleri, deniz trafiğini fiilen durma noktasına getirerek küresel ekonominin enerji tedarikini ciddi ölçüde aksatıyor. Petrol fiyatlarındaki sert tırmanışın yaratacağı enflasyon şokları, ekonomik büyümeyi baltalama ve merkez bankalarını yeniden faiz artırımına zorlama riski taşıyor. Küresel piyasalar, jeopolitik risklerin makroekonomik istikrara vereceği zararı endişeyle takip etmeyi sürdürüyor.

Donald Trump, İran ile nihai bir anlaşmaya varılması durumunda petrol fiyatlarının bir taş gibi hızla düşeceğini öngörüyor. Amerikan yönetimi, akaryakıt fiyatlarındaki artışı hafifletmek amacıyla denizde bekleyen İran petrolüne uygulanan yaptırımları geçici olarak kaldırma kararı aldı.

Piyasaya mümkün olan en yüksek hacimde petrol sunulması hedefleniyor. Washington yönetimi, piyasalardaki arz kaygılarını yatıştırmak için adımlar atıyor. Dow Jones endeksi bileşenleri, enerji maliyetlerindeki olası düşüşü memnuniyetle karşılıyor.

Trump, gemilerde bekleyen petrolün sisteme dahil olmasının savaşın gidişatını değiştirmeyeceğini savunuyor. Hürmüz Boğazı’nın ortaklaşa kontrol edileceği ve sistemin işlemesi halinde çok yakında yeniden açılacağı ifade ediliyor. Verilen ılımlı mesajlar, enerji piyasalarındaki arz endişelerini hızla yatıştırarak fiyatlamalara doğrudan yansıdı.

Orta Doğu’da gerilimin azalacağına dair yeşeren umutlar, petrol fiyatlarında sert bir çöküşe zemin hazırladı. Küresel gösterge niteliğindeki Brent petrolün vadeli işlemleri yüzde 8,8 oranında devasa bir düşüş kaydederek varil başına 97,08 dolar seviyesine geriledi. Amerikan Batı Teksas türü ham petrol vadeli kontratları ise yüzde 9,2 oranında değer kaybederek 89,18 dolardan alıcı buldu.

Enerji maliyetlerindeki gevşeme, ağır sanayi şirketlerinin kar marjı beklentilerini pozitif yönde etkiliyor. Oynaklığın yüksek olduğu dönemlerde Dow Jones endeksi, yatırımcılar için defansif bir sığınak rolü üstleniyor.

“Yatırımcılar alış için bahane arıyor”

Longbow Asset Management CEO’su Jake Dollarhide, piyasadaki bu ani sıçramayı şu sözlerle özetledi: “Bugünkü ralli, yatırımcıların ‘Trump 2.0’ döneminin bu sancılı sayfasını geride bırakmak ve yeniden boğa piyasasına dönmek için en küçük bir bahaneyi bile alım fırsatı olarak gördüğünü kanıtlıyor.”

AJ Bell Yatırım Direktörü Dan Coatsworth ise yatırımcılara şu uyarıyı yaptı: “Piyasalar bir kuruşun üzerinde dönebilir (hızlı yön değiştirebilir). Bu yüzden piyasayı zamanlamaya çalışmak yerine, piyasada kalmak uzun vadeli yatırımcılar için her zaman en iyi yaklaşımdır.”