Tรผrkiye Cumhuriyeti Merkez Bankasฤฑ (TCMB), ฤฐran savaลฤฑnฤฑn 28 ลubat’ta baลlamasฤฑndan sonraki iki hafta iรงinde yaklaลฤฑk 60 ton altฤฑn sattฤฑ. Bloomberg’in haberinde, 8 milyar dolarฤฑ aลan tutardaki bu satฤฑล, altฤฑn fiyatlarฤฑ รผzerindeki aลaฤฤฑ yรถnlรผ baskฤฑyฤฑ artฤฑrdฤฑฤฤฑ ifade edildi.
Merkez Bankasฤฑ tarafฤฑndan yayฤฑmlanan resmi verilere gรถre, ulusal altฤฑn rezervlerinde mart ayฤฑnฤฑn ilk haftalarฤฑndan itibaren keskin bir dรผลรผล yaลanฤฑyor. ฤฐstatistikler, 13 Mart haftasฤฑnda 6 tonluk, 20 Mart haftasฤฑnda ise 52,4 tonluk devasa bir altฤฑn รงฤฑkฤฑลฤฑna iลaret ediyor. Bloomberg haber ajansฤฑnฤฑn finansal kaynaklara dayandฤฑrdฤฑฤฤฑ rapora gรถre, gerรงekleลtirilen iลlemlerin toplam parasal deฤeri 8 milyar dolarฤฑ aลฤฑyor.
Yรผklรผ miktardaki altฤฑnฤฑn kรผรงรผk bir kฤฑsmฤฑ doฤrudan satฤฑlฤฑrken, asฤฑl bรผyรผk bรถlรผmรผ uluslararasฤฑ piyasalarda dรถviz veya Tรผrk Lirasฤฑ teminatฤฑ saฤlamak amacฤฑyla swap anlaลmalarฤฑ รผzerinden iลleme konuldu. ฤฐลlemler, kรผresel emtia piyasalarฤฑndaki altฤฑn fiyatlarฤฑ รผzerinde belirgin bir aลaฤฤฑ yรถnlรผ baskฤฑ yaratฤฑyor.
Tรผrkiye’nin enflasyonu tek haneli rakamlara indirme stratejisi, dรถviz kurlarฤฑnฤฑn istikrarlฤฑ seyrine sฤฑkฤฑ sฤฑkฤฑya baฤlฤฑ bulunuyor. Ekonomi yรถnetimi, Tรผrk lirasฤฑnฤฑn deฤer kaybฤฑnฤฑ sฤฑnฤฑrlamak amacฤฑyla genellikle kamu bankalarฤฑ aracฤฑlฤฑฤฤฑyla piyasalara doฤrudan veya dolaylฤฑ dรถviz mรผdahalelerinde bulunuyor. Ancak ลubat ayฤฑ sonunda Orta Doฤu’da patlak veren รงatฤฑลmalar, enerji ithalat faturasฤฑnฤฑ aniden yรผkselterek dรถviz dengesini ciddi ลekilde sarstฤฑ.
Yรผkselen enerji maliyetleri ve piyasalardaki artan dolar talebi, mevcut istikrar politikasฤฑnฤฑn sรผrdรผrรผlmesini her geรงen gรผn zorlaลtฤฑrฤฑyor. Artan maliyetler karลฤฑsฤฑnda nakit yaratma ihtiyacฤฑ doฤunca, rezervlerdeki altฤฑnlar stratejik bir finansman aracฤฑ olarak devreye sokuldu.
Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn satฤฑลlarฤฑ
Finansal piyasalar, jeopolitik krizlerin yarattฤฑฤฤฑ likidite sฤฑkฤฑลฤฑklฤฑฤฤฑnฤฑ aลmak iรงin alternatif yรถntemler arฤฑyor. Swap mekanizmasฤฑ, sahip olunan altฤฑnlarฤฑn belirli bir sรผre sonunda geri alฤฑnmak รผzere yabancฤฑ finansal kurumlara verilip karลฤฑlฤฑฤฤฑnda nakit dรถviz alฤฑnmasฤฑnฤฑ saฤlฤฑyor. Yรถntem, doฤrudan satฤฑล yerine geรงici bir teminatlandฤฑrma iลlemi iลlevi gรถrerek bilanรงodaki hasarฤฑ kaฤฤฑt รผzerinde hafifletmeyi amaรงlฤฑyor.
Uluslararasฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑlar, Tรผrk Lirasฤฑ’nฤฑn gelecekteki seyrini tahmin etmek iรงin rezervlerdeki deฤiลimi yakฤฑndan takip ediyor. Artan ithalat faturasฤฑnฤฑn yaratacaฤฤฑ dรถviz aรงฤฑฤฤฑnฤฑn nasฤฑl finanse edileceฤi, piyasa profesyonellerinin en รงok tartฤฑลtฤฑฤฤฑ konularฤฑn baลฤฑnda geliyor. Kรผresel belirsizliklerin artmasฤฑ, nakit dรถvize ulaลฤฑm maliyetlerini de paralel olarak yรผkseltiyor.
Merkez Bankasฤฑ politikalarฤฑnda dรถnรผลรผm
ฤฐstanbul merkezli finansal danฤฑลmanlฤฑk firmasฤฑ Phoenix Consultancy kurucusu Iris Cibre, Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn likidite stratejisine dair รงarpฤฑcฤฑ deฤerlendirmelerde bulundu. Bloomberg’e konuลan Cibre, kurumun acil likidite ihtiyacฤฑnฤฑ karลฤฑlamak ve yurtiรงi dรถviz talebini istikrara kavuลturmak amacฤฑyla 135 milyar dolarlฤฑk devasa altฤฑn stokunu kullanmaya baลladฤฑฤฤฑnฤฑ belirtti. Uzman isim, gerรงekleลtirilen toplam satฤฑลฤฑn 58,4 ton seviyesinde gerรงekleลtiฤini hesaplฤฑyor.
Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn sรถz konusu iลlemlerinin yarฤฑsฤฑndan fazlasฤฑnฤฑn yurtdฤฑลฤฑ piyasalarda altฤฑn karลฤฑlฤฑฤฤฑ dรถviz swaplarฤฑ yoluyla yapฤฑldฤฑฤฤฑ ifade ediliyor. Rakamsal veriler, kurumun piyasadaki ateลi sรถndรผrmek iรงin elindeki en gรผรงlรผ cephaneyi sahaya sรผrdรผฤรผnรผ kanฤฑtlฤฑyor.
รte yandan Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn altฤฑn rezervlerinden bu miktardaki bir satฤฑล, Tรผrkiye’nin uzun yฤฑllardฤฑr sรผrdรผrdรผฤรผ ekonomi politikalarฤฑnda radikal bir deฤiลime iลaret ediyor. Ekonomi yรถnetimi, Amerikan dolarฤฑ cinsinden varlฤฑklara olan baฤฤฑmlฤฑlฤฑฤฤฑ azaltmak amacฤฑyla son on yฤฑllฤฑk periyotta dรผnyanฤฑn en agresif altฤฑn alฤฑcฤฑlarฤฑ arasฤฑnda ilk sฤฑralarda yer alฤฑyordu. Kriz anฤฑnda stratejik rezervlerin piyasaya sรผrรผlmesi, jeopolitik ลoklarฤฑn yerel ekonomiler รผzerindeki yฤฑkฤฑcฤฑ etkisini net ลekilde gรถsteriyor.
Altฤฑn fiyatlarฤฑ, geride kalan yฤฑldan itibaren sergilediฤi gรผรงlรผ yรผkseliล trendinin ardฤฑndan yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn kar satฤฑลlarฤฑna yรถnelmesiyle sadece mart ayฤฑ iรงerisinde yaklaลฤฑk yรผzde 15 oranฤฑnda geriledi. Tรผrkiye’nin yรผklรผ satฤฑลlarฤฑ da kรผresel piyasalardaki fiyat dรผลรผลรผnรผ hฤฑzlandฤฑran temel faktรถrlerden birisi olarak deฤerlendiriliyor.
