Kรผresel piyasalarda petrol fiyatlarฤฑ, Ortadoฤu’da saฤlanan iki haftalฤฑk ateลkesin kฤฑrฤฑlganlฤฑฤฤฑna dair ลรผphelerin artmasฤฑ ve Hรผrmรผz Boฤazฤฑ’ndaki enerji akฤฑลฤฑnฤฑn kฤฑsฤฑtlฤฑ kalmaya devam edeceฤi endiลeleriyle Perลembe gรผnรผ yรผkseliลe geรงti.
Brent petrol vadeli iลlemleri 1,96 dolar veya %2,07 artฤฑลla varil baลฤฑna 96,71 dolara รงฤฑkarken, ABD Batฤฑ Teksas tรผrรผ (WTI) ham petrolรผ 2,60 dolar veya %2,75 yรผkseliลle 97,01 dolardan iลlem gรถrdรผ. Her iki gรถsterge fiyatฤฑn, bir รถnceki seansta ateลkesin boฤazฤฑn aรงฤฑlmasฤฑna imkan tanฤฑyacaฤฤฑ beklentisiyle 100 dolarฤฑn altฤฑna gerilemesinin ardฤฑndan gelen bu toparlanma, piyasadaki jeopolitik risk priminin henรผz tam olarak ortadan kalkmadฤฑฤฤฑnฤฑ gรถsteriyor.
Hรผrmรผz Boฤazฤฑ ve kรผresel petrol arzฤฑ รผzerindeki riskler
Hรผrmรผz Boฤazฤฑ, Irak, Suudi Arabistan, Kuveyt ve Katar gibi Kรถrfez รผreticilerinin arzฤฑnฤฑ kรผresel pazarlara baฤlayan ve dรผnya petrol ve gaz arzฤฑnฤฑn yaklaลฤฑk %20’sini taลฤฑyan kritik bir su yolu olma รถzelliฤini koruyor.
Piyasa analistleri, katฤฑlฤฑmcฤฑlarฤฑn jeopolitik riskleri fiyatlamaktan vazgeรงme konusunda tereddรผtlรผ olduklarฤฑnฤฑ ifade ediyor. Vanda Insights kurucusu Vandana Hari, Hรผrmรผz Boฤazฤฑ’nฤฑn yakฤฑn zamanda anlamlฤฑ bir ลekilde aรงฤฑlma ihtimalinin dรผลรผk gรถrรผndรผฤรผnรผ belirterek, petrol fiyatlarฤฑnda dalgalanmanฤฑn sรผreceฤi deฤerlendirmesinde bulundu.
Hari, vadeli iลlem piyasalarฤฑndaki yapฤฑnฤฑn bozulduฤuna dikkat รงekerek, normal ลartlarda fiyatlarฤฑn ateลkes รถncesi seviyelere รงoktan dรถnmรผล olmasฤฑ gerektiฤini vurguladฤฑ.
ฤฐsrail’in Lรผbnan’a yรถnelik saldฤฑrฤฑlarฤฑnฤฑ sรผrdรผrmesi, ฤฐran’ฤฑn kalฤฑcฤฑ bir barฤฑล anlaลmasฤฑ iรงin yรผrรผtรผlen mรผzakerelere devam etmeyi “mantฤฑksฤฑz” olarak nitelemesine yol aรงtฤฑ. Bu durum, mevcut ateลkesin sรผrdรผrรผlebilirliฤini tehlikeye atarken, gemicilik ลirketleri Hรผrmรผz Boฤazฤฑ’ndan geรงiลlere yeniden baลlamadan รถnce ลartlarฤฑn netleลmesini bekliyor.
ฤฐran basฤฑnฤฑnda yer alan haberlere gรถre Tahran, gemileri mayฤฑnlarฤฑn รงevresinden dolaลtฤฑrmak iรงin haritalar yayฤฑnlamฤฑล ve Devrim Muhafฤฑzlarฤฑ ile koordineli gรผvenli yollar belirlemiล olsa da, lojistik kopukluklar ve yรผksek sigorta primleri arz gรผvenliฤini tehdit etmeye devam ediyor.
Standard Chartered analistleri, gรผvenlik endiลeleri ve operasyonel kฤฑsฤฑtlamalar nedeniyle รถnรผmรผzdeki iki hafta iรงinde bรถlgeden ek enerji arzฤฑ saฤlanmasฤฑnฤฑn pek mรผmkรผn olmadฤฑฤฤฑnฤฑ kaydetti.
Bรถlgesel gerilim ve piyasa beklentileri
Ortadoฤu’daki gerilimin sadece su yollarฤฑyla sฤฑnฤฑrlฤฑ kalmamasฤฑ, bรถlgedeki petrol tesislerini de doฤrudan tehdit altฤฑnda bฤฑrakฤฑyor. Sektรถr kaynaklarฤฑndan alฤฑnan bilgilere gรถre ฤฐran, ateลkes sonrasฤฑ sรผreรงte, Hรผrmรผz Boฤazฤฑ’ndaki ablukayฤฑ aลmak iรงin kullanฤฑlan Suudi Arabistan’daki bir boru hattฤฑ dahil olmak รผzere komลu รผlkelerdeki stratejik noktalarฤฑ hedef aldฤฑ.
Kuveyt, Bahreyn ve Birleลik Arap Emirlikleri’nden (BAE) gelen fรผze ve insansฤฑz hava aracฤฑ saldฤฑrฤฑsฤฑ raporlarฤฑ, arz gรผvenliฤine yรถnelik endiลeleri kรถrรผklรผyor. Bu risklere raฤmen, Goldman Sachs รผรงรผncรผ ve dรถrdรผncรผ รงeyrek iรงin Brent petrol fiyat tahminlerini sฤฑrasฤฑyla 82 ve 80 dolar, WTI iรงin ise 77 ve 75 dolar seviyesinde sabit tuttu.
Banka, risk primindeki dรผลรผลรผ gerekรงe gรถstererek yalnฤฑzca ikinci รงeyrek beklentilerini revize ederken, piyasa genelinde kalฤฑcฤฑ bir istikrar iรงin Hรผrmรผz Boฤazฤฑ’ndaki sevkiyat trafiฤinin normalleลmesi kritik bir eลik olarak gรถrรผlรผyor.
