Petrol fiyatları, ABD ile İran arasında sağlanan ateşkes anlaşmasına rağmen küresel petrol ticaretinin en kritik noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’ndaki trafiğin normale dönmemesi üzerine haftanın son işlem gününde yükseliş kaydetti.
Küresel piyasalarda gözler Hürmüz Boğazı‘ndan gelecek haberlere çevrilmişken, arz güvenliğine ilişkin endişeler fiyatlamalar üzerinde etkili olmaya devam ediyor. ABD ile İran arasındaki iki haftalık ateşkes sürecine rağmen, dünya petrol arzının yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği bu kritik su yolunun büyük ölçüde kapalı kalması piyasalardaki oynaklığı artırdı.
Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün Mayıs ayı vadeli varil fiyatı yüzde 0,39 artışla 98,28 dolara yükselirken, Haziran vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,5 değer kazanarak 96,40 dolardan işlem gördü.
Hürmüz Boğazı’ndaki kısıtlamalar petrol fiyatları üzerinde baskı oluşturuyor
ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın boğazdan geçiş yapan tankerlerden ücret talep etmeye başlaması üzerine Tahran yönetimine yönelik sert bir uyarıda bulundu. Bu hamlenin, su yolunun yeniden trafiğe açılması şartına bağlı olan ateşkes anlaşmasını zayıflatabileceği belirtiliyor.
Trump, sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı açıklamada, İran’ın tanker geçişine izin verme konusundaki tutumunu eleştirerek mevcut durumun kabul edilemez olduğunu ifade etti. Beyaz Saray Ekonomi Danışmanı Kevin Hassett ise boğazdan geçecek tek bir tankerin bile piyasadaki arz eksikliğini gidermek adına kritik bir öneme sahip olduğunu vurguladı.
Suudi Arabistan’ın enerji altyapısına yönelik saldırılar da arz yönlü baskıları derinleştiriyor. Suudi Arabistan resmi haber ajansının (SPA) enerji bakanlığı kaynaklarına dayandırdığı bilgilere göre, saldırılar üretim kapasitesinde günlük yaklaşık 600 bin varillik bir kesintiye yol açtı.
Ayrıca, Doğu-Batı Boru Hattı üzerinden gerçekleştirilen akışın da günlük 700 bin varil dolayında azaldığı kaydedildi. İran tarafından gerçekleştirilen saldırıların, Basra Körfezi’ndeki tesislerden Kızıldeniz’deki Yanbu terminaline ham petrol taşıyan pompalama istasyonlarını hedef aldığı bildirildi. Riyad yönetimi, Hürmüz Boğazı’ndaki riskler nedeniyle ihracatında bu boru hattına öncelik veriyordu.
Üretim kapasitesindeki kayıplar ve piyasa beklentileri
Manifa ve Khurais petrol sahalarına düzenlenen saldırılar, Suudi Arabistan’ın toplam üretim kapasitesinde ciddi bir gerilemeye neden oldu. Rafinerilerin de hedef alınmasıyla birlikte tedarik zincirindeki aksamalar daha karmaşık bir hal aldı.
Birleşik Arap Emirlikleri’nin devlet petrol şirketinin üst yöneticisi (CEO), Salı günü sağlanan ateşkes anlaşmasına rağmen su yolunun gemi trafiğine büyük ölçüde kapalı kalmaya devam ettiğini teyit etti. Körfez’den yapılan ithalatın günlük 2 milyon varilin altına düşmesi ve sevkiyat sürelerinin haftalarca uzaması, küresel enerji dengelerini zorluyor.
Goldman Sachs analistleri tarafından yayımlanan değerlendirmede, yüksek yakıt fiyatlarının talep üzerinde baskı oluşturmaya başlamasına rağmen, alıcıların en az bir ay daha stoklara ve alternatif tedarik yollarına güvenmek zorunda kalabileceği belirtildi. Piyasa uzmanları, bölgedeki jeopolitik risklerin kalıcı bir çözüme kavuşmaması durumunda petrol fiyatları üzerindeki yukarı yönlü baskının süreceğini öngörüyor. Gelecek dönemde, ateşkesin kalıcılığı ve Hürmüz Boğazı’nın ticari gemilere tamamen açılıp açılmayacağı, küresel enerji piyasalarının yönünü tayin edecek en temel belirleyici olacak.
