Petrol fiyatları, ABD ile İran arasında bu hafta gerçekleştirilmesi beklenen barış görüşmelerinin Orta Doğu’dan küresel piyasalara yönelik arz akışını yeniden başlatabileceği beklentisiyle Salı günü değer kaybetti.
Bir önceki seansta kaydedilen kazanımların bir kısmını geri veren fiyatlar, jeopolitik gerilimin yerini temkinli bir diplomasi trafiğine bırakmasıyla yönünü aşağı çevirdi. Brent petrol vadeli işlemleri, TSİ 06.00 sularında 54 sent veya %0,6 düşüşle varil başına 94,94 dolara geriledi.
ABD Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün Mayıs ayı kontratı ise 1,11 dolar veya %1,2 kayıpla 88,50 dolardan işlem gördü. Vadesi bugün dolacak olan Mayıs kontratının yerine daha aktif işlem gören Haziran kontratı da %0,9 düşüşle 86,66 dolar seviyesine çekildi.
Piyasalardaki bu geri çekilme, Pazartesi günü yaşanan sert yükselişlerin ardından geldi. İran’ın kritik petrol sevkiyat yolu olan Hürmüz Boğazı‘nı yeniden kapatması ve ABD’nin liman ablukası kapsamında bir İran kargo gemisine el koymasıyla Brent petrol %5,6, WTI ise %6,9 oranında değer kazanmıştı.
Ancak yatırımcılar, bu hafta yapılması planlanan görüşmelerin mevcut ateşkesin uzatılması veya kalıcı bir anlaşma ile sonuçlanma ihtimaline odaklanmış durumda. Yine de piyasa uzmanları, bölgedeki çatışma riskinin ve arz kesintisi ihtimalinin tamamen ortadan kalkmadığı konusunda uyarılarını sürdürüyor.
ING analistleri yayımladıkları notta, “Enerji piyasaları İran’ın Hürmüz Boğazı kararının ardından dün yükselse de, şu anki fiyatlamalar ABD-İran görüşmelerine yönelik bir iyimserliğe işaret ediyor. Ancak piyasanın süregelen arz kesintisi riskini düşük fiyatladığını ve iyimserliğin arz şoku gerçeğini gölgelediğini düşünüyoruz” değerlendirmesinde bulundu.
Petrol fiyatları ve Hürmüz Boğazı krizi
Küresel petrol arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı’ndaki trafik, Pazartesi günü itibarıyla kısıtlı kalmaya devam etti. İranlı üst düzey bir yetkili Reuters’a yaptığı açıklamada, Tahran’ın Pakistan’daki barış görüşmelerine katılımı değerlendirdiğini belirtti.
İslamabad yönetiminin ABD ablukasını sona erdirme çabaları, Tahran’ın müzakere masasına dönmesi için kritik bir eşik olarak görülüyor. Mevcut iki haftalık ateşkesin bu hafta sona erecek olması, diplomatik çabaların hızlanmasına neden oluyor.
Citi analistleri, bu hafta bir mutabakat zaptı imzalanması veya ateşkesin uzatılması ihtimaline daha yakın olduklarını ifade ederken, müzakerelerin başarısız olması durumunda kesintilerin daha uzun süreceği bir senaryoya hazırlıklı olduklarını vurguladı.
Öte yandan, İran kanadından gelen açıklamalar sürecin halen belirsizlikler barındırdığını gösteriyor. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ABD’nin ateşkes ihlallerini sürdürmesinin müzakerelerin önündeki en büyük engel olduğunu savunurken, Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, İran’ın tehdit altında müzakere yapmayacağını yineledi.
Bölgedeki krizin derinleşmesi durumunda ekonomik maliyetlerin ağırlaşacağı tahmin ediliyor. Citi’nin analizine göre, boğazdaki kesintinin bir ay daha sürmesi durumunda toplam arz kaybı 1,3 milyar varile ulaşabilir ve bu durum 2026’nın ikinci çeyreğinde fiyatların 110 dolar seviyelerine çıkmasına neden olabilir. Halihazırda Kuveyt’in abluka nedeniyle sevkiyatlarında “mücbir sebep” ilan ettiği belirtilirken, Societe Generale analistleri yüksek fiyatların petrol talebini şimdiden %3 oranında azalttığını kaydetti.
Küresel piyasalarda arz güvenliği ve gelecek beklentileri
Küresel enerji piyasası, önümüzdeki günlerde yapılacak görüşmelerden çıkacak kararlara kilitlenmiş durumda. Orta Doğu’daki gerilimin seyri, sadece bölgesel bir kriz değil, aynı zamanda küresel enflasyon ve ekonomik büyüme üzerinde de doğrudan bir belirleyici olarak görülüyor.
Mevcut fiyat hareketleri, diplomatik bir çözümün mümkün olduğu yönündeki beklentileri yansıtsa da, arz güvenliğine ilişkin yapısal sorunlar varlığını koruyor. Analistler, tam normalleşmenin ancak 2026 sonlarına doğru gerçekleşebileceğini öngörüyor.
Gelecek dönemde petrol fiyatlarının seyri, ABD’nin uyguladığı ablukanın gevşetilmesi ve İran’ın küresel petrol piyasasına istikrarlı bir şekilde geri dönüp dönmeyeceğine bağlı olarak şekillenecek. Piyasalar, bu hafta içinde ateşkesin uzatılıp uzatılmayacağını ve arz akışının normale dönüp dönmeyeceğini yakından izlemeye devam edecek.
