Petrol fiyatları, ABD’nin İran ile olan ateşkes süresini uzatma kararı almasının ardından yatırımcıların müzakerelere ilişkin belirsiz beklentileriyle Çarşamba günü değer kaybetti.
Asya seansının başında varil başına yaklaşık 1 dolarlık bir artış kaydeden fiyatlar, ilerleyen saatlerde kazançlarını geri vererek yönünü aşağı çevirdi. Brent petrol vadeli işlemleri, seans içerisinde 99,38 dolar seviyesini test etmesinin ardından %0,2’lik düşüşle 98,27 dolara geriledi.
ABD Batı Teksas tipi (WTI) ham petrol vadeli işlemleri ise 90,71 dolara kadar tırmandıktan sonra 28 sent veya %0,3’lük kayıpla 89,39 dolar seviyesinden işlem gördü. Her iki gösterge kontratı da Salı günü yaklaşık %3 oranında değer kazanmıştı.
ABD ve İran hattındaki diplomatik belirsizlik piyasaları baskılıyor
ABD Başkanı Donald Trump, binlerce kişinin hayatını kaybetmesine neden olan ve küresel ekonomiyi derinden sarsan savaşı sona erdirmek amacıyla yürütülen görüşmelerin devam edebilmesi için İran ile olan ateşkesi süresiz olarak uzattığını açıkladı.
İki hafta önce başlayan ateşkesin sona ermesine saatler kala gelen bu hamle tek taraflı bir adım olarak değerlendirilirken; İran’ın veya ABD müttefiki İsrail’in bu uzatmayı kabul edip etmeyeceği henüz netlik kazanmadı. Piyasalar, diplomatik sürecin sonucuna dair somut bir sinyal beklerken, Hürmüz Boğazı’ndaki geçiş trafiğinin durma noktasında olması arz endişelerini canlı tutmaya devam ediyor.
Nissan Securities iştiraki Nissan Securities Investment’ın baş stratejisti Hiroyuki Kikukawa, müzakerelerin sonucunun belirsizliği ve Hürmüz Boğazı’nın kapalı olması nedeniyle piyasanın net bir yönden yoksun olduğunu ifade etti. Kikukawa, çatışmalar yeniden başlamadığı sürece fiyatların mevcut seviyelerde yatay bir seyir izleyebileceği değerlendirmesinde bulundu.
ABD Başkanı Trump, ateşkesi uzatma kararının yanı sıra ABD Donanması’nın İran limanlarına ve kıyılarına yönelik blokajı sürdüreceğini de yineledi. İranlı liderler tarafından “savaş nedeni” olarak nitelendirilen bu abluka konusundaki gerginlik tırmanmaya devam ediyor. İran’ın üst düzey yönetiminden ateşkesin uzatılmasına dair henüz resmi bir açıklama gelmezken, Devrim Muhafızları’na yakınlığıyla bilinen Tesnim Haber Ajansı, Tahran’ın böyle bir uzatma talebinde bulunmadığını ve ABD ablukasını güç kullanarak kırma pozisyonunu koruduğunu bildirdi.
Küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) arzının yaklaşık %20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nda ise deniz trafiği büyük ölçüde durmuş durumda; son 24 saatte su yolundan sadece üç geminin geçtiği kayıt altına alındı.
Küresel enerji arzı ve stok verileri odağında gelecek beklentileri
Enerji piyasaları sadece Orta Doğu’daki gelişmelere değil, Avrupa’daki arz hatlarına ve ABD’den gelecek resmi stok verilerine de odaklanmış durumda. Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski, Rus petrolünü Avrupa’ya taşıyan Drujba boru hattının yeniden faaliyete geçmeye hazır olduğunu belirtse de, sektör kaynakları Rusya’nın 1 Mayıs’tan itibaren Kazakistan üzerinden Almanya’ya yapılan sevkiyatları durdurmaya hazırlandığını kaydediyor.
Bu durum, Avrupa’daki enerji arz güvenliğine dair risklerin sürdüğünü gösteriyor. Öte yandan, ABD Enerji Bilgi İdaresi’nin (EIA) bugün ilerleyen saatlerde resmi stok verilerini açıklaması bekleniyor.
Amerikan Petrol Enstitüsü (API) verileri, üç haftalık artışın ardından geçen hafta ABD ham petrol stoklarının 4,5 milyon varil azaldığını, benzin ve damıtılmış ürün stoklarında da düşüş yaşandığını ortaya koydu. Analistler, 17 Nisan ile biten hafta için ham petrol stoklarında yaklaşık 1,2 milyon varillik bir çekilme bekliyor.
Piyasa dinamikleri ve yakın dönem projeksiyonu
Piyasada mevcut durumda arz ve talep dengesi, jeopolitik risklerin gölgesinde oldukça volatil bir seyir izliyor. ABD’nin blokaj ısrarı ile İran’ın buna karşı sert tutumu, enerji koridorlarındaki güvenliği kırılgan hale getirmeye devam ediyor.
Yatırımcılar için önümüzdeki süreçte en kritik veri seti, müzakerelerin sadece kağıt üzerinde mi kalacağı yoksa Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyat trafiğini normale mi döndüreceği sorusuna odaklanacak. Piyasa beklentisi, diplomatik kanallardan somut bir ilerleme gelmedikçe veya stok verilerinde çok keskin bir değişim görülmedikçe, fiyatların jeopolitik primle yüksek kalmaya devam edeceği yönünde şekilleniyor.
Özellikle Drujba hattı üzerinden Avrupa’ya akışın kesilme ihtimali, Brent petrol fiyatları üzerindeki yukarı yönlü baskıyı canlı tutabilir. Sonuç olarak, küresel petrol piyasası şu an için “bekle-gör” modunda, diplomatik ve lojistik darboğazların çözülmesini bekliyor.
