Dolar İran belirsizliğiyle haftayı yükselişle kapatıyor

ABD ile İran arasındaki barış müzakerelerinin durma noktasına gelmesi ve Orta Doğu’daki gerilimin kısa vadede azalacağına dair umutların zayıflamasıyla dolar endeksi, üç haftalık aranın ardından ilk haftalık kazancına hazırlanıyor.

Lübnan ve İsrail arasındaki ateşkes süresi üç hafta daha uzatılmasına rağmen, İran’ın Hürmüz Boğazı‘ndaki askeri hareketliliği ve kritik ticaret koridorlarındaki belirsizlik küresel piyasalarda güvenli liman talebini artırıyor. Cuma günü itibarıyla dolar endeksi, başlıca para birimleri karşısında 98,82 seviyesinde yatay bir seyir izlese de haftalık bazda %0,58 oranında değer kazandı.

Küresel piyasalarda gözler, Hürmüz Boğazı’ndaki nakliye koridorunun ne zaman normale döneceğine odaklanmış durumda. İran’ın büyük bir kargo gemisine yönelik müdahalesine dair görüntüler paylaşması, enerji koridorlarındaki risk primini canlı tutarak petrol fiyatlarının yüksek seyretmesine neden oluyor.

Brent petrolün varil fiyatı %1,17 artışla 106,30 dolara, Batı Teksas tipi (WTI) ham petrolün varili ise %1,12 yükselişle 96,92 $’a ulaştı. Piyasa analistleri, petrol fiyatları ile dolar endeksi arasındaki korelasyonun güçlü kalmaya devam ettiğini ve enerji maliyetlerindeki artışın doları desteklediğini vurguluyor.

Japonya’dan müdahale sinyalleri ve merkez bankalarının faiz beklentileri

Döviz piyasalarındaki volatilite artarken, Japon yeni dolar karşısında değer kaybetmeye devam ederek üst üste beşinci günde de düşüşünü sürdürdü. Japonya Maliye Bakanı Satsuki Katayama, spekülatif hareketlere karşı “kararlı” adımlar atabileceklerini yineleyerek piyasaya yönelik sözlü yönlendirmelerini sertleştirdi.

Katayama, geçmiş müdahalelerin etkinliğini hatırlatarak otoritelerin her an harekete geçebileceğinin altını çizdi. Ancak Mitsubishi UFJ Bank analistleri, Japon yetkililerin baskısına rağmen yenin dolar karşısında kısa vadede 160 seviyesinin ötesine geçmesinin zor olduğu değerlendirmesinde bulunuyor.

Japonya’da çekirdek tüketici enflasyonu Mart ayında %2’lik hedefin altında kalmasına rağmen, Orta Doğu’daki çatışmalar kaynaklı artan yakıt maliyetlerinin önümüzdeki aylarda fiyatlar genel düzeyini yukarı çekmesi bekleniyor.

Japonya Merkez Bankası’nın (BOJ) Salı günü sona erecek iki günlük toplantısında faiz artışına gitmesi beklenmese de, enflasyon baskılarına karşı faiz artırımına hazır olduğu mesajını vermesi öngörülüyor.

Benzer bir tablo Avrupa cephesinde de görülüyor; uzmanlar Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) Nisan ayında faizleri sabit tutacağını, ancak enerji şokunun ekonomiyi sarsmasını engellemek amacıyla Haziran ayında bir artışa gidebileceğini tahmin ediyor.

Küresel piyasalar ve enerji maliyetlerinin ekonomik etkileri

Gelişmekte olan ülke para birimleri karşısında da güçlü duruşunu koruyan dolar; Filipin pesosu, Malezya ringgiti ve Hindistan rupisi karşısında değer kazandı. Kripto para piyasasında ise sınırlı bir toparlanma gözlenirken Bitcoin %0,64 artışla 78.420 dolar, Ethereum ise %0,16 yükselişle 2.330 dolar seviyelerinden işlem gördü.

Orta Doğu’daki jeopolitik risklerin sadece enerji fiyatlarını değil, aynı zamanda küresel tedarik zinciri maliyetlerini de etkilemesi, merkez bankalarının para politikası kararlarını doğrudan etkileyen bir unsur haline gelmiş durumda.

Kritik gelişmeler ışığında piyasa beklentileri ve jeopolitik risklerin seyri, önümüzdeki dönemin en belirleyici faktörü olmaya aday görünüyor. Uzmanlar, müzakerelerden somut bir sonuç çıkmadığı ve enerji rotalarındaki güvenlik endişeleri giderilmediği sürece, dolar endeksi üzerindeki yukarı yönlü baskının devam edebileceği görüşünde birleşiyor.

Yatırımcılar için ana odak noktası, önümüzdeki hafta gerçekleşecek merkez bankası toplantıları ve enerji piyasalarındaki volatilite olacak.

Selim Soydan

Tüm Yazıları

İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi mezunu. 2010 yılından Türkiye'nin önde gelen gazetelerinin dijital servislerinde teknoloji ve finans konularında yazı haberlere imza attı