Sosyal medya devi Meta, Perşembe günü yaptığı açıklamayla iş gücünün yüzde 10’una tekabül eden yaklaşık 8 bin çalışanıyla yollarını ayıracağını duyurdu. Teknoloji dünyasında yankı uyandıran bu kararın hemen ardından, yazılım devi Microsoft da maliyetleri kontrol altına almak amacıyla çalışanlarına “gönüllü işten ayrılma” paketleri sunacağını açıkladı.
Yapay zeka altyapısı için milyarlarca dolarlık yatırımlar yapan “Büyük Teknoloji” şirketleri, artan operasyonel giderleri dengelemek için istihdam daraltma stratejisine başvuruyor.
Meta’nın bu hamlesi, bahar aylarında geniş çaplı bir işten çıkarma dalgasının beklendiğine dair bir süredir piyasada dolaşan raporları da doğrulamış oldu.
Yapay zeka yatırımları ve artan sermaye harcamaları mali baskıyı artırıyor
Meta ile birlikte sektörün diğer bir devi Microsoft, yapay zeka alanındaki harcama yarışında maliyet disiplini sağlamak adına çalışanlarına yönelik yeni bir program başlattı. Konuya yakın kaynaklardan edinilen bilgilere göre, Microsoft’un ABD’deki kıdemli direktör seviyesi ve altındaki çalışanlarının yaklaşık yüzde 7’si bu programdan faydalanabilecek.
Gönüllü işten ayrılma paketinden yararlanabilmek için çalışanın yaşı ile şirketteki çalışma süresinin toplamının en az 70 olması şartı aranıyor. Bu uygulama, 2025 yılında binlerce kişiyi işten çıkaran Microsoft için bir ilk olma özelliği taşıyor. Benzer şekilde Amazon, Google ve Oracle gibi devler de geçtiğimiz yılın farklı dönemlerinde maliyetlerini düşürmek adına geniş çaplı personel kesintilerine gitmişti.
Söz konusu şirketlerin istihdam politikalarındaki bu sert değişim, teknoloji dünyasındaki önceliklerin kaydığını gösteriyor. Amazon, Google, Meta ve Microsoft’un sadece 2026 yılındaki toplam sermaye harcamalarının 650 milyar dolara ulaşması bekleniyor.
Bu devasa bütçenin büyük bir kısmı, veri merkezlerinin inşasına ve karmaşık yapay zeka modellerinin geliştirilmesine ayrılıyor. Pandemi döneminde dijital hizmetlere olan talebin patlamasıyla kadrolarını agresif bir şekilde genişleten teknoloji şirketleri, şimdilerde o dönemdeki büyümenin getirdiği fazla yükten kurtulmaya çalışıyor.
Borsada ise bu kararların yankıları sürüyor; Perşembe günü yüzde 4 değer kaybeden Microsoft hisseleri, bu yıl genelinde yüzde 15 düşüşle “Muhteşem Yedili” olarak adlandırılan teknoloji liderleri arasında en zayıf performansı sergileyenlerden biri oldu.
Sektörde verimlilik odaklı yeni dönemin beklentileri
Yapay zeka harcamalarının bütçeler üzerindeki etkisi ve piyasa dinamikleri teknoloji sektöründe yeni bir verimlilik dönemini zorunlu kılıyor. Şirketlerin milyarlarca dolarlık yapay zeka yatırımlarının karşılığını ne zaman alacağı henüz belirsizliğini korurken, kısa vadede karlılığı korumanın tek yolu operasyonel giderleri, özellikle de personel maliyetlerini kısmaktan geçiyor gibi görünüyor.
Analistler, teknoloji devlerinin önümüzdeki dönemde daha yalın bir organizasyon yapısına bürüneceğini ve stratejik odak noktasının tamamen üretken yapay zekaya kayacağını öngörüyor.
Piyasalar, bu tür işten çıkarma kararlarını kısa vadede kâr marjlarını korumaya yönelik pozitif bir adım olarak değerlendirse de, uzun vadede bu stratejinin inovasyon kapasitesi üzerindeki etkileri sektör uzmanları tarafından dikkatle takip ediliyor.
