Business Insider yazarฤฑ Alistair Barr, Arizona’daki kuraklฤฑk sorununu farklฤฑ bir perspektiften ele aldฤฑ. ฤฐลte o yazฤฑ:
1990’larฤฑn baลฤฑnda Arizona’da aลฤฑk oldum. Gรถzlerimi kapattฤฑฤฤฑmda, kฤฑz arkadaลฤฑmฤฑn (ลimdiki eลim) Phoenix’in doฤusundaki Superstition Daฤlarฤฑ’nda yarฤฑm bir bluzla yรผrรผyรผล yaptฤฑฤฤฑnฤฑ gรถrebiliyorum.
Hatฤฑrladฤฑฤฤฑm bir diฤer ลey ise ne kadar sฤฑcak ve kuru olduฤuydu.
Bu yรผzden yฤฑllar sonra Google‘ฤฑn Phoenix’in hemen doฤusundaki Mesa’da devasa bir veri merkezi planladฤฑฤฤฑnฤฑ duyduฤumda รงok ลaลฤฑrmฤฑลtฤฑm. Anlaลma Google’a tesisi soฤutmak iรงin gรผnde 1 milyon galon su ve projenin kilometre taลlarฤฑna ulaลmasฤฑ halinde gรผnde 4 milyon galona kadar su garantisi veriyordu. (Bu รงok fazla su demek. Arizona’da yaลayanlarฤฑn her biri gรผnde yaklaลฤฑk 146 galon su kullanฤฑyor).
O zamandan beri Phoenix metro bรถlgesi yerel halk tarafฤฑndan “veri merkezi destinasyonu” olarak adlandฤฑrฤฑlฤฑyor. Microsoft 2021 yฤฑlฤฑnda Arizona’da bir tane aรงtฤฑ. Meta, Mesa’da bir tesis inลa ediyor ve geniลletiyor.
Bu devasa veri merkezleri inanฤฑlmaz miktarlarda su kullanฤฑyor รงรผnkรผ iรงerideki bilgi iลlem donanฤฑmฤฑ tรผm bu YouTube videolarฤฑnฤฑ, Zoom toplantฤฑlarฤฑnฤฑ ve mobil uygulama oturumlarฤฑnฤฑ iลlerken gerรงekten รงok ฤฑsฤฑnฤฑyor. Ekipmanฤฑ soฤutmak iรงin genellikle su kullanฤฑlฤฑr.
Google bu konudaki verileri aรงฤฑklamaya baลladฤฑ. 2021 yฤฑlฤฑnda ลirketin tรผm veri merkezleri 4,34 milyar galon su tรผketti.
Meta‘da da durum pek farklฤฑ deฤil: ลirketin veri merkezleri 2021 yฤฑlฤฑnda 5 milyon metrekรผpรผn biraz รผzerinde su รงekti. Bu da yaklaลฤฑk 1,33 milyar galon demek.
Bu bizi Arizona’ya geri getiriyor. Eyalette su tรผkeniyor. Birkaรง hafta รถnce vali, yeraltฤฑ sularฤฑnฤฑn mevcut inลaat hฤฑzฤฑnฤฑ destekleyemeyeceฤini tespit ettikten sonra Phoenix รงevresindeki bรถlgelerde inลaatฤฑ sฤฑnฤฑrlandฤฑrma planฤฑnฤฑ aรงฤฑkladฤฑ.
Bunun pek รงok nedeni var. Ancak Arizona’nฤฑn su sฤฑkฤฑntฤฑsฤฑnda bu veri merkezlerinin de payฤฑ var. รstelik buna Google’ฤฑn henรผz tamamlanmamฤฑล olan Mesa tesisi dahil deฤil. Facebook da ลehirde veri merkezini inลa etmeye devam ediyor. Yani muhtemelen yakฤฑnda eyaletten daha fazla su รงekilecek.
Valinin getirdiฤi yeni sฤฑnฤฑrlamalar halihazฤฑrda onaylanmฤฑล binlerce projeyi kapsam dฤฑลฤฑ bฤฑrakฤฑyor, dolayฤฑsฤฑyla Google eฤer isterse muhtemelen tesisini tamamlayacak. ลirkete bunu sordum ve projenin hala canlฤฑ olduฤunu sรถyledi. Google’dan yapฤฑlan aรงฤฑklamada ลu ifadelere yer verildi: “Bรถlgenin geliลtirilmesi iรงin onaylanmฤฑล bir zaman รงizelgemiz bulunmamakla birlikte, iลimizin gerektirmesi halinde daha fazla bรผyรผme seรงeneฤine sahip olduฤumuzdan emin olmak istiyoruz.”
Bรผyรผk teknoloji ลirketleri neden veri merkezlerini รงรถlรผn ortasฤฑna inลa ediyor? Daha fazla suya sahip daha soฤuk bรถlgelere yerleลtirmek daha iyi olurdu, deฤil mi?
Ne yazฤฑk ki burada hฤฑz genellikle รงevrenin รถnรผne geรงiyor. Veri merkezlerini bรผyรผk nรผfuslara yakฤฑn konumlandฤฑrmak daha รถnemli. Kullanฤฑcฤฑlara ne kadar yakฤฑn olursanฤฑz, internet hizmetleriniz o kadar hฤฑzlฤฑ yanฤฑt verir. Daha hฤฑzlฤฑ demek daha fazla kullanฤฑm demek, bu da daha fazla dijital reklam ve bulut hizmeti satฤฑลฤฑ ve daha yรผksek gelir demek.
Phoenix metro bรถlgesi 5 milyon nรผfusa sahip ve hฤฑzla bรผyรผyor, dolayฤฑsฤฑyla veri merkezleri de bunu takip ediyor. Yeterli su olmasa bile.
Google, Microsoft ve Meta veri merkezlerini soฤutmanฤฑn daha sรผrdรผrรผlebilir yollarฤฑnฤฑ bulmak iรงin รงalฤฑลฤฑyor. Ayrฤฑca su tasarrufu projeleri iรงin gerรงek para ve รงaba harcฤฑyorlar. Ancak Arizona’nฤฑn kavurucu derecede sฤฑcak ve kuru gรผnlerinin gerรงekliฤiyle mรผcadele etmek iรงin yapabileceฤiniz รงok ลey var.
Microsoft 2021 yฤฑlฤฑnda Arizona’daki veri merkezlerinde soฤutma iรงin su yerine dฤฑลarฤฑdaki havayฤฑ kullanan adyabatik soฤutma kullanarak “sฤฑfฤฑr su” kullanacaฤฤฑnฤฑ sรถyledi. Ancak bu sadece sฤฑcaklฤฑklar 29C sฤฑcaklฤฑฤฤฑn altฤฑnda olduฤunda iลe yarฤฑyor. Bu hafta sonu Phoenix’te hava sฤฑcaklฤฑฤฤฑ 45C olacak – yรผrรผyรผล iรงin biraz fazla sฤฑcak.
