Yatฤฑrฤฑmcฤฑlar haftaya, Rusya Devlet Baลkanฤฑ Vladimir Putin‘i zayฤฑflattฤฑฤฤฑ gรถrรผlen paralฤฑ asker Wagner Grubu’nun kฤฑsa sรผreli isyanฤฑnฤฑn sonuรงlarฤฑnฤฑ endiลeyle deฤerlendirerek baลlฤฑyor.
New York’taki AXS Investments’ฤฑn CEO’su Greg Bassuk Pazar gรผnรผ yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, “Pazartesi gรผnรผ kรผresel piyasalar iลlem gรถrmeye baลlarken, yatฤฑrฤฑmcฤฑlar kฤฑsa รถmรผrlรผ Rusya ayaklanmasฤฑnฤฑn รถnรผmรผzdeki gรผnlerde ve haftalarda jeopolitik, ekonomik ve piyasa istikrarฤฑnฤฑ sarsacak รงok daha derin bir yฤฑldฤฑrฤฑmฤฑn sadece baลlangฤฑcฤฑ olup olmadฤฑฤฤฑna odaklanmฤฑล durumda” dedi.
ABD hisse senedi endeks vadeli iลlemleri Pazar gecesi elektronik iลlemlerin baลlamasฤฑnฤฑn ardฤฑndan yรผkselirken, petrol ralli yaptฤฑ. Dow Jones Endรผstriyel Ortalama Vadeli ฤฐลlemleri 75 puan yรผkselirken, S&P 500 Vadeli ฤฐลlemleri %0,2 ve Nasdaq-100 Vadeli ฤฐลlemleri %0,3 deฤer kazandฤฑ.
Avrupa merkez bankalarฤฑnฤฑn faiz artฤฑrฤฑmlarฤฑnฤฑn resesyon korkularฤฑnฤฑ kรถrรผklemesiyle kรผresel hisse senetleri geรงen hafta dรผลtรผ. ABD’de S&P 500 beล haftalฤฑk kazanรง serisini sonlandฤฑrฤฑrken, Dow Jones Endรผstriyel Ortalama ve Nasdaq Composite de geri รงekildi.
Gรถzlemciler, zayฤฑflamฤฑล bir Rusya’nฤฑn Putin’in iลgal kararฤฑndan 16 ay sonra Ukrayna iรงin olumlu bir sonuรง doฤurma ihtimalini arttฤฑrฤฑrken, dรผnyanฤฑn en bรผyรผk nรผkleer cephaneliฤine sahip รผlkede daha fazla iรง รงekiลme potansiyelinin daha az rahatlatฤฑcฤฑ olduฤunu belirtiyor.
Washington D.C.’deki bir dฤฑล politika dรผลรผnce kuruluลu olan Defense Priorities’in politika direktรถrรผ Benjamin Friedman, Putin’in iktidarฤฑnฤฑn “birkaรง gรผn รถncesine gรถre kesinlikle daha sarsฤฑcฤฑ gรถrรผndรผฤรผnรผ” ancak “seรงim ya da darbe yoluyla onun yerini alacak net bir rakip olmadฤฑฤฤฑnฤฑ” sรถyledi.
Bununla birlikte Friedman MarketWatch’a verdiฤi demeรงte Ukrayna’daki savaลฤฑn Rusya’yฤฑ “iรง รงekiลmeler ve bir miktar gรผce sahip tehlikeli derecede hoลnutsuz elitler yaratmak da dahil olmak รผzere รงeลitli ลekillerde zayฤฑflattฤฑฤฤฑnฤฑ” sรถyledi ve ekledi: “Putin’in yanฤฑlabilirliฤi ve zayฤฑflฤฑฤฤฑ algฤฑsฤฑ giderek artฤฑyor ve kendi gerรงekliฤini yaratฤฑyor. Bu onun iรงin tehlikeli. Bunun istikrarsฤฑzlฤฑk yaratabileceฤini tahmin etmek zor deฤil” dedi.
AXS Investments’tan Bassuk, daha fazla kargaลanฤฑn “Ukrayna ile savaล, G-8 sรผper gรผรงleri arasฤฑnda deฤiลen denge ve halihazฤฑrda artan ABD ve kรผresel durgunluk potansiyeli รผzerindeki etkisi nedeniyle piyasalarda dalgalanmayฤฑ kan gรถlรผne รงevirebileceฤini” sรถyledi.
Analistler volatilitede bir yรผkseliลin gecikmiล olabileceฤi konusunda uyarฤฑda bulundu. รnรผmรผzdeki 30 gรผn iรงinde S&P 500’de beklenen oynaklฤฑฤฤฑn bir รถlรงรผsรผ olan Cboe Volatilite Endeksi geรงen hafta Ocak 2020’den bu yana en dรผลรผk seviyesine geriledi ve Cuma gรผnรผnรผ 14’รผn altฤฑnda tamamladฤฑ. Uzun vadeli ortalamasฤฑ 20’ye yakฤฑn seyrediyor. S&P 500 endeksinin yฤฑlbaลฤฑndan bugรผne %13’รผ aลan yรผkseliลine eลlik eden bu durgun performans, bazฤฑ piyasa gรถzlemcileri tarafฤฑndan bir rehavet iลareti olarak gรถrรผlรผyor.
Ancak Bannockburn Global Forex’in genel mรผdรผrรผ Marc Chandler, isyanฤฑn hฤฑzlฤฑ bir ลekilde sona ermesinin, ticaret yeniden baลladฤฑฤฤฑnda sermaye piyasalarฤฑ iรงin daha รงok bir “olay olmayan” hale getirebileceฤini sรถyledi.
Geleneksel bilgelik Putin’in zayฤฑflฤฑฤฤฑna dair iลaretler gรถrse de, Rus liderin รงoฤu zaman hafife alฤฑndฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
Chandler yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada “Wagner isyanฤฑ sonrasฤฑ Ukrayna’daki savaล muhtemelen etkilenmeyecek ve Kiev’in karลฤฑ saldฤฑrฤฑsฤฑ ลu ana kadar oldukรงa sessiz gรถrรผnรผyor. Risk, Kiev’in Kฤฑrฤฑm’daki ve muhtemelen Rusya’daki Rus varlฤฑklarฤฑnฤฑ vurmak iรงin orta ve uzun menzilli fรผzelere baลvurmasฤฑ halinde savaลฤฑn tฤฑrmanmasฤฑdฤฑr” dedi.
Wagner Grubu ลefi Yevgeny Prigojin liderliฤindeki isyan, paralฤฑ paramiliter gรผcรผn Moskova’ya doฤru bรผyรผk รถlรงรผde rakipsiz ilerlemeden รถnce รงok az bir direniลle Rusya’nฤฑn Rostov-on-Don’daki gรผney askeri karargahฤฑnฤฑ ele geรงirdiฤini gรถrdรผ. Putin, ismini anmadan Prigojin’i vatana ihanetle suรงladฤฑ.
Prigojin’in Belarus’a gรถnderilmesini ve hakkฤฑndaki silahlฤฑ isyana liderlik etme suรงlamalarฤฑnฤฑn dรผลรผrรผlmesini saฤlayacak bir anlaลma sonrasฤฑ Wagner ordusunun ilerleyiลi Moskova sฤฑnฤฑrฤฑna 200 km kala durdu.
Cumartesi gรผnรผ olaylar devam ederken analistler, piyasalar yeniden aรงฤฑldฤฑฤฤฑnda ABD Hazine tahvilleri, ABD dolarฤฑ, Japon yeni, ฤฐsviรงre frangฤฑ ve altฤฑn gibi araรงlara ilginin artabileceฤine dikkat รงekti.
Rusya’nฤฑn 24 ลubat 2022’de Ukrayna’yฤฑ iลgal etmesinden bu yana emtia ve finans piyasalarฤฑnda bรผyรผk dalgalanmalar yaลandฤฑ.
Her ลeyden รถnce iลgal kรผresel bir enerji ลoku yarattฤฑ. Rusya, ABD ve Suudi Arabistan’ฤฑn ardฤฑndan dรผnyanฤฑn en bรผyรผk รผรงรผncรผ ham petrol รผreticisi ve Batฤฑ Avrupa’nฤฑn รถnemli bir doฤal gaz tedarikรงisiydi.
Ham petrol vadeli iลlemleri iลgalin hemen ardฤฑndan yรผkseliลe geรงti ve kรผresel gรถsterge Brent ham petrolรผ, iลgalin arifesinde 94,05$’dan kapandฤฑktan sonra Mart 2022’nin baลlarฤฑnda varil baลฤฑna 140$’ฤฑn hemen รผzerine รงฤฑktฤฑ.
Doฤal gaz fiyatlarฤฑ da yรผkselmiล ve kฤฑtlฤฑk korkularฤฑ, 2022-’23 kฤฑลฤฑnฤฑn sert geรงeceฤine dair kฤฑyamet tahminleri arasฤฑnda Avrupa hรผkรผmetlerinin depolarฤฑ doldurma รงabasฤฑna yol aรงmฤฑลtฤฑ.
Enerji fiyatlarฤฑ daha sonra geriledi. Ham petrol, iลgal รถncesinde gรถrรผlen seviyelerin oldukรงa altฤฑnda iลlem gรถrรผyor. Avrupa ve ABD hรผkรผmetlerinin yaptฤฑrฤฑm dalgalarฤฑna ve Moskova’nฤฑn kasasฤฑnฤฑ doldurma kabiliyetini sฤฑnฤฑrlamayฤฑ amaรงlayan fiyat sฤฑnฤฑrlamalarฤฑna raฤmen, Rus ham petrol arzฤฑ gรผรงlรผ kalmaya devam ediyor.
Petrol fiyatlarฤฑ Pazar gecesi yรผkseliลe geรงerek %1,3 artฤฑลla varil baลฤฑna 70,03 dolardan iลlem gรถrรผrken, Brent %1,2 artฤฑลla varil baลฤฑna 74,76 dolara yรผkseldi.
Aฤustos teslim Brent ham petrolรผ, geรงen hafta %3,6 dรผลerek Cuma gรผnรผ varil baลฤฑna 73,85 dolardan kapandฤฑ. Aฤustos teslim Batฤฑ Teksas Intermediate ham petrolรผ, geรงen hafta %3,9 dรผลerek Cuma gรผnรผ varil baลฤฑna 69,16 dolardan kapandฤฑ.
Rystad Energy’de kฤฑdemli baลkan yardฤฑmcฤฑsฤฑ olan Jorge Leon, son 35 yฤฑlda bรผyรผk petrol รผreticilerinin dahil olduฤu jeopolitik ลoklarฤฑn, tetikleyici olayฤฑn baลlamasฤฑndan sonraki beล gรผn iรงinde ham petrol vadeli iลlemlerinin ortalama %8 oranฤฑnda arttฤฑฤฤฑnฤฑ belirtti
