Küresel piyasalarda petrol fiyatları, ABD donanmasının Hürmüz Boğazı üzerindeki İran denetimini gevşetmeye yönelik adımlarının ardından Salı günü %1’den fazla değer kaybetti. Bir önceki seansta %6’ya varan oranlarda yükselen fiyatlardaki bu geri çekilme, Orta Doğu kaynaklı arz güvenliğine ilişkin endişelerin kısmen yatışmasından kaynaklanıyor.
ABD’nin bölgedeki deniz trafiğini yeniden tesis etmek amacıyla başlattığı yeni operasyon kapsamında, Amerikan bayraklı “Alliance Fairfax” adlı aracın ABD askeri eşliğinde Boğaz’dan güvenli bir şekilde çıktığı bildirildi.
Temmuz vadeli Brent petrolün varil fiyatı, Pazartesi günü yaşadığı %5,8’lik artışın ardından bugün erken saatlerde 1,22 dolar veya %1,1 düşüşle 113,22 dolara geriledi. ABD Batı Teksas tipi (WTI) ham petrolü ise bir önceki seansta kazandığı %4,4’lük değerin ardından 2,02 dolar veya %1,9 kayıpla 104,40 dolardan işlem gördü.
Piyasa analistleri, Maersk tarafından işletilen geminin başarılı bir şekilde tahliye edilmesinin, kısa vadeli arz kesintisi korkularını hafiflettiğini kaydediyor. Ancak uzmanlar, bu durumun tam bir açılmadan ziyade “tek seferlik bir güvenli geçiş” niteliği taşıdığına dikkat çekiyor.
Enerji piyasalarında arz güvenliği ve jeopolitik riskler
Hürmüz Boğazı, dünya genelindeki günlük petrol ve gaz talebinin yaklaşık %20’sinin taşındığı, küresel enerji piyasaları için kritik öneme sahip bir su yolu olma özelliğini koruyor. İran’ın Pazartesi günü ABD’nin hamlelerine karşı bölgedeki hakimiyet mücadelesi kapsamında saldırılar düzenlemesi, gerilimi tırmandıran temel unsur olarak görülüyor.
Bölgeden gelen raporlar, bazı ticari gemilerin isabet aldığını ve Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki kilit bir petrol limanında İran saldırısı sonrası yangın çıktığını ifade ediyor. 28 Şubat’ta başlayan çatışmaların ardından İran’ın Boğaz’ı büyük ölçüde kapatmasıyla yaşanan enerji kesintisi, küresel ekonomiyi baskı altında tutmaya devam ediyor.
Analistler, Salı günü gözlenen hafif düşüşü aynı zamanda yatırımcıların son dönemdeki güçlü yükselişin ardından gerçekleştirdiği kâr realizasyonuna bağlıyor.
Phillip Nova piyasa analisti Priyanka Sachdeva, fiyatlardaki bu geri çekilmenin yapısal bir değişimden ziyade teknik bir düzeltme olduğunu belirterek, Hürmüz Boğazı kaynaklı jeopolitik risk priminin varlığını sürdürdüğünü vurguladı. Kısa vadede piyasaların diplomatik sinyalleri ve operasyonel gelişmeleri değerlendirirken konsolidasyon sürecine girmesi bekleniyor.
Küresel stok seviyeleri ve piyasa beklentileri
Hürmüz Boğazı’ndaki tıkanıklık devam ederken, küresel enerji devleri ve finans kuruluşları arz daralmasına ilişkin uyarılarını sürdürüyor. Chevron CEO’su Mike Wirth, Boğaz’ın kapalı kalması nedeniyle dünya genelinde fiziksel petrol arzı kıtlığının baş göstereceğini kaydetti.
Goldman Sachs tarafından hazırlanan güncel bir rapor ise, süregelen aksamalar nedeniyle küresel petrol stoklarının son sekiz yılın en düşük seviyelerine yaklaştığına işaret ediyor. Stratejik rezervlerin ve ticari stokların hızla erimesi, piyasada ciddi bir tedarik sıkışıklığına yol açıyor.
Bölgedeki askeri hareketlilik ve deniz trafiğinin güvenliği, önümüzdeki dönemde petrol fiyatlarının yönünü tayin edecek en önemli başlık olarak görülüyor. Piyasa uzmanları, ticari stokların ve ham petrol rezervlerinin hızla tükenmesinin fiyatlar üzerinde güçlü bir destek oluşturmaya devam edeceği değerlendirmesinde bulunuyor.
Yatırımcılar, ABD’nin Boğaz’ı açık tutma çabalarının sürdürülebilirliğini ve bölgedeki aktörlerin bu hamlelere vereceği yanıtları yakından takip ediyor. Mevcut tabloda arz kısıtlamaları sürdükçe fiyatlardaki aşağı yönlü hareketin sınırlı kalması ve volatilite oranının yüksek seyretmesi bekleniyor.
