Almanya’da Bavyera’nฤฑn Fuerth kasabasฤฑnda, yapay zeka tarafฤฑndan oluลturulan ve ChatGPT tarafฤฑndan sunulan bir kilise ayini, yรผzlerce kiลi tarafฤฑndan yoฤun ilgi gรถrdรผ. ฤฐnananlar, St. Paul Kilisesi’ndeki bu deneysel ayine katฤฑlmak iรงin 19. yรผzyฤฑldan kalma neo-Gotik binanฤฑn dฤฑลฤฑnda uzun bir kuyruk oluลturdu.
ChatGPT’nin sakallฤฑ bir siyah adam avatarฤฑyla kiลileลtirildiฤi bu ayin, kilise ayinindeki inananlardan Tanrฤฑ’yฤฑ รถvmelerini istedi ve ardฤฑndan 300’den fazla katฤฑlฤฑmcฤฑya vaaz vermeye baลladฤฑ.
Bu 40 dakikalฤฑk vaaz, mรผzik ve dualar ile zenginleลtirildi. ChatGPT ve Viyana รniversitesi’nden teolog ve filozof Jonas Simmerlein tarafฤฑndan tasarlanan ayinde, yapay zeka รผzerinden gelen iรงeriฤin oranฤฑ %98’i buldu. Bu, kilise ayininin bรผyรผk bir kฤฑsmฤฑnฤฑn makine tarafฤฑndan yรถnetildiฤi anlamฤฑna geliyor.
Bavyera’nฤฑn Nรผrnberg ve Fuerth kasabalarฤฑndaki Protestan kongresindeki yรผzlerce etkinlikten biri olan bu ayin, ChatGPT’nin ilk kez Protestanlar Kongresi’nde vaaz vermesi bakฤฑmฤฑndan tarihi bir an oldu. Bu yฤฑlฤฑn kongresi “ลimdi tam zamanฤฑ” sloganฤฑ altฤฑnda gerรงekleลti. Bu slogan, Simmerlein’in ChatGPT’ye vaazฤฑ geliลtirmesi iรงin รถnerdiฤi cรผmlelerden biriydi.
Yapay zeka tarafฤฑndan yรถnetilen ayin sฤฑrasฤฑnda dรถrt farklฤฑ avatar gรถrรผntรผlendi, ikisi genรง kadฤฑn ve ikisi genรง erkek. Bu ayinin yanฤฑ sฤฑra cemaat, mezmurlar ve bir kutsamanฤฑn da dahil olduฤu tam bir kilise ayini deneyimi yaลadฤฑ.
Katฤฑlฤฑmcฤฑlar arasฤฑnda farklฤฑ gรถrรผลler vardฤฑ. Kimileri etkinliฤi coลkuyla kaydederken, bazฤฑlarฤฑ yapay zekanฤฑn sunduฤu vaazฤฑ eleลtirel bir bakฤฑล aรงฤฑsฤฑyla deฤerlendirdi. Ayini itici bulan katฤฑlฤฑmcฤฑlardan biri olan Heiderose Schmidt, “Ne kalp ne de ruh vardฤฑ” dedi.
Simmerlein, yapay zekanฤฑn kilise hizmetlerini desteklemek iรงin kullanฤฑlabileceฤini, ancak din adamlarฤฑnฤฑ yerine geรงmek iรงin deฤil, รถzellikle vaaz yazma sรผrecini hฤฑzlandฤฑrmak amacฤฑyla yardฤฑmcฤฑ olabileceฤini belirtti. Bu ลekilde din adamlarฤฑnฤฑn cemaatlerine bireysel ruhani rehberlik iรงin daha fazla zaman ayฤฑrabileceฤini belirtti.
Ancak deneysel ayin, yapay zek
anฤฑn dinde uygulamasฤฑnฤฑn sฤฑnฤฑrlarฤฑnฤฑ da gรถsterdi. ฤฐnananlar ve chatbot arasฤฑnda gerรงek bir etkileลim yoktu ve chatbot, insanlarฤฑn tepkilerine insan bir papazฤฑn yanฤฑt verebileceฤi ลekilde yanฤฑt veremedi. Simmerlein, “Yapay zeka bunu yapamaz. Cemaati tanฤฑmฤฑyor” dedi.
