Apple, yonga üretimini ABD topraklarına geri getirme hedefini, Intel ile yürüttüğü test üretimleri ve TSMC’nin Arizona’daki tesislerine yapacağı 20 milyar dolarlık ek yatırımla pekiştiriyor.
Intel’in iPhone ve Mac yonga setleri için test üretimi gerçekleştirdiği kaydedilirken, teknoloji devi Apple’ın işlemci tedarikinde yerel kapasiteyi artırma girişimleri hız kazandı.
Tayvanlı yarı iletken üreticisi TSMC, küresel tedarik sıkıntıları ve artan siyasi baskılar sonucunda Arizona Fab 21 tesisi için 20 milyar dolarlık yeni bir yatırım bütçesini onayladığını bildirdi.
Arizona tesislerinde üretim kapasitesi ve takvim
Arizona’daki yatırım miktarını artırma kararı alan TSMC, gelecekte bu bütçeyi daha da büyütme olasılığını değerlendiriyor. Onaylanan 20 milyar dolarlık kaynak, şirketin 2026 yılının yaz aylarında yonga üretim ekipmanlarını ikinci Arizona fabrikasına taşıyacağına dair daha önce yayımlanan raporlarla örtüşüyor.
TSMC CEO’su C. C. Wei, şirketin ABD’deki genişleme sürecini birkaç çeyrek hızlandırması gerektiğini ifade etmişti. İkinci tesisin başlangıçta 2028 yılına kadar tam kapasiteyle faaliyete geçmesi planlanıyordu.
Toplamda 1.100 dönümlük arazi üzerinde 3,5 milyon fit karelik bir alanı kapsayan TSMC Arizona Fab 21 fabrikasının, ayda 90.000 ila 100.000 adet 4 nanometrelik yonga üretmesi öngörülüyor. Şirketin, Apple için 2026 yılının sonuna kadar Fab 21 bünyesinde üretilen 100 milyondan fazla çip tedarik edeceği belirtiliyor.
Apple’ın Intel ile stratejik anlaşmalar imzaladığı bir dönemde TSMC’nin bu adımı atması, yapay zeka sektöründen gelen yüksek talep ve küresel çip kıtlığıyla doğrudan ilişkilendiriliyor.
Jeopolitik belirsizlikler ve stratejik ortaklıklar
ABD ile Çin arasındaki ticari gerilimler, teknoloji üretimindeki yerelleşme baskısını artırmaya devam ediyor. CIA tarafından Tim Cook’a iletilen özel bilgilere dayandırılan iddialar, 2027 yılına kadar Çin’in Tayvan’a yönelik bir askeri müdahalede bulunabileceği endişelerini gündeme taşıdı.
TSMC’nin dünya işlemci tedarikindeki hayati rolü, Tayvan’a “silikon kalkanı” olarak adlandırılan bir stratejik koruma sağlıyor. Siyasi çevrelerde, Tayvan’ın küresel ekonomi için taşıdığı önem nedeniyle ABD’nin bölgeye destek vermeyi sürdüreceği değerlendiriliyor.
ABD’de kurulan yeni tesislerin, Tayvan’daki üretim miktarını tamamen ikame etmesi beklenmiyor. Üretilen çiplerin son işlemler için tekrar Tayvan’a gönderilmesi gerekliliği, yerel üretimin sınırlarını belirliyor. Öte yandan, Apple’ın Intel’den işlemci satın almasının arkasında, mevcut yönetimin bu şirkette pay sahibi olduğu yönünde iddialar bulunuyor. TSMC’nin Arizona genişlemesinin de benzer şekilde siyasi bir zemine dayandığı öne sürülüyor.
Yatırım geçmişi ve üretim tesislerinin gelişimi
TSMC’nin Arizona’daki serüveni 2020 yılında 12 milyar dolarlık fabrika duyurusuyla başlamıştı. Şirket, 2024 yılında henüz ilk fabrikası açılmadan yatırım miktarını 40 milyar dolara yükselttiğini açıkladı. Bu hamleyle ikinci bir üretim fabrikası ekleyen TSMC, sürece üçüncü bir fabrikayı da dahil etti.
Karşılaştırma yapıldığında, TSMC şu anda Tayvan’da Apple’ın yonga ihtiyacının yaklaşık yüzde 60’ını karşılayan 11 farklı fabrika işletmeyi sürdürüyor. Yatırımcılar, teknoloji ekosistemindeki bu büyük dönüşümün maliyet ve tedarik zinciri üzerindeki etkilerini yakından izliyor.
