Küresel petrol fiyatları, İsrail ile Lübnan arasında sağlanan ateşkes anlaşmasının Orta Doğu’daki gerilimi azaltacağı ve Hürmüz Boğazı‘nın yeniden güvenli seyrüsefere açılabileceği beklentisiyle Perşembe günü haftalık kazançlarını geri vererek sert düşüş kaydetti.
Uluslararası piyasalarda en yaygın işlem gören Brent petrol vadeli kontratları, GMT 04:58 itibarıyla varil başına 87 sent veya yüzde 0,89 oranında bir değer kaybı yaşayarak 96,92 dolara geriledi. Aynı dakikalarda ABD hafif petrolü (WTI) vadeli kontratları da 78 sent veya yüzde 0,81 azalarak 95,24 dolardan işlem gördü. Hafta başında yaklaşık yüzde 10 yükselen fiyatlar, diplomatik kanallardan gelen olumlu sinyallerin ardından yönünü aşağı çevirdi.
Orta Doğu’da tırmanan çatışmalar, İran’ın Kuveyt’teki bazı hedeflere yönelik saldırıları ve ABD ordusunun Hürmüz Boğazı yakınlarında gerçekleştirdiği askeri hamleler sebebiyle Çarşamba günü hem Brent hem de WTI kontratlarında yüzde 2’ye yakın değer kazancı görülmüştü. Ancak Çarşamba akşamı geç saatlerde İsrail ve Lübnan yönetimlerinin bir ateşkes anlaşmasını uygulamaya koyma konusunda uzlaştıklarını açıklamaları, piyasalardaki arz endişelerini önemli ölçüde hafifletti.
Washington ve Tahran yönetimleri arasında Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasını sağlayacak daha geniş kapsamlı bir mutabakata varılması ihtimali, ham petrol fiyatları üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturan temel unsur oldu.
Tahran yönetimi, ABD ile yürütülecek herhangi bir uzlaşı sürecinin ön şartı olarak Lübnan’daki çatışmaların sonlandırılmasını talep ediyordu.
Küresel petrol arzı üzerindeki diplomatik gelişmeler ve stok verileri
ABD Başkanı Donald Trump, Çarşamba günü yaptığı açıklamada, İran ile yürütülen müzakerelerde bu hafta sonu kadar yakın bir tarihte kritik bir ilerleme kaydedilebileceğine işaret etti. Buna karşın İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Tahran ile Washington arasındaki temas noktalarının tamamen kesilmediğini doğrulamakla birlikte, henüz müzakerelerde somut bir ilerleme sağlanamadığını ve tarafların karşılıklı iletilen metinler üzerinde incelemelerini sürdürdüğünü ifade etti.
Siyasi tarafta bir diğer önemli gelişme ise ABD Temsilciler Meclisi’nde yaşandı. Cumhuriyetçilerin çoğunlukta olduğu meclis, Trump’ın İran’a yönelik askeri hamlelerini sınırlandırmayı hedefleyen bir karar tasarısını onayladı. Tasarının yasalaşması için Senato onayı ve Trump’ın olası bir vetosunu geçersiz kılacak üçte ikilik bir meclis çoğunluğu gerekiyor.
Piyasadaki bu volatil seyir sürerken, ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA) resmi veri raporunu yayımladı. 29 Mayıs’ta sona eren haftada ABD’nin ticari ham petrol stokları 8 million varil azalarak 433,7 milyon varile geriledi.
Bu veri, Reuters anketine katılan piyasa analistlerinin 4 milyon varillik düşüş yönündeki beklentilerini ikiye katlayan kritik bir azalmaya işaret etti. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) ise Çin’in ham petrol ithalatının Mayıs ayında, Mart ayına kıyasla günlük 6 milyon varil azalmasına rağmen, stok erimesinin bu hızla devam etmesi durumunda yaz dönemindeki yüksek talep sezonu öncesinde küresel stokların kritik seviyelere inebileceği uyarısında bulundu.
Piyasaların arka planı ve fiyat beklentileri
ING analistleri tarafından yayımlanan bilgi notunda, mevcut stokların petrol piyasaları için bir tampon işlevi gördüğü, ancak Hürmüz Boğazı’ndan petrol akışı yakın zamanda yeniden başlasa bile arzın toparlanma sürecinin oldukça yavaş ve kademeli olacağı değerlendirmesi yapıldı.
Bu durum, yılın üçüncü çeyreğinde de küresel stoklardaki daralmanın süreceğini ve fiyatlar üzerinde yukarı yönlü risklerin canlı kalmaya devam edeceğini gösteriyor. Enerji koridorlarındaki fiziksel hasarlar veya diplomatik tıkanıklıklar bütünüyle aşılmadığı müddetçe, petrol fiyatları kısa vadeli jeopolitik yumuşamalara aşağı yönlü tepki verse de, yapısal arz açığı sebebiyle piyasada volatil hareketlerin devam etmesi bekleniyor.
