ABD tarafından Orta Doğu’da gerçekleştirilen yeni askeri operasyonlar küresel risk iştahını baskılarken, ABD‘de Mayıs ayı tüketici enflasyonunun son üç yılın en yüksek seviyesine ulaşması, yatırımcıların Fed faiz kararı konusundaki belirsizliğini artırdı ve ABD dolarının perşembe günü dalgalı bir seyir izlemesine neden oldu. Döviz piyasaları haftanın genelinde daha sakin bir seyir izlese de, bölgedeki kırılgan ateşkes senaryoları ile Washington ve Tahran arasındaki karşılıklı askeri hamleler, yakın vadeli bir barış anlaşmasına yönelik umutları zayıflatıyor.
Gelişmelerin ardından altı önemli para birimi karşısındaki değerini ölçen dolar endeksi, ABD ordusunun İran’daki hedeflere yönelik operasyonları tamamladığını açıklamasının ardından hafif bir gevşeme göstererek 99,903 seviyesine çekildi.
ABD ordusundan yapılan açıklamada, gece saatlerinde İran’da belirlenen çok sayıda hedefe yönelik yeni bir hava harekatı dalgası başlatıldığı bildirilirken, ABD Başkanı Donald Trump bir barış anlaşması sağlanamadığı takdirde askeri müdahalelerin dozunun artarak devam edeceğini vurguladı.
Yaşanan bu son gerilim, emtia piyasalarında da kendisini hissettirdi ve Brent petrolün varil fiyatı yüzde 2’nin üzerinde değer kazanarak 95,40 dolara tırmandı. Finansal piyasaların bu gelişmelere verdiği tepki, geçmiş dönemlerdeki jeopolitik şoklara kıyasla daha sınırlı kalırken, dolar Asya seansının ilk işlemlerinde görece sakin bir duruş sergiledi.
Piyasa uzmanları, jeopolitik risklerin fiyatlar üzerindeki etkisinin zamanla kanıksandığını, benzer bir askeri gerilimin haftalar önce yaşanması durumunda petrol fiyatlarının çoktan 100 dolar sınırını aşmış olabileceğini belirtiyor. Yatırımcıların şu aşamada Hürmüz Boğazı’ndaki gerilimin kalıcı bir statüko mu yoksa tarafları masaya çekmek için kullanılan bir müzakere taktiği mi olduğunu anlamaya çalıştığı ifade ediliyor.
Avrupa para birimi euro, geçtiğimiz hafta test ettiği 10 haftanın en düşük seviyesinden gelen tepki alımlarıyla 1,1553 dolar seviyesine kadar yükselse de, nisan ayı başlarında sağlanan geçici ateşkes sonrasında elde ettiği kazanımların büyük bir kısmını geri vermiş durumda.
Piyasaların gözü bugün ilerleyen saatlerde gerçekleştirilecek olan Avrupa Merkez Bankası (ECB) faiz toplantısına çevrilmişken, bankanın yüksek seyreden enflasyonla mücadele kapsamında faiz artırım kararı alabileceği beklentisi euro üzerinde belirleyici olmaya devam ediyor.
İngiliz sterlini ise uluslararası piyasalarda 1,33905 dolar seviyesinden işlem görüyor. Küresel döviz koridorunda paritelerin yönünü belirleyen temel unsur, merkez bankalarının sıkı para politikası adımlarını ne kadar süre daha koruyacağına yönelik projeksiyonlar ve makroekonomik verilerin seyrinden oluşuyor.
Makroekonomik veriler ve Fed faiz kararı beklentileri piyasaları nasıl etkiliyor?
ABD’de tüketici fiyat endeksinin (TÜFE) Mayıs ayında yıllık bazda yüzde 4,2 oranında artış kaydederek Nisan 2023’ten bu yana en yüksek seviyeye ulaşması, enflasyon baskısının sürdüğüne işaret etse de, ekonomistler para politikasında yeni bir sıkılaşma adımı için eşiğin oldukça yüksek olduğunu değerlendiriyor. Enerji fiyatlarındaki şokun çekirdek fiyatlara geçişkenliğini gösteren çekirdek TÜFE’nin, nisan ayındaki yüzde 0,4’lük artışın ardından mayısta yüzde 0,2 ile daha ılımlı bir yükseliş göstermesi, enflasyonist baskıların kontrol altına alınabileceğine dair iyimserliği besledi.
Uluslararası yatırım bankası ING’nin uzmanları, ABD genelinde iş gücü maliyetlerinin şirketler için en büyük gider kalemi olmayı sürdürdüğünü, ancak ücret artış hızındaki yavaşlamanın çekirdek enflasyon üzerindeki baskıyı hafifleteceğini öngörüyor.
Ekonomik aktivitedeki güçlü ivme nedeniyle Fed’in bu yıl içinde bir faiz indirimine gitme olasılığı zayıflamış olsa da, mevcut veriler ışığında yeni bir faiz artışı kararı alınması da beklenmiyor. Şubat ayı sonunda patlak veren askeri gerilimler öncesinde piyasalarda bu yıl için iki faiz indirimi fiyatlanırken, gelinen noktada vadeli işlem piyasalarında aralık ayına yönelik 25 baz puanlık bir faiz artırımı olasılığı tamamen fiyatlanmaya başlanmış durumda. Bu keskin dönüş, jeopolitik risklerin ve tedarik zinciri kesintilerinin küresel enflasyon beklentilerini ne derece yukarı yönlü revize ettiğini açıkça ortaya koyuyor. Yatırımcılar, Fed faiz kararı ve sonrasındaki karar metninde yer alacak sözlü yönlendirmeleri, varlık tahsislerini yeniden şekillendirmek adına en kritik veri seti olarak kabul ediyor.
Asya tarafında ise Japon yeni dolar karşısında 160,52 seviyelerinde dengelenirken, bu seviyeler Tokyo ekonomi yönetiminin döviz piyasasına doğrudan bir resmi müdahalede bulunabileceği endişesini canlı tutuyor. Japonya Merkez Bankası (BOJ) Başkanı Kazuo Ueda’nın rahatsızlığı nedeniyle hastaneye kaldırılması ve 15-16 Haziran tarihlerinde gerçekleştirilecek olan kritik para politikası toplantısına katılamayacak olması piyasalarda yakından takip ediliyor.
Analistler, BOJ Başkanı’nın yokluğunun bankanın politika kararları üzerinde radikal bir değişikliğe yol açmasını beklemediklerini, piyasa konsensüsüne paralel olarak önümüzdeki hafta gerçekleştirilecek toplantıdan 25 baz puanlık bir faiz artırımı kararı çıkmasını öngördüklerini ifade ediyor. Diğer majör para birimlerinden Avustralya doları seansta dokuz haftanın en düşük seviyesini test ettikten sonra 0,7006 dolar seviyesine toparlanırken, Yeni Zelanda doları ise 0,5797 dolar seviyesindeki yatay seyrini koruyor.
Jeopolitik risklerin gölgesinde küresel piyasaların gelecek beklentileri ve emtia analizi
Küresel finans piyasaları, Orta Doğu’daki askeri tırmanış ile merkez bankalarının enflasyonla mücadele stratejileri arasında sıkışmış bir görünüm sergilemektedir. Önümüzdeki döneme ilişkin makroekonomik projeksiyonlar, enerji maliyetlerindeki oynaklığın devam etmesi durumunda gelişmiş ülke merkez bankalarının sıkı para politikası duruşlarını tahmin edilenden daha uzun süre korumak zorunda kalabileceğini göstermektedir.
Özellikle Fed faiz kararı sürecine dair beklentilerin indirim trendinden sabit tutma ve hatta sınırlı artış olasılıklarına evrilmesi, küresel likidite koşullarının sıkı kalmaya devam edeceğine işaret etmektedir. Bu durum, gelişmekte olan piyasalara yönelik sermaye akımları üzerinde baskı oluşturabilir ve emtia fiyatlarındaki dalgalanmayı artırabilir. Yatırımcıların güvenli liman arayışları ile büyüme odaklı risk iştahı arasındaki denge, önümüzdeki çeyrekte de döviz kurlarının ve tahvil getirilerinin temel belirleyicisi olacak.
