Elon Musk liderliğindeki roket ve uzay mekiği üreticisi SpaceX, ABD tarihinin en büyük ilk halka arzını gerçekleştirerek piyasa değerini 1,77 trilyon dolara yükseltti. Şirket tarafından perşembe günü yapılan resmi açıklamada, halka arz kararı kapsamında hisse başına fiyatın 135 dolar olarak belirlendiği bildirildi.
Bu hamleyle birlikte 555,56 milyon adet hisse satışı gerçekleştirilerek toplamda 75 milyar dolarlık rekor bir kaynak yaratıldı. Küresel finans piyasalarında büyük yankı uyandıran bu gelişme, uzay ve yapay zeka teknolojileri sunan şirketi dünyanın en değerli organizasyonlarından biri konumuna getirdi. Şirketin ulaştığı bu piyasa değeri, ABD borsalarında işlem gören JPMorgan Chase, Berkshire Hathaway ve Eli Lilly gibi devlerin yanı sıra teknoloji sektörünün öncülerinden Meta ve Musk’ın kendi yönetimindeki otomotiv şirketi Tesla’yı da geride bıraktı.
Yatırım uzmanları, halka arz kararı sonrasındaki ilk işlem gününde piyasaların göstereceği reaksiyonun, uzun vadeli fiyat istikrarı açısından en kritik gösterge olacağını vurguluyor.
New York merkezli 50 Park Investments Genel Müdürü Adam Sarhan, konuya ilişkin değerlendirmesinde, asıl testin piyasanın bu arzı önümüzdeki birkaç hafta içinde nasıl sindireceği olacağını belirtti. Sarhan, belirlenen fiyat seviyesinin oldukça dengeli olduğunu ve bu süreçte bireysel yatırımcıların katılım oranının belirleyici bir rol oynadığını ifade etti. Finansal verilere göre SpaceX, 13,08 milyar adet ihraç edilmiş hissesiyle küresel ligde yedinci sıraya yerleşecek.
Şirketin bu finansal hamlesi, 2019 yılının aralık ayında Suudi Arabistan’ın ulusal petrol şirketi Saudi Aramco’nun Riyad borsasında gerçekleştirdiği 25,6 milyar dolarlık halka arz rekorunu da geride bırakmış durumda. Enflasyon etkilerinden arındırılmış hesaplamalara göre dahi SpaceX, ulaştığı toplam piyasa değeriyle küresel finans tarihinin en büyük halka açık yapısı unvanına yaklaştı.
Aracı kurumların önümüzdeki 30 gün içinde ek hisse satış hakkını kullanması durumunda, şirketin toplam piyasa değerinin daha da yukarı tırmanabileceği öngörülüyor.
SpaceX halka arz kararı piyasa geleneklerini dönüştürüyor
SpaceX, halka arz kararı sürecinde finans dünyasının geleneksel yöntemlerinin dışına çıkarak kuralları yeniden yazdı. Şirket, hisse fiyatını alışılagelmiş yatırımcı turları tamamlanmadan önce belirledi ve hisselerinin yüzde 30 gibi yüksek bir oranını doğrudan bireysel yatırımcılara tahsis etti. Genellikle borsa kapanışının ardından yapılan resmi duyurular yerine, fiyatlama toplantısının hemen sonrasında Amerikan Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu’na (SEC) yapılan bildirimle fiyat kamuoyuna açıklandı.
Cherry Lane Investments ortağı Rick Meckler, bu tarz bir halka arz sürecinin daha önce görülmediğini, fiyatın talep toplama konseptinden ziyade doğrudan ilan edilmesinin ezber bozduğunu kaydetti. Analistler, Elon Musk’ın şirketteki yüzde 82’lik oy gücünü koruyarak yönetimsel kontrolü elinde tutmaya devam edeceğine dikkat çekiyor. ABD halka arz pazarının, yaşanan volatilite döneminin ardından 2026 yılında Goldman Sachs öngörülerine göre 160 milyar dolarlık rekor bir seviyeye ulaşması beklenirken, SpaceX ile birlikte OpenAI ve Anthropic gibi yapay zeka devlerinin de bu büyümeyi destekleyeceği tahmin ediliyor.
Uzay taşımacılığı pazarında son üç yılda yörüngeye fırlatılan kütlenin yüzde 80’inden fazlasını tek başına gerçekleştiren SpaceX, küresel operasyon ağını Alphabet çatısı altındaki Google ile yaptığı çok yıllı bulut hizmetleri anlaşmasıyla tahkim etti. Şirketin finansal sürdürülebilirliği ve gelir akışı, halihazırda 164 ülkede milyonlarca kullanıcıya ulaşan uydu internet şebekesi Starlink projesine dayanıyor.
Bokeh Capital Partners Yatırım Direktörü Kim Forrest, şirketin gelir modelinin önemli ölçüde devlet sözleşmelerine bağlı olmasının geleceğe yönelik finansal tahminlerde belirsizlik yarattığını, yatırımcıların mevcut finansal rasyolardan ziyade insanlığın uzaydaki geleceğine yatırım yaptığını ifade etti. Jeff Bezos’un sahibi olduğu Blue Origin gibi rakiplerin ticari uzay pazarında pay alma arayışları sürerken, cuma günü Nasdaq endeksinde işlem görmeye başlayacak olan hisselerin ilk gün performansında yaşanacak olası bir sert hareketlilik, analistler tarafından spekülatif beklentiler ile gerçek değerleme arasındaki çizgi olarak yorumlanıyor.
Goldman Sachs, Morgan Stanley ve Citigroup gibi küresel finans devlerinin konsorsiyum liderliğini yürüttüğü bu devasa operasyonun yansımaları, tüm dünya piyasaları tarafından yakından izleniyor.
Piyasa uzmanları ve ekonomi analistleri, halka arz kararı sonrasında SpaceX’in finansal geleceğini şekillendirecek en temel unsurun Starlink projesinin karlılığı olacağı konusunda birleşiyor. Şirketin ortaya koyduğu 28,5 trilyon dolarlık potansiyel pazar tahmininin büyük bir kısmı, yapay zeka altyapısı ve X platformundan sağlanan anlık veri akışına dayandırılsa da mevcut nakit akışının omurgasını uydu internet hizmetleri oluşturuyor. Önümüzdeki dönemde, Jeff Bezos’un havacılık şirketi Blue Origin’in devlet ihalelerinde daha agresif bir strateji izleyecek olması ve küresel uydu pazarındaki rekabetin kızışması, SpaceX üzerindeki marj baskısını artırabilir.
Yatırımcıların cuma günü başlayacak işlemlerde hisse fiyatında yüzde 10 ile 15 arasında dengeli bir prim beklentisi içinde olduğu, bunun üzerindeki aşırı yükselişlerin ise rasyonel verilerden ziyade spekülatif bir algıdan kaynaklanacağı yönünde değerlendirmeler yapılıyor. Küresel endekslerin ve makroekonomik verilerin yön tayin etmeye çalıştığı bu dönemde, SpaceX’in sergileyeceği grafik hem teknoloji hisselerinin risk iştahını hem de ABD borsalarının genel seyrini doğrudan etkileme potansiyeline sahip görünüyor.
