Rusya, Ukrayna’daki savaลฤฑn maliyetleri nedeniyle yaลanan bรผtรงe aรงฤฑฤฤฑnฤฑ kapatmak amacฤฑyla, petrol ลirketlerine verilen sรผbvansiyonlarฤฑ azaltmayฤฑ planlฤฑyor. Geรงen yฤฑl devlet, yerel yakฤฑtlarฤฑn baz fiyatฤฑ ile Avrupa’ya ihracat deฤeri arasฤฑndaki farkฤฑ telafi etmek iรงin bu yรถntemle 2.17 trilyon ruble (26.6 milyar dolar) harcadฤฑ. 2023’รผn ilk รงeyreฤinde ise petrol ลirketlerine saฤlanan sรผbvansiyonlar 253 milyar rubleyi aลtฤฑ.
Ukrayna’daki savaลฤฑn ikinci yฤฑlฤฑnda Rusya’nฤฑn bรผtรงesi zorlanฤฑrken, hรผkรผmet benzin ve dizel baz fiyatฤฑnฤฑ %50’ye kadar yรผkseltmeyi dรผลรผnรผyor. Bu durum, sรผbvansiyon miktarฤฑnฤฑ azaltabileceฤi gibi, baz yakฤฑt fiyatฤฑnฤฑn Avrupa ihracat deฤerini aลmasฤฑ durumunda rafinerilerin bรผtรงeye รถdeme yapmak zorunda kalacaฤฤฑ bir duruma da yol aรงabilir.
Nihai kararฤฑn alฤฑnmadฤฑฤฤฑ ve formรผllerin deฤiลtirilip deฤiลtirilmeyeceฤine henรผz karar verilmediฤini belirten kaynaklar, sรผbvansiyonlarฤฑn kesilmesi halinde Rus petrol ลirketlerinin karlarฤฑnฤฑn azalacaฤฤฑnฤฑ ve yurtiรงi akaryakฤฑt fiyatlarฤฑnฤฑn enflasyon iรงinde tutulmasฤฑ hedefi nedeniyle maliyetin tรผketicilere hemen yansฤฑtฤฑlamayacaฤฤฑnฤฑ ifade etti.
Rusya’nฤฑn kamu maliyesi, Ukrayna savaลฤฑnฤฑn baลlangฤฑcฤฑndan bu yana kรถtรผleลti ve savunma harcamalarฤฑnฤฑn, bรผtรงe iรงindeki payฤฑ sosyal programlardan sonra ikinci sฤฑraya yรผkseldi. Petrol ve gaz endรผstrisi, Kremlin iรงin รถnemli bir vergi geliri kaynaฤฤฑ olmasฤฑna raฤmen, Batฤฑ’nฤฑn fiyat sฤฑnฤฑrlamalarฤฑ ve ithalat kฤฑsฤฑtlamalarฤฑ gelirleri dรผลรผrdรผ. Mart ayฤฑnda, sektรถrรผn bรผtรงeye katkฤฑsฤฑ bir รถnceki yฤฑla gรถre %40’tan fazla azalarak 688.2 milyar rubleye geriledi.
Hรผkรผmet, bรผtรงe gelirlerini artฤฑrmak iรงin bir defaya mahsus kurumlar vergisi ve Rusya pazarฤฑndan รงฤฑkmayฤฑ planlayan yabancฤฑ ลirketler iรงin รงฤฑkฤฑล รผcreti gibi alternatif รงรถzรผmler geliลtirdi.
Sรผbvansiyon kesintilerinin petrol ลirketlerine ve tรผketici fiyatlarฤฑna olan etkisi ลimdilik belirsiz. Rusya Maliye ve Enerji Bakanlฤฑklarฤฑ ise konuya iliลkin yorum taleplerine ise henรผz yanฤฑt vermedi.(bloomberg)
