Arjantin‘in daฤlฤฑk kuzey bรถlgesinde, faaliyete geรงmek รผzere olan gรผรงlรผ bir lityum projesi hattฤฑ, รถnรผmรผzdeki iki yฤฑl iรงinde elektrikli araรง akรผlerinin temel metali olan lityum รผretiminin รผรง katฤฑna รงฤฑkmasฤฑnฤฑ saฤlayabilecek bir รผretim dalgasฤฑnฤฑn kilidini aรงacak gibi gรถrรผnรผyor.
Dรผnyanฤฑn en bรผyรผk dรถrdรผncรผ gรผmรผลi beyaz metal รผreticisi “lityum รผรงgeni” olarak adlandฤฑrฤฑlan bรถlgede yer alฤฑyor ve bรถlgede kaynak milliyetรงiliฤi dalgasฤฑ yayฤฑlฤฑrken bile bรถlgesel ve pazar odaklฤฑ bir modelle Kanadalฤฑ ve รinli madencilik firmalarฤฑndan yatฤฑrฤฑm รงekiyor.
Bรถlgenin en bรผyรผk lityum รผreticisi olan komลu ลili, geรงen hafta devlet รถncรผlรผฤรผnde bir kamu-รถzel sektรถr modeli planlarฤฑnฤฑ aรงฤฑklayarak yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑ รผrkรผttรผ. Bolivya, bรผyรผk รถlรงรผde kullanฤฑlmayan devasa kaynaklarฤฑ รผzerinde uzun sรผredir sฤฑkฤฑ bir kontrol saฤlarken, Meksika geรงen yฤฑl lityum yataklarฤฑnฤฑ kamulaลtฤฑrdฤฑ.
Arjantin’de devlet enerji ลirketi YPF geรงen yฤฑl lityum aramaya baลlamasฤฑna raฤmen, sektรถr bรผyรผk รถlรงรผde รถzel giriลim ve hรผkรผmetin ekonomik รงalkantฤฑlarฤฑn ortasฤฑnda nadir bir parlak nokta olan madencilik yoluyla daha fazla ihracat dolarฤฑ getirmeye รงalฤฑลmasฤฑ nedeniyle yeni projelerin dรผzenli olarak onaylanmasฤฑyla yรถnlendirildi.
Arjantin Maden ฤฐลletmeleri Odasฤฑ Baลkanฤฑ Franco Mignacco, “Arjantin son 10 yฤฑldฤฑr projelere imtiyazlar verdi” dedi ve sรถzlerini ลรถyle sรผrdรผrdรผ: “Bu nedenle bugรผn bu dรผzeyde lityum yatฤฑrฤฑmฤฑ, geliลimi ve bรผyรผme ลansฤฑna sahibiz.”
Mignacco, Arjantin’in ลu anda 40.000 ton olan lityum karbonat รผretiminin 2024-2025 yฤฑllarฤฑ arasฤฑnda รผรง katฤฑna รงฤฑkarak 120.000 tona ulaลabileceฤini ve bรถylece รin’i geรงerek ลu anda yฤฑlda yaklaลฤฑk 180.000 ton รผreten ลili’ye yaklaลabileceฤini tahmin ediyor.
Bu da ลu anda รผretimde olan iki projeye ek olarak devreye girecek yeni projelerden kaynaklanacak. Mignacco, รผlkede yapฤฑm aลamasฤฑnda olan altฤฑ lityum projesi ve ileri keลif veya fizibilite aลamasฤฑnda olan 15 proje olduฤunu sรถyledi.
Bu durum, sektรถrรผn yerleลik oyuncular SQM ve Albemarle tarafฤฑndan domine edildiฤi ve รงok az yeni projenin devam ettiฤi ลili ile tezat oluลturuyor. Bolivya’da hรผkรผmet kฤฑsa sรผre รถnce รinli bir konsorsiyumun yeni bir projesine onay verdi.
Arjantin’in รผretim artฤฑลฤฑ sadece iki รผretim operasyonunun geniลlemesinden kaynaklanacak ve her ikisinin de รถnรผmรผzdeki yฤฑllarda รผretimi ikiye katlayarak 42.500 tona รงฤฑkarmasฤฑ bekleniyor.
Bunlara รinli Ganfeng Lithium Co ve Kanadalฤฑ Lithium Americas Corp’a ait olan ve 2023’รผn ikinci yarฤฑsฤฑnda 40.000 ton lityum karbonat kapasitesiyle รผretime baลlamasฤฑ planlanan Cauchari-Olaroz projesi de katฤฑlacak.
Mineral zengini รผlkeler
Arjantin, Bolivya ve ลili birlikte yรผksek rakฤฑmlฤฑ And dรผzlรผklerindeki dรผnya mineral kaynaklarฤฑnฤฑn yarฤฑsฤฑnฤฑn รผzerinde oturuyor. Ancak bunu geliลtirmeye yรถnelik stratejiler farklฤฑlaลฤฑyor.
Wilson Center Latin Amerika Programฤฑ Direktรถrรผ Benjamin Gedan, “Arjantin’in lityum sektรถrรผ ademi merkeziyetรงi ve piyasa yanlฤฑsฤฑ bir strateji sayesinde baลarฤฑlฤฑ oldu” derken, Bolivya’nฤฑn lityum sektรถrรผnรผn ise “aลฤฑrฤฑ devlet kontrolรผ nedeniyle defalarca durduฤunu” sรถzlerine ekledi.
ลili’nin, milliyetรงi bir deฤiลimle tรผm yeni lityum projeleri รผzerinde devlete รงoฤunluk kontrolรผ verecek, ancak yine de รถzel teลebbรผse kilit bir rol verecek olan kamu-รถzel modeliyle “anlayฤฑลlฤฑ bir orta yol” bulmuล olabileceฤini sรถyledi.
Kaynak milliyetรงiliฤi dalgasฤฑ, yetkililer arasฤฑnda bรถlgede OPEC tarzฤฑ potansiyel bir lityum kartelinden bahsedilmesine yol aรงmฤฑลtฤฑ, ancak analistler farklฤฑ endรผstri modelleri ve geliลmiลlik dรผzeyleri gรถz รถnรผne alฤฑndฤฑฤฤฑnda bunun gerรงekรงi olmadฤฑฤฤฑnฤฑ dรผลรผnรผyor.
Bu arada Arjantin, yรผksek enflasyon ve sermaye kontrollerinin iลleri zorlaลtฤฑrdฤฑฤฤฑ ekonomik รงalkantฤฑlar gibi zorluklarla karลฤฑ karลฤฑya kalฤฑrken, รผlke Ekim ayฤฑnda siyasi belirsizlik yaratan genel seรงimlere gidiyor.
Ancak lityum boru hattฤฑ, sektรถrรผn canlanmasฤฑnฤฑ ve hatta rakiplerinin รถnรผne geรงmesini saฤlayabilir. Komลusu ลili’yi geรงmesi pek olasฤฑ deฤil ama bazฤฑ analistler รผlkede potansiyel gรถrรผyor.
ABCEB danฤฑลmanlฤฑk ลirketinde analist olan Natacha Izquierdo, “ลili bugรผn Arjantin’den รงok daha fazla lityum รผretiyor ve ihraรง ediyor ancak bugรผn burada sahip olduฤumuz projeler meyve verirse, Arjantin onu geรงebilir.”
