Kรผresel yarฤฑ iletken pazarฤฑnda yapay zeka yatฤฑrฤฑmlarฤฑnฤฑn tetiklediฤi tedarik yetersizliฤi, tรผketici elektroniฤi devlerinin maliyet dengelerini doฤrudan sarsmaya baลladฤฑ. ABD merkezli teknoloji lideri Apple, bellek ve depolama bileลenlerindeki sert maliyet artฤฑลlarฤฑnฤฑ gerekรงe gรถstererek perลembe sabahฤฑ erken saatlerde Mac bilgisayar ve iPad tablet modellerinin fiyatlarฤฑnda รถnemli artฤฑลlara gitti.
ลirketin ฤฐcra Kurulu Baลkanฤฑ (CEO) Tim Cook, geรงtiฤimiz hafta yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada bellek ve depolama รงiplerindeki fiyat artฤฑลlarฤฑnฤฑn ลirketi zor bir kararla karลฤฑ karลฤฑya bฤฑrakacaฤฤฑnฤฑ kamuoyuna duyurmuลtu. Zam kararฤฑnฤฑn hayata geรงirilmesinden hemen รถnce Apple, yeni รผrรผn dรถnemlerinde veya kapsamlฤฑ fiyat gรผncellemelerinde geleneksel hale getirdiฤi รผzere internet maฤazasฤฑnฤฑ kฤฑsa sรผreliฤine eriลime kapattฤฑ.
Maฤazanฤฑn yeniden faaliyete geรงmesiyle birlikte Mac bilgisayarlarฤฑn etiket fiyatlarฤฑnda ortalama yรผzde 15 ila yรผzde 20, iPad modellerinde ise yรผzde 15 ila yรผzde 25 seviyesinde belirgin artฤฑลlar kaydedildi. Kรผresel รงip krizi cephesindeki bu hamlelerin ardฤฑndan Apple hisseleri seans รถncesi iลlemlerde hafif bir geri รงekilmeyle yรผzde 0,41 deฤer kaybederek gรผne baลladฤฑ.
Aรงฤฑklanan resmi fiyat listesine gรถre, giriล seviyesindeki MacBook Air modelinin fiyatฤฑ 200 dolar artฤฑลla 1.299 dolara yรผkselirken, temel donanฤฑmlฤฑ MacBook Pro modelinin fiyatฤฑ 300 dolar artarak 1.999 dolar oldu. ลirketin pazar payฤฑnฤฑ geniลletmek amacฤฑyla bu yฤฑl รผrรผn ailesine dahil ettiฤi baลlangฤฑรง modeli MacBook Neo ise 100 dolarlฤฑk artฤฑลla 699 dolara ulaลtฤฑ.
Tablet segmentinde de benzer bir eฤilim gรถzlendi; iPad Air modelinin fiyatฤฑ 150 dolar artฤฑลla 749 dolara, en รผst segmenti temsil eden iPad Pro modelinin fiyatฤฑ ise 200 dolar yรผkselerek 1.199 dolara รงฤฑktฤฑ. ลirket akฤฑllฤฑ telefon grubu olan iPhone fiyatlarฤฑnda ลimdilik bir deฤiลikliฤe gitmedi ancak yayฤฑmladฤฑฤฤฑ resmi metinde gelecekteki olasฤฑ artฤฑลlarฤฑn sinyalini verdi.
Apple yรถnetiminden konuya iliลkin yapฤฑlan resmi aรงฤฑklamada, bileลen fiyatlarฤฑnda daha รถnce bu kadar kฤฑsa sรผrede bu denli bรผyรผk bir artฤฑลla karลฤฑlaลฤฑlmadฤฑฤฤฑ ve mevcut konjonktรผrde fiyatlarฤฑ yukarฤฑ รงekmenin kaรงฤฑnฤฑlmaz bir noktaya ulaลtฤฑฤฤฑ vurgulandฤฑ.
Kรผresel รงip krizi ve yapay zeka yatฤฑrฤฑmlarฤฑnฤฑn tedarik zincirine etkisi
Araลtฤฑrma ลirketi TechInsights tarafฤฑndan yayฤฑmlanan gรผncel sektรถr raporu, akฤฑllฤฑ telefon ve bilgisayarlarฤฑn ana omurgasฤฑnฤฑ oluลturan DRAM (bellek) ve NAND (depolama) รงiplerinin fiyatlarฤฑnฤฑn, yapay zeka odaklฤฑ dev veri merkezlerinin yoฤun talebi nedeniyle son 12 ayda tam dรถrt katฤฑna รงฤฑktฤฑฤฤฑnฤฑ ortaya koyuyor. Sektรถrel projeksiyonlar, bu girdi maliyetlerinin รถnรผmรผzdeki yฤฑlฤฑn ilk รงeyreฤine kadar yรผkseliล eฤilimini koruyacaฤฤฑnฤฑ gรถsteriyor.
Akฤฑllฤฑ telefonlardan kiลisel bilgisayarlara, oyun konsollarฤฑndan otomotiv elektroniฤine kadar geniล bir yelpazede kritik รถneme sahip olan bu bileลenlerdeki arz kฤฑtlฤฑฤฤฑ, tรผketici รผrรผnlerinde kรผresel bir zam dalgasฤฑna yol aรงฤฑyor.
Apple CEO’su Tim Cook, geรงen hafta The Wall Street Journal’a verdiฤi mรผlakatta, tรผketicilerin teknolojik cihazlara yรถnelik talebinin yรผksek seyrettiฤi bir dรถnemde รงip รผreticilerinin arzฤฑ sฤฑnฤฑrlฤฑ tuttuฤunu ve maliyet artฤฑลlarฤฑnฤฑ doฤrudan kendilerine yansฤฑttฤฑฤฤฑnฤฑ belirterek bu fiyat artฤฑลlarฤฑnฤฑn “kaรงฤฑnฤฑlmaz” hale geldiฤini ifade etmiลti.
Yarฤฑ iletken pazarฤฑnda รผretici kar marjlarฤฑ ve piyasa beklentisi
Apple’ฤฑn gerรงekleลtirdiฤi bu fiyat artฤฑลlarฤฑnฤฑn, ABD’nin en bรผyรผk bellek รผreticisi Micron Technology’nin brรผt kรขr marjฤฑnฤฑn yรผzde 80’i aลtฤฑฤฤฑnฤฑ duyurduฤu gรผรงlรผ รงeyrek finansal raporunun hemen ertesi gรผnรผ gelmesi dikkat รงekti.
Micron yรถneticileri, geรงmiลte oldukรงa dalgalฤฑ seyreden bellek piyasasฤฑna dair temkinli tahminler yapmalarฤฑyla bilinirken, son analist toplantฤฑsฤฑnda arz kanallarฤฑndaki “sฤฑkฤฑลฤฑk koลullarฤฑn” 2027 yฤฑlฤฑnฤฑn รถtesine uzanabileceฤini kaydetti. ลirket, henรผz รผรง ay รถnce yayฤฑmladฤฑฤฤฑ raporda bu durumun sadece cari yฤฑl sonuna kadar devam edeceฤini รถngรถrรผyordu. รip รผreticilerinin kรขrlฤฑlฤฑk oranlarฤฑndaki bu rekor artฤฑลlar, geรงmiล dรถngรผlerde en dรผลรผk fiyatlarฤฑ elde etmek iรงin yรผksek alฤฑm gรผcรผnรผ bir kaldฤฑraรง olarak kullanan teknoloji devleri ile tedarikรงiler arasฤฑndaki dengelerin deฤiลtiฤini gรถsteriyor.
Micron Baล ฤฐลletme Gรถrevlisi Sumit Sadana, 2023 yฤฑlฤฑndaki pazar daralmasฤฑ dรถneminde bazฤฑ agresif mรผลterilerin fiyatlarฤฑ aลฤฑrฤฑ baskฤฑlamasฤฑ nedeniyle sektรถr genelinde sermaye yatฤฑrฤฑmlarฤฑnฤฑn durma noktasฤฑna geldiฤini ve bugรผnkรผ arz yetersizliฤinin arkasฤฑnda bu yatฤฑrฤฑm kesintilerinin yattฤฑฤฤฑnฤฑ hatฤฑrlattฤฑ. Kรผresel piyasalarda yarฤฑ iletken รผreticilerinin elindeki sipariล yoฤunluฤu ve gรผรงlรผ nakit akฤฑลlarฤฑ gรถz รถnรผnde bulundurulduฤunda, donanฤฑm maliyetlerindeki yรผksek seyrin orta vadede tรผketici elektroniฤi fiyatlarฤฑ รผzerinde yukarฤฑ yรถnlรผ baskฤฑ oluลturmaya devam etmesi bekleniyor.
