รember kฤฑrฤฑlabilir mi? Rekor kรขr aรงฤฑklamalarฤฑna raฤmen Micron ve SK Hynix gibi dรผnyanฤฑn en bรผyรผk bellek รงipi รผreticileri, sektรถrรผn uzun yฤฑllardฤฑr alฤฑลฤฑk olduฤu yรผkseliล-dรผลรผล dรถngรผlerinden gerรงekten kurtulduklarฤฑnฤฑ hรขlรข kanฤฑtlamak zorunda.
Bu soru, Gรผney Koreli SK Hynix‘in 28 milyar dolarlฤฑk ABD halka arzฤฑnฤฑ pazarladฤฑฤฤฑ ลu dรถnemde daha da รถnem kazanฤฑyor.
Yatฤฑrฤฑmcฤฑ ลรผpheciliฤi ise giderek artฤฑyor. Trilyon dolarlฤฑk piyasa deฤeri kulรผbรผne katฤฑldฤฑktan sonra yalnฤฑzca bellek รงipine odaklanan Micron Technology ve SK Hynix hisseleri yรผksek oynaklฤฑk sergilemeye baลladฤฑ. Bu durum, The Big Short filmiyle tanฤฑnan yatฤฑrฤฑmcฤฑ Michael Burry’nin de eleลtirilerine neden oldu. Geรงen hafta Micron’da aรงฤฑฤa satฤฑล pozisyonu aรงฤฑkladฤฑ ve ลirket iรงin “dรถngรผselliฤin en belirgin รถrneฤi” ifadesini kullandฤฑ.
Micron ile birlikte Samsung hisseleri de dรผลรผyor
Samsung Electronics hisseleri de beklentilerin รผzerinde gelen รถncรผ finansal sonuรงlara raฤmen salฤฑ gรผnรผ yรผzde 8 deฤer kaybetti. Bu durum, gรผรงlรผ bir รงeyrek bilanรงosunun yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑ memnun etmeye yetmediฤini gรถsterdi. Sektรถr, Samsung’un รผรงรผncรผ bรผyรผk oyuncu olduฤu oligopol bir yapฤฑ tarafฤฑndan domine ediliyor.
Ancak ufukta kara bulutlar da birikiyor. Gรผney Kore’de baลlatฤฑlan dev projeler mevcut rekabet dengesini bozma potansiyeli taลฤฑyor. รte yandan รถzellikle รinli ChangXin Memory Technologies (CXMT) gibi agresif yeni oyuncular, sektรถr dรถngรผsรผ tersine dรถndรผฤรผnde olasฤฑ bir daralmayฤฑ daha da derinleลtirebilir.
Peki Micron ve SK Hynix gelecekte yaลanabilecek bir bellek รงipi krizine karลฤฑ kendilerini nasฤฑl koruyabilir?
Bunun cevabฤฑ uzun vadeli anlaลmalarda yatฤฑyor. Beklenti, 2027’ye kadar sรผrmesi รถngรถrรผlen bellek รงipi arz sฤฑkฤฑลฤฑklฤฑฤฤฑ nedeniyle mรผลterilerin, รผreticilerin lehine ลartlar iรงeren sรถzleลmeleri imzalamaya istekli olmasฤฑ.
Micron, bu anlaลmalarฤฑn nasฤฑl ลekillenebileceฤine dair bir model ortaya koydu. Sรถzleลmeler genellikle beล yฤฑl sรผrรผyor. Mรผลteriler tedariki garanti altฤฑna almak iรงin peลinat รถdรผyor. Ayrฤฑca fiyat bandฤฑ belirleniyor. รst sฤฑnฤฑr, sรถzleลmenin imzalandฤฑฤฤฑ tarihteki piyasa fiyatฤฑyla sฤฑnฤฑrlandฤฑrฤฑlฤฑrken, alt sฤฑnฤฑr ise Micron’un tarihsel zirvesi olan yรผzde 61 brรผt kรขr marjฤฑnฤฑn “รงok รผzerinde” bir seviyeyi garanti ediyor. Nihai satฤฑล fiyatฤฑ belirli aralฤฑklarla yeniden mรผzakere edilse de bu fiyat bandฤฑnฤฑn dฤฑลฤฑna รงฤฑkฤฑlmฤฑyor.
Bu tรผr anlaลmalar fiyat oynaklฤฑฤฤฑnฤฑ azaltฤฑyor ve sektรถrรผn “sรผper dรถngรผye” girdiฤi iddiasฤฑnฤฑ destekleyen en gรผรงlรผ mekanizmalardan biri olarak gรถrรผlรผyor. Peลin รถdemeler, mรผลterilerin piyasa kรถtรผleลtiฤinde sรถzleลmeden kolayca รงฤฑkmasฤฑnฤฑ zorlaลtฤฑrฤฑrken, รผreticiye kรขrlฤฑlฤฑฤฤฑ garanti eden taban fiyat da on yฤฑlฤฑn sonuna kadar sรผrdรผrรผlebilir kazanรง saฤlayabiliyor.
Ancak bu sรถzleลmeleri doฤru yapฤฑlandฤฑrmak kolay deฤil. รreticiler uzun vadeli anlaลmalar imzalayarak muhtemelen olasฤฑ bรผyรผk kazanรงlarฤฑn รถnemli bir kฤฑsmฤฑndan vazgeรงmek zorunda kalacak. Sonuรงta rekor kรขrlarฤฑn temel nedeni รงip fiyatlarฤฑndaki yรผkseliล.
Micron’da mayฤฑs ayฤฑnda sona eren รงeyrekte DRAM sevkiyatlarฤฑ yalnฤฑzca dรผลรผk tek haneli oranda artarken, ortalama satฤฑล fiyatฤฑ yรผzde 60’ฤฑn รผzerinde yรผkseldi. Bir รงip รผreticisinin pazarlฤฑk gรผcรผnรผn ne kadar olduฤu ve aลaฤฤฑ yรถnlรผ riskten korunmak iรงin ne kadar kรขr potansiyelinden vazgeรงmeye razฤฑ olacaฤฤฑ ise hรขlรข tartฤฑลma konusu.
Uzun vadeli anlaลmalarฤฑn zamanlamasฤฑ da รถnem taลฤฑyor. Tedarikรงilerin sรถzleลmelerini aynฤฑ anda sona ermeyecek ลekilde kademeli planlamasฤฑ gerekiyor. Aksi halde, รงok satan ilaรงlarฤฑn patent sรผrelerinin aynฤฑ dรถnemde sona ermesiyle ilaรง sektรถrรผnde yaลanan sorunlara benzer bir durum ortaya รงฤฑkabilir. Micron, imzalanmasฤฑ tamamlandฤฑฤฤฑnda bu sรถzleลmelerin gelirlerinin en az yarฤฑsฤฑnฤฑ oluลturmasฤฑnฤฑ bekliyor.
Peki iletiลim tarafฤฑ? Micron son bilanรงo toplantฤฑsฤฑnda stratejik mรผลteri anlaลmalarฤฑna iliลkin ayrฤฑntฤฑlarฤฑ paylaลarak Wall Street analistlerini memnun etti. Aynฤฑ ลekilde SK Hynix’in de bu ay sonunda aรงฤฑklayacaฤฤฑ finansal sonuรงlarda daha ลeffaf olmasฤฑ gerekecek.
Trilyon dolarlฤฑk piyasa deฤeri kulรผbรผne girmek baลlฤฑ baลฤฑna รถnemli bir prestij gรถstergesi. Ancak bu seviyede kalabilmek ve daha da bรผyรผyebilmek iรงin รงip รผreticilerinin uzun yฤฑllardฤฑr yaลadฤฑklarฤฑ sert yรผkseliล ve dรผลรผล dรถngรผsรผnden รงฤฑkabileceklerini yatฤฑrฤฑmcฤฑlara somut ลekilde gรถstermeleri gerekiyor. Arz sฤฑkฤฑลฤฑklฤฑฤฤฑnฤฑ fฤฑrsata รงevirerek kรขrlฤฑ uzun vadeli mรผลteri anlaลmalarฤฑ yapmak ise bunun iรงin iyi bir baลlangฤฑรง olarak gรถrรผlรผyor.
