Avrupa Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn (ECB) 23 Temmuz toplantฤฑsฤฑnda mevduat faizini yรผzde 2,25’te sabit tutmazฤฑ bekleniyor. Reuters’ฤฑn 13-16 Temmuz tarihleri arasฤฑnda gerรงekleลtirdiฤi anket, 74 ekonomistin tamamฤฑnฤฑn faizin sabit tutulacaฤฤฑnฤฑ รถngรถrdรผฤรผnรผ ortaya koydu.
Buna karลฤฑn ekonomistlerin yรผzde 70’i, Orta Doฤu’daki รงatฤฑลmalarฤฑn yeniden alevlenmesiyle birlikte yรผzde 20 yรผkselen petrol fiyatlarฤฑnฤฑn enflasyon baskฤฑsฤฑnฤฑ artฤฑrmasฤฑ nedeniyle ECB‘nin Eylรผl ayฤฑnda ikinci kez faiz artฤฑrฤฑmฤฑna gideceฤini bekliyor.
ECB hangi baskฤฑlarla karลฤฑ karลฤฑya?
Haziran ayฤฑna iliลkin รถnceki resmi veriler, euro bรถlgesi enflasyonunun yรผzde 2,8’e gerilediฤini gรถsterdi; ancak sรถz konusu oran ECB’nin yรผzde 2’lik hedefinin belirgin biรงimde รผzerinde kalmaya devam ediyor.
Orta Doฤu’daki yeni gerginlik dalgasฤฑyla birlikte petrol fiyatlarฤฑndaki sert artฤฑล, piyasalarฤฑn bu yฤฑl iรงin iki ek faiz artฤฑrฤฑmฤฑ fiyatlamasฤฑna yol aรงtฤฑ; oysa ABD ile ฤฐran arasฤฑndaki son ateลkes dรผzenlemesinin sona ermesinden รถnceki beklenti yalnฤฑzca bir artฤฑrฤฑm yรถnรผndeydi.
ECB, ABD Merkez Bankasฤฑ (Fed), ฤฐngiltere Merkez Bankasฤฑ ve Kanada Merkez Bankasฤฑ gibi emsallerinin รงoฤunun aksine bu yฤฑl faizi zaten bir kez artฤฑrmฤฑล durumdaydฤฑ.
Daiwa Capital Markets ekonomik araลtฤฑrma departmanฤฑ baลkanฤฑ Chris Scicluna, deฤerlendirmesinde ลu gรถrรผลlere yer verdi: “ECB’nin Hรผrmรผz Boฤazฤฑ’nda yaลanan son geliลmeler olmasa bile faiz artฤฑrmasฤฑ muhtemelen gerekecekti. Gaz fiyatlarฤฑ รถnemli รถlรงรผde yรผkseldi, elektrik fiyatlarฤฑ da arttฤฑ. ECB’nin Eylรผl’de tahminlerini gรผncellerken bunu hesaba katmasฤฑ gerekecek. Ancak ลimdilik bir an รถnce yeniden faiz artฤฑrma yรถnรผnde bir aciliyet hissetmiyor.”
Bรผyรผme zayฤฑf, enflasyon hedefte deฤil
Anket, euro bรถlgesi ekonomisinin birinci รงeyrekte yรผzde 0,2 daraldฤฑฤฤฑnฤฑ, ikinci รงeyrekte ise yรผzde 0,2 bรผyรผmesinin beklendiฤini ortaya koydu. รรงรผncรผ ve dรถrdรผncรผ รงeyrekler iรงin de benzer bir bรผyรผme hฤฑzฤฑ รถngรถrรผlรผrken 2026 yฤฑlฤฑ bรผyรผme tahmini yรผzde 0,5 olarak belirlendi; sรถz konusu rakam dรถrdรผncรผ ardฤฑลฤฑk dรผลรผลรผ iลaret ediyor. Zayฤฑf bรผyรผme dinamikleri ve ikincil etkilere dair sฤฑnฤฑrlฤฑ kanฤฑtlar, politika yapฤฑcฤฑlar arasฤฑnda ihtiyatlฤฑ bir tutumun aฤฤฑr basmasฤฑna neden oluyor.
Natixis Avrupa makro araลtฤฑrma baลkanฤฑ Alain Durre, Yรถnetim Konseyi’nde dengelerin deฤiลtiฤine dikkat รงekti: “Bugรผn Konsey’deki denge, euro bรถlgesindeki mevcut bรผyรผme ivmesi gรถz รถnรผne alฤฑndฤฑฤฤฑnda politika faizinde son derece temkinli olunmasฤฑ gerektiฤini herkes bilse de hafifรงe ลahinlerin tarafฤฑna doฤru kaymฤฑล durumda.” รte yandan ekonomistler, bรผyรผk รถlรงรผde Orta Doฤu’daki son gerilmeden รถnceki dรถnemi kapsayan anket verilerine dayanarak 2026 enflasyon tahminlerini ortalama 40 baz puan aลaฤฤฑ yรถnlรผ revize etti; beล aylฤฑk aradan sonra gerรงekleลen ilk dรผลรผล yรถnlรผ revizyon olmasฤฑ aรงฤฑsฤฑndan dikkat รงekici.
HSBC’nin Avrupa baล ekonomisti Simon Wells ise enflasyon ve รผcret baskฤฑlarฤฑ arasฤฑndaki iliลkiye vurgu yaptฤฑ: “ลu anda hiรงbir konuda emin olmak son derece gรผรง. Ancak enerji enflasyonu ne kadar yรผkselirse, รผcretler รผzerindeki ikincil etki riski ve ardฤฑndan firmalarฤฑn artan รผcret maliyetlerini karลฤฑlamak iรงin fiyatlarฤฑnฤฑ artฤฑrmasฤฑ o kadar bรผyรผk. Eylรผl toplantฤฑsฤฑna petrolรผn varil baลฤฑna 90 dolar seviyesinde ve yรผksek belirsizlikle girilirse ECB’nin yeniden faiz artฤฑrmasฤฑ yerinde bir karar olabilir.”
Tarihsel kฤฑyaslama ve politika hatalarฤฑ
ECB, enerji kaynaklฤฑ enflasyon sฤฑkฤฑลtฤฑrmalarฤฑnda hassas bir denge kurmak zorunda kaldฤฑฤฤฑnฤฑ daha รถnce de yaลadฤฑ. Banka, 2011 yฤฑlฤฑnda enerji fiyatlarฤฑnฤฑn yรผkselmesinin ardฤฑndan faiz artฤฑrmฤฑล ve sรถz konusu karar pek รงok ekonomist tarafฤฑndan politika hatasฤฑ olarak deฤerlendirilmiลti. รte yandan 2022’de Rusya’nฤฑn Ukrayna’yฤฑ iลgalinin ardฤฑndan arz kaynaklฤฑ enflasyona gecikmeli verilen tepki, sert bir parasal sฤฑkฤฑlaลtฤฑrma dรถngรผsรผnรผ beraberinde getirmiลti.
Ekonomistlerin yaklaลฤฑk yรผzde 30’u faizin yฤฑl sonuna kadar deฤiลmeyeceฤini รถngรถrรผrken yalnฤฑzca รผรง ekonomist 2026’da iki ek artฤฑrฤฑm beklediฤini belirtti. Ankete gรถre enflasyonun ECB’nin yรผzde 2 hedefine dรถnmesi ise 2027’nin ikinci รงeyreฤinden รถnce gerรงekleลmeyecek; รงekirdek fiyat baskฤฑlarฤฑnฤฑn artmaya devam etmesi bekleniyor.
| Gรถsterge | Mevcut / Son Veri | Beklenti / Hedef |
|---|---|---|
| ECB Mevduat Faizi | %2,25 | 23 Temmuz’da sabit; Eylรผl’de artฤฑrฤฑm olasฤฑlฤฑฤฤฑ yรผksek |
| Euro Bรถlgesi Enflasyonu (Haziran) | %2,8 | ECB hedefi %2,0 |
| Enflasyonun hedefe dรถnรผลรผ | โ | 2027’nin ikinci รงeyreฤi |
| Petrol fiyatฤฑ artฤฑลฤฑ (son dรถnem) | %20 yรผkseliล | Enflasyon riskini artฤฑrฤฑyor |
| Euro Bรถlgesi Bรผyรผmesi (ร1 2026) | %-0,2 (daralma) | ร2-ร4 iรงin %0,2; yฤฑllฤฑk %0,5 |
| Faiz artฤฑrฤฑmฤฑ bekleyen ekonomist oranฤฑ | %70 (52/74) | Bir รถnceki ankette ~%60 |
ECB neden Temmuz’da deฤil de Eylรผl’de faiz artฤฑrabilir?
Reuters anketine katฤฑlan 74 ekonomistin tamamฤฑ, ECB’nin 23 Temmuz toplantฤฑsฤฑnda mevduat faizini yรผzde 2,25’te sabit bฤฑrakacaฤฤฑnฤฑ รถngรถrรผyor. Eylรผl tercihinin arkฤฑnda ise ECB’nin o tarihe kadar gรผncel enflasyon tahminlerini hazฤฑrlayacak olmasฤฑ yatฤฑyor; Daiwa Capital Markets’tan Chris Scicluna’ya gรถre Merkez Bankasฤฑ, enerji fiyatฤฑ geliลmelerini Eylรผl’deki tahmin gรผncellemesine yansฤฑtarak politika kararฤฑnฤฑ bu verilerle desteklemek istiyor.
Euro bรถlgesinde enflasyon ne zaman yรผzde 2 hedefine dรถnecek?
Reuters anketi medyanฤฑna gรถre euro bรถlgesi enflasyonunun ECB’nin yรผzde 2 hedefine ulaลmasฤฑ 2027’nin ikinci รงeyreฤinden รถnce gerรงekleลmeyecek. Haziran’da yรผzde 2,8 olarak aรงฤฑklanan enflasyon, hedefe gรถre belirgin biรงimde yรผksek kalmayฤฑ sรผrdรผrรผyor; รงekirdek fiyat baskฤฑlarฤฑnฤฑn da artmaya devam etmesi bekleniyor.
