Dow Jones yapay zeka korkusuyla düşüşle kapandı

Dow Jones endeksi, teknoloji devlerinin yapay zeka altyapısına yönelik artan sermaye harcamalarının kârlılık üzerinde baskı yaratması ve Orta Doğu’da tırmanan jeopolitik risklerin petrol fiyatlarını tırmandırmasıyla günü sert kayıpla tamamladı.

Kapanışta Dow Jones endeksi 500 puanın üzerinde değer kaybederek yüzde 0,97 azalışla 51.711,65 puana geriledi. S&P 500 endeksi yüzde 1,21 azalarak 7.408,30 puana inerken, teknoloji hisselerinin ağırlıkta olduğu Nasdaq endeksi ise yüzde 2,15 kayıpla 25.137,69 puana çekildi.

Piyasalardaki negatif seyirde hem şirket bilançolarına ilişkin soru işaretleri hem de enerji maliyetlerinin enflasyonist baskıları yeniden tetikleme ihtimali belirleyici oldu.

ABD piyasalarında (S&P 500, Nasdaq, Dow Jones) bilanço sezonunun açılmasıyla birlikte küresel ölçekte faaliyet gösteren teknoloji şirketlerinin finansal sonuçları mercek altına alındı. Şirketlerin yapay zeka altyapılarına ayırdıkları devasa bütçeler, kısa vadeli kârlılık beklentilerini gölgede bırakarak yatırımcılar nezdinde endişe kaynağı haline geldi. Alphabet, ikinci çeyrekte gelirlerini geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 24 oranında artırdı.

Yapay zeka çözümlerine yönelik talebin etkisiyle Google Cloud gelirlerinin yüzde 82 yükseldiğini açıklayan şirket, 2026 yılı sermaye harcaması beklentisini ise 180-190 milyar dolar aralığından 195-205 milyar dolar aralığına çıkarttı. Yükselen yatırım maliyetlerinin etkisiyle Alphabet hisseleri günü yüzde 6,9 oranında düşüşle kapattı.

Elektrikli araç üreticisi Tesla tarafında da benzer bir tablo yaşandı. Şirketin ikinci çeyrek geliri yıllık bazda yüzde 26 artış kaydetmesine karşın net kârı yüzde 5 oranında azaldı.

Yapay zeka, otonom sürüş teknolojileri ve üretim tesislerine yönelik yatırımlarını hızlandıran Tesla’nın sermaye harcamaları yıllık yüzde 142 artışla 5,79 milyar dolara ulaşırken, şirketin serbest nakit akışı negatif bölgeye geçti. Bu gelişmelerin ardından Tesla hisseleri yüzde 14,5 gibi belirgin bir değer kaybı yaşadı.

Dow Jones endeksi ve küresel piyasalarda jeopolitik risklerin etkisi

Orta Doğu’da yükselen askeri ve siyasi gerilimler küresel piyasalar üzerindeki baskıyı artırmayı sürdürüyor. ABD yönetimi ile İran arasında tırmanan hattın Hürmüz Boğazı’ndaki ham petrol sevkiyatını aksatabileceğine yönelik değerlendirmeler enerji piyasalarını hareketlendirdi. Yemen’deki Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik deniz ablukası kararının ardından Babülmendep Boğazı’nda güvenlik risklerinin tırmanması petrol fiyatlarında hızlı bir artışa yol açtı. Brent petrolün vadeli varil fiyatı TSİ 23.00 itibarıyla yüzde 6,5 yükselişle 100,2 dolara çıkarken, Batı Teksas türü ham petrolün varil fiyatı 91,8 dolardan işlem gördü.

Enerji fiyatlarındaki bu sert artış, küresel düzeyde enflasyon beklentilerini yeniden yukarı taşırken merkez bankalarının para politikalarına dair tahminleri değiştirdi. ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz artırım seçeneğini masada tutabileceğine dair beklentilerin güçlenmesiyle tahvil piyasasında satış ağırlıklı bir seyir izlendi. ABD’nin 2 yıllık tahvil faizi yüzde 4,35 seviyesine tırmanırken, 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,7 ile Ocak 2025’ten bu yana görülen en yüksek seviyeye ulaştı.

Öte yandan makroekonomik veri tarafında, ABD’de ilk kez işsizlik maaşı başvurusunda bulunanların sayısı 18 Temmuz ile biten haftada 22 bin kişi azalarak 187 bine geriledi. Bu veri, 1969 yılından bu yana kaydedilen en düşük seviye olarak kayıtlara geçti ve iş gücü piyasasının sıkı yapısını koruduğunu gösterdi.

Piyasalarda faiz beklentileri ve enflasyon baskısı

Küresel finans piyasaları, teknoloji sektöründeki yüksek maliyetli yapay zeka yatırımlarının geri dönüş süresi ile jeopolitik gelişmelerin tedarik zincirleri üzerindeki etkilerini yakından takip ediyor. Petrol fiyatlarındaki yukarı yönlü hareketin sürdürülebilirliği, enflasyonla mücadele eden gelişmiş ülke ekonomileri için temel risk unsurlarından biri olarak öne çıkıyor.

İş gücü piyasasındaki tarihsel sıkılık ve enerji maliyetlerindeki artış, Fed’in sıkı para politikası duruşunu beklenenden daha uzun süre koruyabileceği yönündeki tahminleri destekliyor. Önümüzdeki dönemde şirketlerin kâr marjlarındaki olası daralmalar ve tahvil faizlerindeki yüksek seyir, borsa endeksleri üzerindeki volatiliteyi canlı tutmaya devam edecek.

Selim Soydan

Tüm Yazıları

İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi mezunu. 2010 yılından Türkiye'nin önde gelen gazetelerinin dijital servislerinde teknoloji ve finans konularında yazı haberlere imza attı