- Banknotlar neden yeniden tasarlanฤฑyor?
- รรงรผncรผ nesil euro tasarฤฑm sรผreci ve zaman รงizelgesi
- Dolaลฤฑmdaki banknotlara iliลkin temel veriler
- Para politikasฤฑ ve dijital euro sรผreci etkilenmiyor
- Yeni banknotlar ne zaman dolaลฤฑma girecek?
- Eski banknotlar yeni seri รงฤฑktฤฑktan sonra geรงersiz mi olacak?
Avrupa Merkez Bankasฤฑ (ECB), yaklaลฤฑk รงeyrek asฤฑrdฤฑr kullanฤฑlan euro banknotlarฤฑnฤฑ yenilemek amacฤฑyla รผรงรผncรผ nesil iรงin hazฤฑrlanan 10 farklฤฑ tasarฤฑm รถnerisini kamuoyunun deฤerlendirmesine aรงtฤฑ.
Halktan gelecek geri bildirimler ve uzman deฤerlendirmelerinin ardฤฑndan ECB Yรถnetim Konseyi’nin yฤฑl sonuna kadar nihai tasarฤฑmฤฑ seรงmesi planlanฤฑyor. Seรงilen tasarฤฑmlarฤฑn birkaรง yฤฑllฤฑk hazฤฑrlฤฑk sรผrecinin ardฤฑndan dolaลฤฑma girmesi รถngรถrรผlรผyor.
Banknotlar neden yeniden tasarlanฤฑyor?
ECB, yeni banknot serisinin hazฤฑrlanmasฤฑndaki temel gerekรงenin sahteciliฤe karลฤฑ korumayฤฑ gรผรงlendirmek olduฤunu belirtiyor. Yeni seri daha geliลmiล gรผvenlik teknolojileriyle donatฤฑlacak; banknotlar daha dayanฤฑklฤฑ olacak, รงevresel etkisi ve รผretim maliyetleri azaltฤฑlacak.
Sahte banknot รผretimi daha da zorlaลtฤฑrฤฑlฤฑrken banknotlarฤฑn doฤrulanmasฤฑ kolaylaลtฤฑrฤฑlacak. ECB, yeni seride ayrฤฑca gรถrme engelliler dahil herkes iรงin daha eriลilebilir unsurlar kullanmayฤฑ hedefliyor.
ECB Baลkanฤฑ Christine Lagarde, euro banknotlarฤฑnฤฑn Avrupa’nฤฑn en somut ortak sembollerinden biri olduฤuna dikkat รงekerek “20 yฤฑlฤฑn ardฤฑndan banknotlarฤฑmฤฑzฤฑn her yaลtan ve farklฤฑ geรงmiลe sahip Avrupalฤฑlar iรงin daha anlamlฤฑ hale gelmesinin zamanฤฑ geldi.” deฤerlendirmesinde bulunmuลtu. Lagarde’a gรถre banknot tasarฤฑmฤฑ, Avrupa bรผtรผnleลmesini simgeliyor; banknotlar รผzerindeki pencere, kapฤฑ ve kรถprรผ figรผrleri ise Avrupa halklarฤฑ arasฤฑndaki aรงฤฑklฤฑฤฤฑ ve iลbirliฤini temsil ediyor.
รรงรผncรผ nesil euro tasarฤฑm sรผreci ve zaman รงizelgesi
Dolaลฤฑma giren ilk banknotlarฤฑn ardฤฑndan ECB, 2013-2019 yฤฑllarฤฑ arasฤฑnda sahteciliฤe karลฤฑ daha geliลmiล gรผvenlik รถzelliklerine sahip “Europa” serisini tedavรผle รงฤฑkardฤฑ. Kamuoyunun gรถrรผลรผne aรงฤฑlan 10 รถneri, banknot tarihindeki รผรงรผncรผ nesli oluลturacak. Nihai tasarฤฑm kararฤฑ yฤฑl sonunda aรงฤฑklanacak; yeni banknotlarฤฑn dolaลฤฑma girmesi ise birkaรง yฤฑllฤฑk hazฤฑrlฤฑk sรผrecine baฤlฤฑ.
Yeni seride 5, 10, 20, 50, 100 ve 200 kupรผrlerin korunmasฤฑ planlanฤฑyor. Mevcut banknotlar yeni seri tedavรผle girdikten sonra da uzun sรผre dolaลฤฑmda kalmaya devam edecek; eski banknotlar yasal รถdeme aracฤฑ olmayฤฑ sรผrdรผrecek ve deฤerlerini kaybetmeyecek. Piyasada ani bir geรงiล รถngรถrรผlmรผyor.
Dolaลฤฑmdaki banknotlara iliลkin temel veriler
ECB verilerine gรถre bugรผn dolaลฤฑmda toplam deฤeri 1,5 trilyon euroyu aลan 30 milyardan fazla banknot bulunuyor. Euro, AB รผyesi 27 รผlkenin 21’inde resmi para birimi olarak kabul gรถrรผyor ve 357 milyondan fazla kiลi tarafฤฑndan kullanฤฑlฤฑyor. ABD dolarฤฑnฤฑn ardฤฑndan dรผnyanฤฑn en รถnemli ikinci rezerv para birimi konumundaki euro, uluslararasฤฑ rezervlerin yaklaลฤฑk yรผzde 20’sini oluลturuyor.
Geรงerli olan banknot sistemi 7 farklฤฑ banknottan ve รงeลitli madeni paralardan oluลuyor. En yรผksek deฤere sahip olan 500’lรผk banknotun basฤฑmฤฑ, terรถrรผn finansmanฤฑna ve kara para aklamaya karลฤฑ mรผcadele kapsamฤฑnda 2019 yฤฑlฤฑnda durduruldu; sรถz konusu banknot artฤฑk gรผnlรผk alฤฑลveriลte kullanฤฑlamฤฑyor ve yalnฤฑzca banka hesaplarฤฑna yatฤฑrฤฑlabiliyor. Yeni seride 500 euroluk kupรผrรผn yer almasฤฑ planlanmฤฑyor.
| รzellik | Mevcut Seri (Europa) | รรงรผncรผ Nesil (Planlanan) |
|---|---|---|
| Tedavรผl dรถnemi baลlangฤฑcฤฑ | 2013โ2019 | Birkaรง yฤฑl iรงinde (tarih aรงฤฑklanmadฤฑ) |
| Kupรผrler | 5, 10, 20, 50, 100, 200, 500 | 5, 10, 20, 50, 100, 200 (500 yok) |
| Gรผvenlik รถzellikleri | Geliลmiล hologram, su iลareti | Daha ileri gรผvenlik teknolojileri |
| Eriลilebilirlik | Standart | Gรถrme engelliler dahil artฤฑrฤฑlmฤฑล eriลim |
| Sรผrdรผrรผlebilirlik | Standart malzeme | Daha uzun รถmรผrlรผ, dรผลรผk รงevresel etki |
Para politikasฤฑ ve dijital euro sรผreci etkilenmiyor
ECB, banknotlarฤฑn yeniden tasarlanmasฤฑnฤฑn para politikasฤฑnฤฑ veya euronun deฤerini etkilemeyeceฤini vurguluyor. Yeni banknotlarฤฑn eski seriyle birlikte uzun sรผre dolaลฤฑmda kalmasฤฑ planlandฤฑฤฤฑndan geรงiล sรผreci kademeli olacak. รte yandan ECB’nin dijital euro projesini sรผrdรผrรผrken aynฤฑ zamanda nakde yatฤฑrฤฑm yapmasฤฑ, nakit รถdeme sisteminin รถnรผmรผzdeki yฤฑllarda da iลlevini koruyacaฤฤฑna iลaret ediyor.
Euro Bรถlgesi’nin para politikasฤฑ; ECB ve รผye รผlkelerin merkez bankalarฤฑndan oluลan Euro Sistemi tarafฤฑndan yรถnetiliyor. Banknot tasarฤฑmฤฑndaki deฤiลiklik bu yapฤฑyฤฑ etkilemiyor.
Yeni banknotlar ne zaman dolaลฤฑma girecek?
ECB Yรถnetim Konseyi’nin halk gรถrรผลleri ve uzman deฤerlendirmeleri doฤrultusunda yฤฑl sonuna kadar nihai tasarฤฑmฤฑ seรงmesi planlanฤฑyor. Seรงimin ardฤฑndan birkaรง yฤฑllฤฑk hazฤฑrlฤฑk ve รผretim sรผreci baลlayacak; yeni banknotlarฤฑn kesin dolaลฤฑm tarihi henรผz aรงฤฑklanmadฤฑ.
Eski banknotlar yeni seri รงฤฑktฤฑktan sonra geรงersiz mi olacak?
Hayฤฑr. Mevcut banknotlar yeni seri dolaลฤฑma girdikten sonra da uzun sรผre yasal รถdeme aracฤฑ olmayฤฑ sรผrdรผrecek ve deฤerlerini kaybetmeyecek. Geรงiล kademeli biรงimde gerรงekleลeceฤinden piyasada ani bir deฤiลim beklenmemektedir.
