Kรผresel metan emisyonlarฤฑ geรงen yฤฑl 135 milyon tonla rekor seviyede kalmaya devam etti. Metan emisyonlarฤฑnฤฑn yรผzde 75 azaltฤฑlmasฤฑna imkan saฤlayan teknolojiler mevcut olmasฤฑna raฤmen, fosil yakฤฑt รผreticileri bu dรผลรผลรผ saฤlamak iรงin 2022’deki gelirlerinin sadece yรผzde 3’รผne denk gelen 100 milyar dolarlฤฑk yatฤฑrฤฑmฤฑ gerรงekleลtirmedi.
Uluslararasฤฑ Enerji Ajansฤฑ’nฤฑn (IEA) Kรผresel Metan Takipรงisi raporuna gรถre, Sanayi Devrimi’nden bu yana gรถrรผlen kรผresel sฤฑcaklฤฑk artฤฑลฤฑnฤฑn yรผzde 30’u metan emisyonlarฤฑndan kaynaklanฤฑyor. Kรผresel enerji sektรถrรผ metan emisyonlarฤฑnฤฑn yรผzde 40’ฤฑnฤฑ oluลtururken, tarฤฑmdan sonra ikinci sฤฑrada yer alฤฑyor.
Metan, hem karbondioksitten daha hฤฑzlฤฑ daฤฤฑlฤฑyor hem de daha kฤฑsa รถmรผrlรผ olmasฤฑna raฤmen karbondioksitten daha gรผรงlรผ bir sera gazฤฑ.
ฤฐklim deฤiลikliฤiyle mรผcadele hedefleri ve รงabalarฤฑna raฤmen, enerji sektรถrรผnde aฤฤฑrlฤฑklฤฑ olarak fosil yakฤฑtlardan kaynaklanan metan emisyonlarฤฑ 2019’daki rekor seviyesinin hafif altฤฑnda kalarak 2022’de 135 milyon ton oldu ve rekor seviyeye yakฤฑn seyretti.
Kรถmรผr, petrol ve doฤal gaz sektรถrlerinin her biri 40 milyon ton metan emisyonuna yol aรงtฤฑ. Uydu gรถrรผntรผleri sadece 2022’de petrol ve gaz operasyonlarฤฑndan kaynaklฤฑ 500 “sรผper salฤฑm” olayฤฑ tespit ederken, kรถmรผr operasyonlarฤฑndan da 100 metan emisyon salฤฑmฤฑ belirlendi.
IEA raporuna gรถre, petrol ve gaz sektรถrรผnden kaynaklanan metan emisyonlarฤฑ mevcut teknolojilerle yรผzde 75 azaltฤฑlabilir. Buna raฤmen, sektรถrรผn metan emisyonlarฤฑnฤฑ azaltmak iรงin aksiyon almamasฤฑ bu dรผลรผลรผn saฤlanmasฤฑnฤฑ engelliyor.
Petrol ve gaz ลirketlerinin enerji krizindeki yรผksek fiyatlar nedeniyle 2022’de yรผksek seyreden gelirlerinin sadece yรผzde 3’รผ ile metan emisyonlarฤฑnฤฑ yรผzde 75 azaltmak iรงin gerekli 100 milyar dolarlฤฑk yatฤฑrฤฑma ihtiyaรง duyuluyor.
IEA Baลkanฤฑ Fatih Birol, rapora iliลkin deฤerlendirmesinde, metan emisyonlarฤฑnฤฑn azaltฤฑlmasฤฑnda ufak da olsa ilerleme olduฤunu belirterek, “Metan emisyonlarฤฑ hala รงok yรผksek ve yeterince hฤฑzlฤฑ dรผลmรผyor. Kรผresel ฤฑsฤฑnmayฤฑ sฤฑnฤฑrlandฤฑrmak iรงin metan emisyonlarฤฑnฤฑ azaltmak en ucuz opsiyonlar arasฤฑnda ve bunu yapmamanฤฑn bir bahanesi yok.” ifadelerini kullandฤฑ.
Geรงen yฤฑl Kuzey Akฤฑm doฤal gaz boru hattฤฑndaki patlamanฤฑn atmosferde bรผyรผk miktarda metan emisyonuna yol aรงtฤฑฤฤฑnฤฑ dile getiren Birol, ลunlarฤฑ kaydetti:
“Ama dรผnyadaki normal petrol ve gaz operasyonlarฤฑ her gรผn Kuzey Akฤฑm boru hattฤฑnฤฑn patlamasฤฑndan kaynaklฤฑ miktar kadar metan emisyonuna yol aรงฤฑyor. Maalesef, metan emisyonlarฤฑ yeni bir konu deฤil ve inatรงฤฑ ลekilde yรผksek seyretmeye devam ediyor. Birรงok ลirket, kรผresel enerji krizi nedeniyle uluslararasฤฑ gaz ve petrol piyasalarฤฑndaki tรผrbรผlans dรถneminde yรผksek karlar elde etti. Fosil yakฤฑt รผreticileri metan emisyonlarฤฑnฤฑ azaltmak iรงin hฤฑzla harekete geรงmeli ve tabii politika yapฤฑcฤฑlar da.”
Kรผresel metan emisyonlarฤฑnฤฑ azaltmak iรงin ฤฐskoรงya’nฤฑn Glasgow kentinde dรผzenlenen Birleลmiล Milletler ฤฐklim Zirvesi COP26’da birรงok รผlke Kรผresel Metan Taahhรผdรผ’ne imza atmฤฑลtฤฑ. Katฤฑlฤฑmcฤฑ รผlkelerin sayฤฑsฤฑ 150’ye ulaลฤฑrken, bu รผlkeler 2030 itibarฤฑyla metan emisyonlarฤฑnฤฑ yรผzde 30 azaltma taahhรผdรผnde bulunmuลtu.
Sรถz konusu katฤฑlฤฑmcฤฑ รผlkeler insan aktivitelerinden kaynaklanan metan emisyonlarฤฑnฤฑn yรผzde 55’i ve fosil yakฤฑt operasyonlarฤฑndan kaynaklฤฑ metan emisyonlarฤฑnฤฑn da yรผzde 45’ini oluลturuyor.
