Tรผrk Mรผhendis ve Mimar Odalarฤฑ Birliฤi (TMMOB) Jeoloji Mรผhendisleri Odasฤฑ Yรถnetim Kurulu Baลkanฤฑ Hรผseyin Alan, Kahramanmaraล merkezli depremlerin ardฤฑndan, depremde yฤฑkฤฑlma riski taลฤฑyan binalarฤฑn faktรถrlerini ve konut satฤฑn alฤฑmlarฤฑnda dikkat edilmesi gerekenlere dikkat รงekti.
Alan, “Kamu kurumlarฤฑmฤฑzฤฑn da bu jeolojik sakฤฑncalฤฑ bรถlgelerden yapฤฑlaลmayฤฑ koruyacak dรผzenlemeleri hฤฑzlฤฑ bir ลekilde hayata geรงirmesi gerekir” diye konuลtu.
Depremin sarsฤฑcฤฑ tehlikelerinden kaรงฤฑnmak iรงin o bรถlgenin zemin รถzelliklerinin doฤru tespit edilmesi gerektiฤini bildiren Alan, bir binanฤฑn deprem riski taลฤฑmasฤฑnฤฑn ilk sebebinin jeolojik sakฤฑncalฤฑ bรถlgeler รผzerine inลa edilmesi olduฤunu sรถyledi.
“Dere yataฤฤฑ, heyelan bรถlgesi ve fay hattฤฑna dikkat”
Kahramanmaraล merkezli, 10 ili etkileyen depremlerde bรผyรผk can kaybฤฑ olan konutlarฤฑn diri faylar รผzerine inลa edildiฤini dile getiren Alan, “Vatandaลlarฤฑmฤฑz konut alฤฑrken, dere yataklarฤฑ, heyelan bรถlgeleri รผzerine kurulu, karstik boลluk ile fay zonu รผzerine bir bina inลa edilmiลse bu yapฤฑlardan uzak dursunlar” uyarฤฑsฤฑnda bulundu.
Alan, bir yapฤฑnฤฑn depremde gรผvenli olup olmadฤฑฤฤฑnฤฑn kolaylฤฑkla tespit edebileceฤini ve deprem riski taลฤฑyan jeolojik sakฤฑncalฤฑ bรถlgelerin tespitinin รผรง ana parametreye bakฤฑlarak yapฤฑlabileceฤini belirterek, “Bina bir fay รผzerine mi oturuyor, dere yataฤฤฑ var mฤฑ, bir obruk var mฤฑ, uygun bir zemin birimine oturuyor mu diye araลtฤฑrma yapฤฑlmasฤฑ lazฤฑm” dedi.
Deprem ลartnamesine dikkat
ฤฐkinci parametrede, bรถlgenin taลฤฑyฤฑcฤฑ sistem yapฤฑsฤฑ ve geometrisi ile statik projesinin deprem ลartnamesinin รถngรถrdรผฤรผ รงerรงevede hazฤฑrlanฤฑp hazฤฑrlanmadฤฑฤฤฑnฤฑn incelenmesi gerektiฤini aktaran Alan, son parametrenin ise binada kullanฤฑlan malzeme ve iลรงiliฤin sorgulanmasฤฑ olduฤunu anlattฤฑ.
Jeoloji Mรผhendisi Hรผseyin Alan, “Binaya dรถkรผlen beton doฤru dรผzgรผn dรถkรผlmรผล mรผ, projede รถngรถrรผlen beton dรถkรผm รงerรงevesinde mi dรถkรผlmรผล, donatฤฑlar dรผzgรผn baฤlanmฤฑล mฤฑ iลรงilik dรผzgรผn yapฤฑlmฤฑล mฤฑ, etriye sฤฑklaลtฤฑrmasฤฑ yapฤฑlmฤฑล mฤฑ gibi araลtฤฑrmalarla deprem ลartnamesine gรถre analiz yapฤฑlฤฑyor ve bunun depreme dayanฤฑklฤฑ olup olmadฤฑฤฤฑ sorgulamalarฤฑndan sonra bu hususlar ortaya รงฤฑkฤฑyor” diye konuลtu.
“Ebeveyn banyosu yerine malzeme kalitesine bakฤฑlmalฤฑ”
Bir binada deniz kumu kullanฤฑlฤฑp kullanฤฑlmadฤฑฤฤฑnฤฑn ise “karot numuneleri” alฤฑnarak laboratuvarda test edileceฤini aktaran Alan, ลunlarฤฑ sรถyledi:
“ฤฐรงindeki malzemenin niteliฤine bakฤฑlฤฑr. Kฤฑrma taล var mฤฑ yok mu beton aderansฤฑ saฤlanmฤฑล mฤฑ gibi parametrelerine bakฤฑlฤฑr. Eฤer deniz kumu kullanmฤฑลsa hฤฑzlฤฑ bir ลekilde tespiti yapฤฑlabilir. Ebeveyn banyosu, salon bรผyรผklรผฤรผ ya da gรถrsel รถzellikleri vatandaลlarฤฑmฤฑza daha รงekici gelebiliyor. Bunlardan kaรงฤฑnฤฑlmasฤฑ lazฤฑm. Tรผm bu รถzelliklere sahip olabilir ama fay zonu รผzerine inลa edilmiลtir. Kamu kurumlarฤฑmฤฑzฤฑn da bu jeolojik sakฤฑncalฤฑ bรถlgelerden yapฤฑlaลmayฤฑ koruyacak dรผzenlemeleri hฤฑzlฤฑ bir ลekilde hayata geรงirmesi gerekir.”
