Son dรถnemde artan halka arzlarla beraber eleลtirilerin de รงoฤalmaya baลlamasฤฑ Sermaye Piyasasฤฑ Kurulu’nun (SPK) konuyla ilgili dรผzenlemeler yapmasฤฑna neden oluyor. Gรผndemden dรผลmeyen halka arzlar hem yatฤฑrฤฑmcฤฑlar hem regรผlatรถr tarafฤฑndan yakฤฑndan takip ediliyor. Piyasada yรถn ne olursa olsun halka aรงฤฑlan hisselerin genellikle gรผnlerce tavan olmasฤฑ dikkati รงekerken, halka arzlarda yรผksek talep ve tahsisat konusu yeni tartฤฑลmalara sahne oluyor.
Dรผnya gazetesinden Jรผlide Yiฤittรผrk Gรผrdamar’ฤฑn haberine gรถre, geรงtiฤimiz gรผnlerde halka arzlarda kurumsal yatฤฑrฤฑmcฤฑlara yรถnelik kararlar alan Sermaye Piyasasฤฑ Kurulu, ลimdi de tahsisat oranlarฤฑnda deฤiลikliฤe gidiyor. SPKโya yakฤฑn kaynaklardan edinilen bilgiye gรถre ilk halka arzlarda yatฤฑrฤฑmcฤฑ gruplarฤฑna yapฤฑlacak tahsisat oranlarฤฑnda bireysel yatฤฑrฤฑmcฤฑlara daha fazla aฤฤฑrlฤฑk verilecek ve bu oran yรผzde 80โe kadar รงฤฑkartฤฑlacak.
โYeterli pay alamฤฑyoruzโ ลikayetleri
Pandemi sonrasฤฑnda ivme kazanan ve son 3 yฤฑlda neredeyse 100โรผn รผzerinde ลirketin halka aรงฤฑldฤฑฤฤฑ sermaye piyasalarฤฑnda, halka arzlar son dรถnemin en รถnemli gรผndem maddesi oldu. Borsanฤฑn yรผksek enflasyon ve dรผลรผk faiz politikasฤฑ nedeniyle alternatifsiz olmasฤฑ ve halka aรงฤฑlan ลirketlerin ciddi oranda prim yapmasฤฑ sonrasฤฑnda รถzellikle yerli yatฤฑrฤฑmcฤฑ sayฤฑsฤฑnda yรผksek artฤฑล oldu ve 4 milyon yatฤฑrฤฑmcฤฑ barajฤฑ aลฤฑldฤฑ. 2023 yฤฑlฤฑna girerken de halka arzlar devam ediyor.
Bu anlamda halka arzlara yรถnelik hem kurumsal hem de bireysel yatฤฑrฤฑmcฤฑlardan yoฤun ilgi sรผrerken, bireysel yatฤฑrฤฑmcฤฑlardan โHalka arzlardan yeterli pay alamฤฑyoruzโ ลikayetleri de yรผkselmeye baลladฤฑ. Bunun รผzerine SPKโdan hem bireysel yatฤฑrฤฑmcฤฑyฤฑ daha fazla sermaye piyasalarฤฑna รงekecek hem de aldฤฑฤฤฑ payฤฑ artฤฑracak kritik adฤฑmlar geldi.
Kurumsal yatฤฑrฤฑmcฤฑlara yรถnelik sฤฑnฤฑrlamalarฤฑn ardฤฑndan Kurul, ลimdi de bireysel yatฤฑrฤฑmcฤฑya tahsisat oranฤฑnฤฑ artฤฑrmaya karar verdi. 19 Ocakโta SPKโnฤฑn kurumsal yatฤฑrฤฑmcฤฑlara yรถnelik ilke kararฤฑ aldฤฑฤฤฑnฤฑ hatฤฑrlatan kaynaklar, bireysel yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn halka arzlardan daha fazla pay alabilmelerine iliลkin yeni bir รงalฤฑลma yapฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
Kaynaklar, kurumsal yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn halka arzlardan alacaฤฤฑ payฤฑn azaltฤฑlacaฤฤฑnฤฑ, bireysel yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn payฤฑnฤฑn ise artฤฑrฤฑlacaฤฤฑnฤฑ ifade etti. Mevcut durumda asgari tahsisat oranฤฑnฤฑn yรผzde 10 ve uygulamada yรผzde 40โฤฑn รผzerinde olduฤunu aktaran kaynaklar, bu oranฤฑn yรผzde 80 seviyesine รงฤฑkarฤฑlmasฤฑnฤฑn amaรงlandฤฑฤฤฑnฤฑ bildirdi.
SPKโya yakฤฑn kaynaklar, yurt iรงi kurumsal yatฤฑrฤฑmcฤฑlara tahsisat oranฤฑnฤฑn ise yรผzde 10-15 aralฤฑฤฤฑna indirileceฤini sรถyledi. Edinilen bilgiye gรถre, bu tahsisat oranฤฑ yasal dรผzenleme ile deฤil ama yรถnlendirme ile yapฤฑlacak.
Fonlara yรถnelik tedbir
Sermaye Piyasasฤฑ Kuruluโnun bu kararฤฑ vermesinin arkasฤฑnda yatan nedeninin รถzellikle bazฤฑ fonlarฤฑn halka arzlardan ciddi pay almasฤฑ olarak gรถsteriliyor. Kaynaklar, โAslฤฑnda her zaman bireysel yatฤฑrฤฑmcฤฑlardan bu kadar yรผksek talep gelmiyor. Fakat son halka arzlarda tespit edildiฤi รผzere 3-5 kiลi birleลerek fon kuruyor ve halka arzlara giriyorlar. Bรถylece bu fonlar kurumsal yatฤฑrฤฑmcฤฑ kimliฤi ile yรผksek tutarda pay alabilirken bireysel yatฤฑrฤฑmcฤฑ tahsisat grubundan katฤฑlan yatฤฑrฤฑmcฤฑlara, katฤฑlฤฑmฤฑn yรผksek olmasฤฑ nedeniyle ayrฤฑlan pay oranฤฑ/tutarฤฑna raฤmen, bireysel yatฤฑrฤฑmcฤฑya verilen pay dรผลรผk kalฤฑyor. โdediler.
Kurumsal yatฤฑrฤฑmcฤฑlar mercek altฤฑnda
Kaynaklar, Kurulโun รถzellikle yeni ilk halka arzlar sonrasฤฑnda kurumsal yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑ mercek altฤฑna aldฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi. ฤฐlk halka arzlar sonrasฤฑnda kurumsal yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn toplu satฤฑล yaptฤฑฤฤฑ yรถnรผndeki iddialarฤฑn Kurulca sฤฑkฤฑ takip edildiฤini, her iลlemin tek tek incelendiฤini aktaran kaynaklar, ลu deฤerlendirmelerde bulundu: โKurul, ilk halka arz fiyatฤฑna mรผdahale etmez. Fiyatฤฑn dayandฤฑฤฤฑ varsayฤฑmlarฤฑn makul ve ihtiyatlฤฑ belirlenmiล olup olmadฤฑฤฤฑnฤฑ inceler. ฤฐlk halka arz fiyatฤฑnฤฑn iskontolu olmasฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑlara yรถnelik teลviktir. Bรผtรผn bu unsurlar fiyat tespit raporlarฤฑnda yer almaktadฤฑr. Diฤer taraftan, ikincil piyasada oluลan fiyatlara iliลkin olarak ise, ilk halka arz iskontosu da dikkate alฤฑndฤฑฤฤฑnda fiyatlarda belli bir sฤฑnฤฑra kadar yรผkseliล normal karลฤฑlanabilir. Fakat รถzellikle ลirketlerin temel ekonomik gรถstergeleri ile desteklenmeyen ve ilk halka arz fiyatฤฑna nazaran kฤฑsa sรผreli fiyat artฤฑลlarฤฑna yatฤฑrฤฑmcฤฑlar dikkatli yaklaลmalฤฑ. Geรงici beklentilerle hareket edilmemeli, ลirkete iliลkin izahname dikkatlice okunmalฤฑ.โ
Kaynaklar, izahnamesi henรผz onaylanmamฤฑล ilk halka arz baลvurularฤฑ iรงin sรถz konusu oranlarฤฑn uygulanacaฤฤฑnฤฑ bildirdi. Konuya iliลkin gรถrรผลlerini paylaลan piyasa profesyonelleri, ilk halka arz fiyatฤฑnฤฑn temkinli yaklaลฤฑk deฤer olduฤunu, borsada iลlem gรถrmeye baลladฤฑktan sonra oluลan fiyatฤฑn ise piyasada belirlendiฤini sรถyledi.
Tahsisatta asgari oran yรผzde 10
Mevcut durumda bireysel ve kurumsal yatฤฑrฤฑmcฤฑlara en az yรผzde 10 tahsisat zorunluluฤu bulunuyor. Sermaye Piyasasฤฑ Araรงlarฤฑnฤฑn Satฤฑลฤฑ Tebliฤiโnin 18. maddesinin 4. fฤฑkrasฤฑna gรถre, halka arz edilecek sermaye piyasasฤฑ araรงlarฤฑnฤฑn nominal deฤerinin, en az yรผzde 10โunun yurt iรงi bireysel yatฤฑrฤฑmcฤฑlara ve yรผzde 10โunun yurt iรงi kurumsal yatฤฑrฤฑmcฤฑlara tahsis edilmesi zorunlu. Bu fฤฑkrada yer alan tahsisat sฤฑnฤฑrlamalarฤฑ borsada satฤฑล yรถntemiyle yapฤฑlan halka arzlar ve ek satฤฑล yapฤฑlmasฤฑ halinde ek satฤฑลa konu paylar iรงin uygulanmaz. Kurul, halka arz edilecek sermaye piyasasฤฑ araรงlarฤฑnฤฑn piyasa deฤerini, piyasa koลullarฤฑnฤฑ ve benzeri gerekรงeler ile ihraรงรงฤฑnฤฑn ve/ veya halka arz edenin talebini de dikkate alarak asgari tahsisat oranlarฤฑnฤฑ sฤฑfฤฑra kadar indirebilir veya bir kata kadar artฤฑrabilir.
19 Ocakโta SPK’nฤฑn kurumsal yatฤฑrฤฑmcฤฑlara yรถnelik aldฤฑฤฤฑ ilke kararlarฤฑ piyasa tarafฤฑndan olumlu karลฤฑlanmฤฑลtฤฑ. Kurul, bireysel yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn ilk halka arzlardan taleplerinin daha fazla karลฤฑlanmasฤฑnฤฑ, sฤฑnฤฑrlฤฑ sayฤฑda yatฤฑrฤฑmcฤฑsฤฑ bulunan ya da fonun รถnemli bir kฤฑsmฤฑna sahip az sayฤฑda yatฤฑrฤฑmcฤฑnฤฑn olduฤu serbest ve/veya รถzel fonlarฤฑn, paylarฤฑn ilk halka arzฤฑndan bireysel yatฤฑrฤฑmcฤฑ aleyhine olabilecek ลekilde fazla pay almamalarฤฑnฤฑ teminen kararlar almฤฑลtฤฑ. Alฤฑnan kararlara gรถre, ortaklฤฑklarฤฑn paylarฤฑnฤฑn ilk defa halka arz edilmesi iลlemleri kapsamฤฑnda; serbest ve/veya unvanฤฑnda โรถzelโ ibaresi yer alan yatฤฑrฤฑm fonlarฤฑnฤฑn kurumsal yatฤฑrฤฑmcฤฑ kapsamฤฑnda sayฤฑlabilmesi iรงin โyatฤฑrฤฑmcฤฑ sayฤฑsฤฑnฤฑn 50โden az olmamasฤฑโ ve โherhangi bir yatฤฑrฤฑmcฤฑnฤฑn toplam fon katฤฑlma payฤฑ sayฤฑsฤฑnฤฑn yรผzde 20โsinden fazlasฤฑna sahip olmamasฤฑโ koลullarฤฑnฤฑn bir arada saฤlanmasฤฑ gerekecek. Kurul ayrฤฑca, kurumsal yatฤฑrฤฑmcฤฑ ลartlarฤฑnda da deฤiลikliฤe gitmiลti. Daha รถnce kurumsal yatฤฑrฤฑmcฤฑ kapsamฤฑndan sayฤฑlan, aktif toplamฤฑnฤฑn 50 milyon TL, yฤฑllฤฑk net hasฤฑlatฤฑnฤฑn 90 milyon TL, รถz sermayesinin 5 milyon TLโnin รผzerinde olmasฤฑ kฤฑstaslarฤฑndan en az ikisini taลฤฑyan kuruluลlar artฤฑk kurumsal yatฤฑrฤฑmcฤฑ olarak deฤerlendirilmeyecek. Daha รถnce halka aรงฤฑk olmayan ortaklฤฑklarฤฑn paylarฤฑnฤฑn ilk defa halka arz edilmesi iลlemlerinde, piyasa deฤerinin 100 milyon TL ve altฤฑnda olmasฤฑ durumunda โBorsaโda Satฤฑลโ yรถnteminin uygulanmasฤฑna iliลkin hรผkรผmdeki tutar 250 milyon TL olarak uygulanacak.
