Tรผketiciler kredi kartฤฑ harcamalarฤฑna hฤฑz verdi. Merkez Bankasฤฑ verileri 4 haftalฤฑk ortalamada kartlฤฑ harcamalarฤฑn 100 milyar lirayฤฑ aลtฤฑฤฤฑnฤฑ gรถsterirken BDDK verileri bireysel kredi kartฤฑ harcama stok bรผyรผklรผฤรผnรผn tรผketici kredilerindeki payฤฑnฤฑn yรผzde 30โa dayandฤฑฤฤฑnฤฑ ortaya koydu.
ekonomim.com’un haberine gรถre Tรผrkiyeโde son dรถnemde tรผketici kredilerinde yaลanan hฤฑzlฤฑ artฤฑลฤฑn yanฤฑ sฤฑra banka ve kredi kartฤฑ harcamalarฤฑ da rekor kฤฑrdฤฑ. Merkez Bankasฤฑ verilerine gรถre banka ve kredi kartฤฑ harcamalarฤฑ 4 haftalฤฑk ortalamada 100 milyar 85 milyon 182 bin liraya yรผkseldi. Yฤฑllฤฑk artฤฑล ise yรผzde 150’yi aลtฤฑ. Bankacฤฑlฤฑk Dรผzenleme ve Denetleme Kurumu verilerine gรถre de bireysel kredi kart borcu stoku 20 Ocak haftasฤฑnda 460.6 milyar lira ile geรงen yฤฑlฤฑn aynฤฑ haftasฤฑna gรถre yรผzde 123,78 artฤฑล gรถsterdi. Uzmanlar Merkez Bankasฤฑโnฤฑn politika faizi indirimleriyle kredi kartlarฤฑna getirilen faiz sฤฑnฤฑrฤฑnฤฑn tรผketiciler iรงin borรงlanmayฤฑ cazip hale soktuฤunu dile getirerek herhangi bir faiz politikasฤฑ deฤiลiminde ise hanehalkฤฑ borรงluluฤunun ve bunun iรง talebe etkisinin aฤฤฑr olacaฤฤฑna dikkat รงekti.
Merkez Bankasฤฑ faiz รผst limiti geriledi
Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn Aฤustos 2022’de baลladฤฑฤฤฑ politika faizi indirimleri sonrasฤฑnda bankalarฤฑn kredi kartฤฑ iลlemlerinde uygulayabilecekleri azami faiz oranlarฤฑ da dรผลรผล geรงti. Politika faizi indirimleri รถncesi yรผzde 1,80 olan kredi kartฤฑ iลlemlerinde uygulanacak azami akdi faiz oranฤฑ eylรผlde yรผzde 1,73’e, ekimde yรผzde 1,63’e, kasฤฑmda yรผzde 1,5’ye ve aralฤฑkta ise yรผzde 1,36’ya geriledi. Kredi kartฤฑ iลlemlerinde gecikme faiz oranฤฑ da aฤustostaki yรผzde 1,74 oranฤฑndan eylรผlde yรผzde 1,68’e, ekimde yรผzde 1,60’a, kasฤฑmda yรผzde 1,5’ye, aralฤฑkta ise yรผzde 1,39’a indi. Kredi kartฤฑ faizi ลu an yรผzde 1,36, gecikme faizi oranฤฑ da yรผzde 1,39 seviyesinde. Buna karลฤฑlฤฑk ihtiyaรง kredisi faizleri ise yรผzde 30 seviyelerindeki yรผksek seyrine devam ediyor.
Merkez Bankasฤฑ verilerine gรถre banka ve kredi kartฤฑ harcamalarฤฑ son haftalarda hฤฑzlฤฑ bir yรผkseliล eฤilimine girdi. Yeni yฤฑlฤฑn etkisiyle de 30 Aralฤฑk 2022 haftasฤฑnda 116.1 milyar lira ile rekor kฤฑran haftalฤฑk kartlฤฑ harcamalar 4 haftalฤฑk ortalamaya gรถre bakฤฑldฤฑฤฤฑnda ise 20 Ocak haftasฤฑ itibariyle 100.1 milyar liraya geldi. Geรงen yฤฑlฤฑn aynฤฑ dรถneminde 4 haftalฤฑk ortalamaya gรถre kartlฤฑ harcama miktarฤฑ sadece 39.6 milyar lira seviyesindeydi. Merkez Bankasฤฑ kartlฤฑ harcama verileri hem bireysel hem de ticari kartlardaki harcamalarฤฑ iรงeriyor.
Tรผketici kredileri iรงindeki payฤฑ yรผzde 30โa dayandฤฑ
BDDK verileri ise bireysel kredi kartฤฑ harcamalarฤฑnฤฑ ortaya koyuyor. Verilere gรถre 20 Ocak haftasฤฑnda bireysel kredi kartฤฑ harcamalarฤฑ stok seviyesi 460.6 milyar liraya yรผkseldi ve bu geรงen yฤฑlฤฑn aynฤฑ haftasฤฑna gรถre yรผzde 123,78 artฤฑลa iลaret ediyor. Bireysel kredi kartฤฑ harcamalarฤฑ stok miktarฤฑndaki geรงen yฤฑla gรถre artฤฑล da Aฤustos 2022 baลฤฑndan bu yana hฤฑz kazanmฤฑล durumda. Aralฤฑk 2022’ye gelindiฤinde ise bireysel kredi kartฤฑ harcamalarฤฑ stok miktarฤฑnda yฤฑllฤฑk artฤฑล yรผzde 100’รผ aลtฤฑ. Bu artฤฑล aynฤฑ zamanda bireysel kredi kartฤฑ harcamalarฤฑnฤฑn hem tรผketici kredileri iรงinde hem de toplam krediler iรงindeki payฤฑnฤฑ da hฤฑzla yรผkseltti. Geรงen yฤฑl 21 Ocak 2022 haftasฤฑnda bireysel kredi kartฤฑ harcamalarฤฑnฤฑn toplam tรผketici kredileri iรงindeki payฤฑ yรผzde 21 seviyesinde bulunuyordu. Bu yฤฑl 20 Ocak haftasฤฑna gelindiฤinde bu hay yรผzde 29,41’e yรผkseldi ve bir yฤฑlda neredeyse 9 puanlฤฑk artฤฑล yaลandฤฑ. Yani paydaki artฤฑล yรผzde 40 seviyesinde oldu.
Toplam krediler iรงinde bireysel kredi kartlarฤฑnฤฑn payฤฑ da yรผkseldi. Geรงen yฤฑl 21 Ocak haftasฤฑnda bireysel kredi kartฤฑ stokunun toplam kredi stoku iรงindeki payฤฑ yรผzde 4,17 seviyesinde bulunuyordu. Bu yฤฑl 20 Ocak haftasฤฑnda ise bu pay yรผzde 5,97 ile yรผzde 6โya ulaลtฤฑ. Yani toplam krediler iรงindeki payฤฑnda yรผzde 43,2โlik artฤฑล oldu.
ฤฐรง talepte artฤฑล ithalatฤฑ destekliyor
Piri Reis รniversitesi Rektรถr Yardฤฑmcฤฑsฤฑ Prof. Dr. Erhan Aslanoฤlu, รถncelikle iรง talepte canlanma anlamฤฑna da gelen bu geliลmenin beklentilere paralel olduฤunu dรผลรผndรผฤรผnรผ dile getirdi. Aslanoฤlu, ลunlarฤฑ sรถyledi: โZamlฤฑ maaลlar aฤฤฑrlฤฑklฤฑ olarak ลubat baลฤฑnda รถdeneceฤi iรงin gelir artฤฑลฤฑ beklentisi ile nakit dฤฑลฤฑ talebin gรผรงlendiฤini gรถrรผyoruz. Diฤer รถnemli bir neden; kรผmรผlatif olarak enfl asyonun artmaya devam etmesi, kredi kartฤฑ harcamalarฤฑ ve tรผketici kredileri gibi nominal bรผyรผklรผkleri arttฤฑrฤฑyor. Enfl asyon beklentileri ile รถne alฤฑnan bir talep de sรถz konusu. Bu geliลmeler, baz etkisi dฤฑลฤฑnda talep enfl asyonu riskini arttฤฑrฤฑyor. Bir diฤer risk de iรง talebin daha รงok ithalatฤฑ desteklemesi ve dฤฑล aรงฤฑฤฤฑn artmasฤฑdฤฑr.โ
Aynฤฑ hฤฑzla artarsa tรผketici aลฤฑrฤฑ borรงlu olur
Bankacฤฑlฤฑk uzmanlarฤฑ tรผketicilerin kredi kartฤฑ faizindeki รผst limitin geldiฤi noktayฤฑ ve bu seviyelerden borรงlanmayฤฑ optimal deฤerlendirdiklerini dile getirerek asgari รผcret zammฤฑ sonrasฤฑ yรผkselen kredi kartฤฑ limitleriyle birlikte bu taraftan harcama yapmanฤฑn oldukรงa avantajlฤฑ duruma geldiฤini belirtti. Kredi kartฤฑnฤฑ kullanmanฤฑn daha kolay olduฤunu ve tรผketicilerin artฤฑk kredi kartlarฤฑnฤฑ kredili alฤฑลveriล ลeklinde kullanmaya baลladฤฑklarฤฑnฤฑ sรถyleyen bankacฤฑlฤฑk uzmanฤฑ, dรผลรผk faiz ve yรผksek enfl asyon beklentisinde taksitli alฤฑลveriล imkanฤฑnฤฑn tรผketicileri cezbettiฤini dile getirdi. Bankacฤฑlฤฑk uzmanฤฑ enfl asyondan korunmak iรงin tรผketicilerin ihtiyaรงlarฤฑnฤฑ รถne รงektiฤini kaydederek ลu an hanehalkฤฑ borรงluluk seviyeleri รงok yรผksek olmasa da bu hฤฑzla borรงlanma devam ettiฤinde hanehalkฤฑnฤฑn aลฤฑrฤฑ borรงlu hale geleceฤine dikkat รงekti. Uzmanlar, kredi kartฤฑ harcamalarฤฑnฤฑn yanฤฑ sฤฑra yรผksek faiz oranฤฑna raฤmen tรผketici kredilerinin de hฤฑzlฤฑ arttฤฑฤฤฑna iลaret ederek bunun iรง talebi ve buna paralel bรผyรผmeyi de artฤฑracak bir faktรถr olduฤunu vurguladฤฑ. Ancak uzman, faiz politikasฤฑnda normalleลme olduฤu ve faizlerin yรผkselmesi halinde hanehalkฤฑnฤฑn bu yeni durumu yรผksek borรงlu olarak karลฤฑlayacaฤฤฑna dikkat รงekerek yรผksek borรงlu tรผketicinin faizden daha fazla etkileneceฤini ve iรง talebe etkisinin de bรผyรผk olacaฤฤฑnฤฑ dile getirdi. Uzman, kredi kartฤฑ harcamalarฤฑnda artฤฑล bu hฤฑzla giderse รงok ciddi seviyelere ulaลabileceฤi uyarฤฑsฤฑnฤฑ da yaptฤฑ.
