Meta çocukların ruh sağlığı davasıyla California’da yargı karşısına çıkıyor

Instagram ve Facebook’un ana şirketi Meta, çocukların ruh sağlığını olumsuz etkilediği ve sosyal medya platformlarını gençleri bağımlı kılacak biçimde tasarladığı gerekçesiyle 29 ABD eyaletinin açtığı davada California’da yargı karşısına çıkıyor. Sosyal medya platformlarında çocukların güvenliğine ilişkin Meta‘ya karşı açılan “en büyük davalardan biri” olarak nitelendirilen yargılama, California’nın Oakland kentinde başlıyor.

Meta davası Oakland’da başlıyor, dört eyalet ilk duruşmada

ABD basınındaki haberlere göre, Meta aleyhine dava açan 29 eyaletten California, Colorado, Kentucky ve New Jersey ilk duruşmada davacı taraf olarak yer alıyor. Diğer 25 eyaletin duruşmalarının ileri bir tarihte görüleceği ifade ediliyor. Dava dosyasında, 13 yaşın altındaki çocukların verilerinin velilerinin bilgisi dışında toplandığı ve bunun federal hukuku ihlal ettiği belirtiliyor. Ayrıca Meta’nın gelişmiş teknolojilerle dikkatini çektiği ve “kandırdığı” gençleri kendi maddi gelirini artırmak amacıyla kullandığı ileri sürülüyor.

Eyalet başsavcılarının talepleri ve Meta’ya olası yaptırımlar

Eyalet başsavcıları, 1,4 trilyon dolara ulaşabilecek kapsamlı bir maddi tazminatın yanı sıra Meta’nın Facebook ve Instagram’ı işletme biçiminde köklü değişiklikler talep ediyor. Talep edilen değişiklikler arasında genç kullanıcılar için ebeveyn onayı zorunluluğu, “dopamin manipülasyonu içeren algoritmaların” revize edilmesi, görünüşü değiştiren filtrelerin kaldırılması, video içeriklerinin otomatik oynatılmaması, birden fazla hesap oluşturulmasının önlenmesi ve Instagram Hikayeler gibi belirli bir süre sonra kaybolan içeriklerin sonlandırılması yer alıyor.

ABD basınındaki değerlendirmelere göre, 2026 yılında gençlere ve çocuklara zarar verdiği gerekçesiyle iki ayrı davayı kaybeden Meta, üçüncü davayı da kaybetmesi halinde “büyük sonuçlarla” karşılaşabilir. Öte yandan New Mexico’da 7 Ağustos 2026’da bir yargıç, Meta’nın çocukların ruh sağlığı krizindeki sorumluluğu nedeniyle 567 milyon dolar tazminat ödemesine hükmetmişti.

Hukuk profesöründen iflas uyarısı, Meta iddiaları reddediyor

ABC News’e konuşan Hukuk Profesörü James Grimmelmann, Meta’nın davayı kaybetmesi halinde mahkemenin para cezası miktarında “geniş takdir yetkisi” bulunduğunu, ancak cezanın 1,4 trilyon dolara yakın olma ihtimalinin düşük olduğunu ifade etti. Grimmelmann, söz konusu miktarda bir para cezasının Meta’yı iflasa sürükleyeceğini, firmanın eyalet mülkiyeti haline gelmesine yol açabileceğini ve “bu durumun gerçekleşme ihtimalinin pek mümkün olmadığını” da sözlerine ekledi.

Meta ise yaptığı açıklamada delillerin firmanın gençleri desteklediğini ortaya koyacağını savunarak iddiaları reddetti. Meta’nın California Kuzey Bölge Mahkemesine 6 Temmuz’da yaptığı başvuruda ise “Tüketici haklarının korunmasına yönelik yaptırımların tarihinde bu büyüklükte bir yaptırımın eşi benzeri görülmemiştir.” ifadesine yer verildi.

Meta’nın çocuk güvenliği adımları ve arka plan

Meta çatısı altındaki Instagram, Eylül 2024’te çocuk ve gençlerin platformu kullanımını kısıtlayan “Teen Accounts (Genç Hesapları)” uygulamasını hayata geçirmişti. 8 Nisan 2025’te ise Instagram’da 16 yaş altı kullanıcıların ebeveyn izni olmadan canlı yayın yapamayacağı ve özel mesajlarda otomatik bulanıklaştırma özelliğini devre dışı bırakamayacağı açıklanmıştı. Öte yandan yasal süreçler nedeniyle 2,4 milyar dolarlık masraf kaydeden Meta, geçen ay kar kaybı yaşadığını duyurmuştu.

Meta’ya açılan dava ne zaman ve nerede görülüyor?

Dava, California’nın Oakland kentinde başlıyor. İlk duruşmada California, Colorado, Kentucky ve New Jersey davacı taraf olarak yer alıyor; diğer 25 eyaletin davaları ise ilerleyen tarihlerde görülecek.

Meta davayı kaybederse ne olur?

Hukuk Profesörü James Grimmelmann’a göre Meta’nın 1,4 trilyon dolara ulaşabilecek cezanın tamamını ödemesi ihtimal dahilinde görülmüyor; ancak böyle bir senaryo teorik olarak şirketin iflasına ve eyalet mülkiyetine geçmesine yol açabilir. Meta daha önce 2026’da iki ayrı davayı kaybetmiş ve 567 milyon dolarlık tazminata hükmedilen New Mexico kararı da dahil olmak üzere 2,4 milyar dolarlık yasal masraf nedeniyle kar kaybı yaşadığını açıklamıştı.

Haber Merkezi

Tüm Yazıları

Borsatek, Türkiye ve dünya piyasalarındaki gelişmeleri yakından izleyen bir finans haber platformudur. Hisse, döviz, altın ve kripto piyasalarına dair analizlerle yatırımcılara rehberlik eder.