Moody’s Analytics Baล Ekonomisti Mark Zandi, ABD ekonomisinin fark edilmeden bir krize doฤru sรผrรผklenmesinden giderek daha fazla endiลe duyduฤunu aรงฤฑkladฤฑ. Zandi, krizin ne zaman patlak vereceฤini kestiremediฤini ancak gerekli tรผm รถn koลullarฤฑn oluลmakta olduฤunu ve bu durumun yeterince dikkate alฤฑnmadฤฑฤฤฑnฤฑ vurguladฤฑ.
ABD mali sorunlarฤฑnฤฑ dฤฑล ลok olmadan รงรถzemez mi
Zandi, Sonia and Simon podcast’inde yaptฤฑฤฤฑ deฤerlendirmede, ABD‘nin bozulan mali yapฤฑsฤฑnฤฑ harici bir ลok olmadan dรผzeltmesinin neredeyse imkรขnsฤฑz olduฤunu belirtti. Son bir ay iรงinde tahvil piyasalarฤฑndaki satฤฑล dalgasฤฑ, kritik รถnemdeki 30 yฤฑllฤฑk hazine tahvili getirilerini sert biรงimde yukarฤฑ รงekti. Bu geliลme, Hazine Bakanlฤฑฤฤฑ’nฤฑ eylรผl ayฤฑ baลฤฑndan itibaren faizleri yapay yollarla baskฤฑlamak amacฤฑyla daha fazla tahvil geri alฤฑmฤฑ yapmaya yรถneltti.
Zandi, Amerikan siyasi sisteminin ve toplumun uzun vadeli mali sorunlarฤฑ รงรถzecek adฤฑmlarฤฑ, yรผksek faizlerin tetikleyeceฤi bir kriz baskฤฑsฤฑ olmadan atamayacaฤฤฑnฤฑ sรถyledi ve bรถyle bir geliลmenin kaรงฤฑnฤฑlmaz olduฤunu ifade etti. Zandi, 35 yฤฑllฤฑk kariyerinde tรผm gรถstergelerin aynฤฑ anda sorun sinyali verdiฤi bir dรถnemi ilk kez gรถrdรผฤรผnรผ kaydetti.
ABD borรง GSYH oranฤฑ yรผzde 100’รผ aลtฤฑ
Zandi’nin iลaret ettiฤi ilk gรถsterge, nisan ayฤฑ sonunda yรผzde 100 eลiฤini aลan ABD borรง-GSYH oranฤฑ oldu. Bu oran, ABD hรผkรผmetinin taลฤฑdฤฑฤฤฑ borcun ekonomi bรผyรผklรผฤรผne oranฤฑnฤฑ gรถsteriyor ve federal hรผkรผmetin borcunu zaman iรงinde geri รถdeme kapasitesine dair bilgi veriyor. ABD, ฤฐkinci Dรผnya Savaลฤฑ sonrasฤฑ dรถnemden bu yana ilk kez รผรง haneli borรง-GSYH oranฤฑna ulaลtฤฑ; o dรถnemde oran yรผzde 106 seviyesindeydi.
Zandi, hรผkรผmetin yฤฑllฤฑk 2 trilyon dolarlฤฑk bรผtรงe aรงฤฑฤฤฑna dikkat รงekerek gelir ve giderler arasฤฑndaki farkฤฑn bรผyรผk boyutlara ulaลtฤฑฤฤฑnฤฑ belirtti. Faizlerin yรผkselmesi, bu aรงฤฑฤฤฑn kapatฤฑlmasฤฑnฤฑ daha da zorlaลtฤฑrฤฑyor. Faizlerdeki yรผkseliล, kฤฑsmen yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn ฤฐran savaลฤฑ riskleri ve ABD’nin artan borรง yรผkรผ karลฤฑsฤฑnda portfรถylerini korumak amacฤฑyla hazine tahvillerini elden รงฤฑkarmasฤฑndan kaynaklanฤฑyor.
Ulusal borรง 40 trilyon dolarฤฑ aลtฤฑ
ABD’nin toplam ulusal borcu geรงen hafta ilk kez 40 trilyon dolarฤฑ geรงti ve borรง artฤฑลฤฑnฤฑn kฤฑsa vadede duracaฤฤฑna dair belirgin bir iลaret bulunmuyor. Zandi, รงok fazla borรง ihraรง edildiฤini ve mali durumun bozulmakta olduฤunu sรถyledi. Kรผresel yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn ABD’ye yatฤฑrฤฑm yapma konusunda son yฤฑllarda uygulanan politikalar nedeniyle giderek daha ลรผpheci hale geldiฤini belirten Zandi, bu durumun รงok daha yรผksek faiz oranlarฤฑ iรงin uygun bir zemin oluลturduฤunu ifade etti.
30 yฤฑllฤฑk hazine tahvili getirisi 25 Aฤustos itibarฤฑyla yรผzde 5,17 seviyesinde, รงok yฤฑllฤฑ zirvelere yakฤฑn seyretti. Getiri bu ay iรงinde yรผzde 5,3’e kadar yรผkselerek 2007’den bu yana en yรผksek seviyesine ulaลtฤฑ. Tahvil getirileri, yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn elde etmeyi bekledikleri faizi belirlerken konut kredisi ve taลฤฑt kredisi gibi tรผketici borรงlanma maliyetlerini ve federal hรผkรผmetin ulusal borรง รผzerindeki faiz รถdemelerini de etkiliyor.
Druckenmiller Hazine’nin tahvil alฤฑm stratejisini eleลtirdi
Tanฤฑnmฤฑล hedge fon yatฤฑrฤฑmcฤฑsฤฑ Stanley Druckenmiller, Hazine Bakanฤฑ Scott Bessent’in tahvil geri alฤฑm hamlesine karลฤฑ sert bir tutum sergiledi. Druckenmiller, 1990’larda George Soros’un yรถnettiฤi bir yatฤฑrฤฑm fonunda birlikte รงalฤฑลtฤฑklarฤฑ dรถnemde Bessent’e mentorluk yapmฤฑลtฤฑ. Druckenmiller, Wall Street Journal’da yayฤฑmlanan yazฤฑsฤฑnda tahvil alฤฑm hamlesini aรงฤฑk bir piyasa manipรผlasyonu olarak nitelendirdi ve federal hรผkรผmetin bu yoldan uzak durmasฤฑ gerektiฤini belirtti.
Druckenmiller, hรผkรผmetlerin temel dinamiklere karลฤฑ fiyatlarฤฑ savunmaya รงalฤฑลtฤฑฤฤฑnda her zaman kaybettiฤini, tek deฤiลkenin ne kadar harcama yaptฤฑktan sonra pes edecekleri olduฤunu vurguladฤฑ. Dรผnyanฤฑn en รถnemli fiyatlarฤฑndan biriyle ve o fiyatฤฑn Washington’a asฤฑl duymasฤฑ gereken mesajฤฑ verdiฤi bir dรถnemde, ABD’nin yanlฤฑล tarafta yer almamasฤฑ gerektiฤini ekledi.
ABD borรง GSYH oranฤฑ neden รถnemli?
Borรง-GSYH oranฤฑ, hรผkรผmetin taลฤฑdฤฑฤฤฑ borcun ekonomi bรผyรผklรผฤรผne kฤฑyasla ne kadar yรผksek olduฤunu gรถsteriyor ve borcun geri รถdenebilirliฤi konusunda รถnemli bir gรถsterge sayฤฑlฤฑyor. Oranฤฑn yรผzde 100’รผ aลmasฤฑ, borcun ekonomik รผretimi geride bฤฑraktฤฑฤฤฑ anlamฤฑna geliyor.
30 yฤฑllฤฑk hazine tahvili getirisi neden yรผkseliyor?
Yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn tahvil satฤฑลlarฤฑ, artan bรผtรงe aรงฤฑฤฤฑ endiลeleri ve kรผresel yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn ABD politikalarฤฑna karลฤฑ artan ลรผpheciliฤi, 30 yฤฑllฤฑk tahvil getirisinin 2007’den bu yana gรถrรผlen en yรผksek seviyelere รงฤฑkmasฤฑna neden oldu.
