Sermaye Piyasasฤฑ Kurulu (SPK), olaฤandฤฑลฤฑ fon getirileri ve piyasa manipรผlasyonu kaygฤฑlarฤฑnฤฑn ardฤฑndan serbest fonlara (hedge fund) yรถnelik kurallarฤฑ sฤฑkฤฑlaลtฤฑrdฤฑ.
SPK’nฤฑn gรผncellenen dรผzenlemesi ile son dรถnemde รงok tartฤฑลฤฑlan bazฤฑ fonlarฤฑn yoฤunlaลmฤฑล yatฤฑrฤฑmlarฤฑna ve iliลkili taraf risklerine sฤฑnฤฑr getiriyor.
Yeni kurallar, gรถreli olarak iลlem hacmi dรผลรผk hisselerde bazฤฑ fonlarฤฑn likidite รผzerinde sฤฑkฤฑ kontrol kurduฤu yรถnรผndeki iddialarฤฑn gรผndeme gelmesinin ardฤฑndan aรงฤฑklandฤฑ.
Hangi sฤฑnฤฑrlar getirildi
Sermaye Piyasasฤฑ Kurulu’nun gรผncellenen rehberine gรถre serbest fonlar, bir ลirketin halka aรงฤฑk paylarฤฑndaki yatฤฑrฤฑmlarฤฑnda ลirketin fiili dolaลฤฑmdaki pay oranฤฑna baฤlฤฑ olarak yรผzde 2 ile yรผzde 8 arasฤฑnda deฤiลen sฤฑnฤฑrlara tabi olacak.
Dรผzenleme kapsamฤฑnda fonlar, yรถnetimlerinin kontrol ettiฤi iliลkili kuruluลlarฤฑn ihraรง ettiฤi sermaye piyasasฤฑ araรงlarฤฑna portfรถylerinin yรผzde 20’sinden fazlasฤฑnฤฑ yatฤฑramayacak.
Kurul ayrฤฑca ek yoฤunlaลma sฤฑnฤฑrlamasฤฑ getirdi. Bir fon portfรถyรผnde tek baลฤฑna yรผzde 5’in รผzerinde aฤฤฑrlฤฑฤa sahip menkul kฤฑymetlerin toplam deฤeri, portfรถyรผn yรผzde 20’sini aลamayacak. Kurumlar, yeni dรผzenlemeye tam uyum iรงin 2026 yฤฑlฤฑ sonuna kadar sรผreye sahip. Sฤฑnฤฑrฤฑ aลan pozisyonlarฤฑn 31 Ekim’e kadar en az รผรงte biri, 30 Kasฤฑm’a kadar รผรงte ikisi azaltฤฑlacak; tam uyum ise 31 Aralฤฑk itibarฤฑyla tamamlanacak.
| Uygulama | Tarih |
|---|---|
| Aลan pozisyonlarฤฑn en az 1/3’รผnรผn azaltฤฑlmasฤฑ | 31 Ekim |
| Aลan pozisyonlarฤฑn en az 2/3’รผnรผn azaltฤฑlmasฤฑ | 30 Kasฤฑm |
| Tam uyum | 31 Aralฤฑk |
| Nihai uygulama sรผresi | 2026 yฤฑlฤฑ sonu |
Manipรผlasyon kaygฤฑlarฤฑ ve endeks saฤlayฤฑcฤฑlarฤฑnฤฑn uyarฤฑlarฤฑ
Dรผzenleme, bazฤฑ Tรผrk yatฤฑrฤฑm fonlarฤฑnฤฑn gรถreli olarak likiditesi dรผลรผk hisselerde sฤฑkฤฑ kontrol kazandฤฑฤฤฑ, bunun da olaฤanรผstรผ bรผyรผklรผkte fon getirileriyle ve bireysel hisselerdeki sert yรผkseliลlerle รงakฤฑลtฤฑฤฤฑ yรถnรผndeki kaygฤฑlarฤฑn ardฤฑndan geldi. Bu geliลmeler, Tรผrkiye hisse senedi piyasasฤฑnda olasฤฑ fiyat manipรผlasyonu, iliลkili hesaplar รผzerinden iลlem yapฤฑlmasฤฑ ve bozulmuล deฤerlemeler konusunda soru iลaretleri doฤurmuลtu.
Kรผresel endeks saฤlayฤฑcฤฑlarฤฑ MSCI, S&P Dow Jones Indices ve FTSE Russell, Tรผrkiye’de pay sahipliฤi ลeffaflฤฑฤฤฑ, fiili dolaลฤฑm oranlarฤฑ ve piyasa eriลilebilirliฤi konusunda kaygฤฑlarฤฑnฤฑ dile getirdi. MSCI, Kasฤฑm ayฤฑndaki deฤerlendirmeden รถnce yetkililerin pay sahipliฤi ลeffaflฤฑฤฤฑnฤฑ artฤฑrmamasฤฑ halinde Tรผrkiye’nin geliลmekte olan piyasa sฤฑnฤฑflandฤฑrmasฤฑnฤฑ yeniden gรถzden geรงirebileceฤi konusunda uyardฤฑ.
Endeks saฤlayฤฑcฤฑsฤฑ, mayฤฑs ayฤฑnda fiili dolaลฤฑm kaygฤฑlarฤฑ nedeniyle รงeลitli Tรผrk hisselerini kรผรงรผk รถlรงekli ลirketler endeksinden รงฤฑkarmฤฑล, haziran ayฤฑnda ise aรงฤฑฤa satฤฑล kฤฑsฤฑtlamalarฤฑ ve “koordineli iลlemler” olarak tanฤฑmladฤฑฤฤฑ uygulamalar konusunda ayrฤฑ kaygฤฑlar dile getirmiลti. Tรผrkiye, haziran ayฤฑnda fiili dolaลฤฑm oranฤฑ hesaplama yรถntemini revize etmiล, ancak MSCI deฤiลikliklerin pratikteki etkisini deฤerlendirmek istediฤini belirtmiลti.
Serbest fonlara yรถnelik yeni kurallar ne zaman tam olarak uygulanacak?
Sermaye Piyasasฤฑ Kurulu’nun getirdiฤi sฤฑnฤฑrlara tam uyum 31 Aralฤฑk 2026 itibarฤฑyla tamamlanacak. Aลan pozisyonlar iรงin 31 Ekim ve 30 Kasฤฑm tarihlerinde kademeli azaltฤฑm zorunluluฤu bulunuyor.
MSCI Tรผrkiye’nin sฤฑnฤฑflandฤฑrmasฤฑnฤฑ neden gรถzden geรงirebilir?
MSCI, pay sahipliฤi ลeffaflฤฑฤฤฑ, fiili dolaลฤฑm oranlarฤฑ ve piyasa eriลilebilirliฤi konusundaki kaygฤฑlarฤฑnฤฑn giderilmemesi halinde Kasฤฑm ayฤฑndaki deฤerlendirmede Tรผrkiye’nin geliลmekte olan piyasa sฤฑnฤฑflandฤฑrmasฤฑnฤฑ yeniden ele alabileceฤini belirtmiลti.
