Dolarฤฑ kontrol altฤฑna almak iรงin iktidarฤฑn geรงen yฤฑl devreye aldฤฑฤฤฑ Kur Korumalฤฑ Mevduat (KKM) hesaplarฤฑ 1.4 tirlyon liraya ulaลฤฑrken, Tรผrk Lirasฤฑ’nฤฑ korumaya yetmedi. ย Aradan geรงen 1 yฤฑlda dolar tekrar aynฤฑ seviyeye geldi ve dolarฤฑ bir gecede dรผลรผren KKM, Hazine‘ye yani vatandaลฤฑn sฤฑrtฤฑna 91.5 milyar liralฤฑk bรผyรผk yรผk bindirdi. Aynฤฑ dรถnemde Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn KKM dolayฤฑsฤฑyla yaptฤฑฤฤฑ รถdemelerin boyutu ise kamuoyuna henรผz aรงฤฑklanmadฤฑ. 20 Aralฤฑk 2021’de dolarฤฑn 18.7658 liraya yรผkselmesiyle devreye alฤฑnฤฑn KKM’nin ilk etapta yarattฤฑฤฤฑ ลok etkisiyle dolar 10.1565 liraya kadar geriledi. Ancak bu seviyelerde tutunamadฤฑ. Yฤฑl boyuncu ekonomi yรถnetiminin dรถviz kurlarฤฑnฤฑ kontrol altฤฑnda tutmak iรงin attฤฑฤฤฑ tรผm adฤฑmlara raฤmen TL’nin dolar karลฤฑsฤฑndaki kaybฤฑ yรผzde 33’รผ aลtฤฑ. Bu kayฤฑp TL’yi geliลen รผlkeler arasฤฑnda en fazla kaybฤฑ veren ikinci para birimi konumuna taลฤฑdฤฑ. Arjantin Pesosu ise dolara karลฤฑ yรผzde 41 deฤer kaybฤฑyla ilk sฤฑrada yer aldฤฑ.
Kontrolden รงฤฑktฤฑ
Sรถzcรผ’nรผn haberine gรถre faiz politikasฤฑnฤฑ devredฤฑลฤฑ bฤฑrakan ekonomi yรถnetimi, enflasyonun kontrolden รงฤฑkฤฑp yรผzde 85.5 seviyelerine kadar tฤฑrmanmasฤฑyla bir dizi ilave tedbire baลvurdu. Enflasyonda baz etkisi kaynaklฤฑ dรผลรผลรผn tam olarak gerรงekleลmesi iรงin TL’de deฤer kayฤฑplarฤฑnฤฑn dรผลรผk tutulmasฤฑ gerekiyordu. Merkez Bankasฤฑ (TCMB) ve Bankacฤฑlฤฑk Dรผzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) TL’nin daha fazla deฤer kaybetmesini รถnlemek iรงin son iki aydฤฑr reel sektรถrรผ ve finans sistemini adeta ablukaya alan dรผzenlemeleri devreye aldฤฑ. Analistler bu sรผreci serbest piyasasฤฑnฤฑn askฤฑya alฤฑnmasฤฑ olarak yorumlarken, bankalarฤฑn taลฤฑdฤฑฤฤฑ risk arttฤฑ. Bu yolla dolar son iki aydฤฑr kontrollรผ ve รงok sฤฑnฤฑrlฤฑ bir yรผkseliลle 18.60-18.66 lira bandฤฑnda hareket ediyor.
Dolarizasyon yรผzde 67.7
Dolar kurundaki yatay seyir, parasฤฑnฤฑ KKM’de tutanlara son iki aydฤฑr kur farkฤฑ geliri kazandฤฑrmadฤฑฤฤฑ iรงinde cazibesini de giderek yitiriyor. 1.46 trilyon liraya (79 milyar dolar) ulaลan KKM’de ย artฤฑล hฤฑzฤฑ kasฤฑm ayฤฑ itibarฤฑyla durma noktasฤฑna geldi. Bu hesaplardaki tasarruflarฤฑn nereye yรถneleceฤi ise dikkatle izleniyor. ลimdilik dรถvize bir geรงiล gรถzlenmiyor ancak analistler enflasyona karลฤฑ tek yatฤฑrฤฑm alternatifi haline gelen hisse senetleri piyasasฤฑna yรถnelimin arttฤฑฤฤฑna dikkat รงekiyor. BDDK verilerine gรถre, 9 Aralฤฑk itibarฤฑyla KKM’nin toplam mevduat iรงindeki payฤฑ yรผzde 17 oldu. Yabancฤฑ para mevduatฤฑn aฤฤฑrlฤฑฤฤฑ ise yรผzde 49.2’ye geriledi. Ancak, KKM’nin bir รงeลit yabancฤฑ paraya endeksleme uygulamasฤฑ altฤฑnda olduฤu iรงin yabancฤฑ para olarak kabul edilmesi gerektiฤini belirten ekonomistler, dolarizasyonun yรผzde 67.7’ye รงฤฑktฤฑฤฤฑnฤฑ hesaplฤฑyor.
