Petrol fiyatları 90 doları aştı, küresel tahvil piyasalarında baskı artıyor

Petrol fiyatları, ABD ile İran arasındaki karşılıklı saldırıların yeniden başlamasının ardından varil başına 90 doların üzerine çıktı. Küresel tahvil piyasalarındaki sert dalgalanmalar ABD 10 yıllık Hazine tahvili getirisini yüzde 4,8 seviyesine taşırken, 30 yıllık tahvil getirileri hafta içinde 2008 yılından bu yana görülen en yüksek noktaya ulaştı. Tırmanan enflasyon beklentileri, merkez bankalarının yeniden faiz artışına gitme olasılığını güçlendirdi.

Petrol fiyatlarındaki artışın jeopolitik arka planı

Küresel piyasalardaki kırılganlık, jeopolitik gelişmelerle birlikte derinleşiyor. ABD ile İran arasındaki karşılıklı saldırıların yeniden patlak vermesi üzerine petrol fiyatları varil başına 90 doların üzerine fırladı. Petrol fiyatlarındaki bu yükseliş, zaten yüksek seyreden enflasyon beklentilerini daha da güçlendirerek merkez bankalarının faiz politikalarına yönelik baskıyı artırıyor.

İngiliz devlet tahvili getirilerinde de benzer rekor seviyeler kaydedildi. Finansal piyasaları tedirgin eden temel etkenlerin başında mali disiplin eksikliği geliyor. ABD’nin toplam kamu borcu 40 trilyon doları aşarken, yıllık bütçe açığının öngörülebilir gelecekte gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 6’sı civarında sabit kalacağı öngörülüyor. Capital Economics Başekonomisti Neil Shearing, ABD’deki mali baskının daha gerçekçi biçimde yeniden değerlendirildiğini vurgulayarak, kamu maliyesine ilişkin somut bir planın bulunmadığına dikkat çekti. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent’in doların değerini desteklemek ve tahvil getirilerini yatıştırmak amacıyla yaptığı müdahale hamleleri, piyasalardaki endişeleri azaltmak yerine artırmış durumda.

Merkez bankaları yeni faiz artışlarına hazırlanıyor

Önümüzdeki hafta Avrupa Merkez Bankası’nın faiz artırarak başı çekmesi bekleniyor. İngiltere’de yatırımcılar, gelecek 12 ay içinde 25’er baz puanlık üç faiz artışı öngörüyor. Japonya tarafında ise uzun yıllardır süregelen düşük faiz ve deflasyon dönemi resmen sona eriyor.

Teknoloji şirketlerinin borçlanması tahvil piyasasını zorluyor

Yapay zeka sektöründeki devasa yatırımlar, tahvil piyasasındaki yükü ağırlaştırıyor. ABD’deki teknoloji şirketlerinin veri merkezlerini finanse etmek amacıyla borçlanmayı artırması, piyasanın bu kadar yüksek hacimli bir borcu absorbe edip edemeyeceği sorusunu gündeme taşıdı. En büyük beş teknoloji şirketinin bu yıl ihraç ettiği borç miktarı 135 milyar dolara ulaşarak, 2020-2024 yılları arasındaki 35 milyar dolarlık ortalamayı katladı.

İklim kaynaklı aşırı hava olayları ile ekonomik çalkantıların birleşimi, enflasyon şoklarının daha sık yaşanmasına ve faiz oranlarının yapısal olarak daha yüksek seviyelerde kalmasına zemin hazırlıyor.

Kamu borç yükü ülke bütçelerini nasıl etkiliyor?

Küresel kamu borçlanması, Covid-19 kısıtlamalarının etkilerini hafifletme, Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin ardından yükselen enerji maliyetlerini karşılama ve savunma harcamalarını artırma politikaları nedeniyle tarihi seviyelere çıktı. Bu durum, küresel faiz oranlarındaki en küçük değişimin dahi ülke bütçelerine ağır bir yük bindirmesine yol açıyor.

İngiltere’de kamu harcamalarının her 12 sterlininden biri doğrudan borç faizine harcanıyor. Tahvil getirilerindeki artış, Sonbahar Bütçesi öncesinde faiz maliyeti beklentilerini yükseltiyor. Avustralya’da tahvil getirileri 15 yılın rekorunu kırarken kamu borcu 1 trilyon Avustralya dolarına dayandı. Avustralya Merkez Bankası’nın yüksek enflasyonla mücadele etmek için bu ay yeni bir faiz artışına gitmesi bekleniyor. Gelişmekte olan ülkelerde ise kısa vadeli finansmana bağımlılığın artması nedeniyle yüksek faiz riski daha belirgin hale geldi; tırmanan refinansman maliyetleri iklim, sağlık ve eğitim bütçelerinden kısıntı yapılmasına neden olabiliyor.

Şirket yatırımları ve konut kredileri risk altında

Tahvil getirilerinin yüksek seviyelerde seyretmesi yalnızca kamuyu değil, reel sektörü ve hanehalkını da doğrudan etkiliyor. Yüksek getiriler şirket yatırımlarını zorlaştırırken, özellikle İngiltere gibi ülkelerde mortgage faizlerinin artmasına sebep oluyor. Küresel tahvil piyasalarındaki satış dalgası haftanın sonuna doğru bir miktar hafiflemiş olsa da getiriler, üç ay öncesindeki seviyelerin belirgin şekilde üzerinde kalmayı sürdürüyor.

Petrol fiyatları neden 90 doların üzerine çıktı?

ABD ile İran arasındaki karşılıklı saldırıların yeniden başlaması, petrol fiyatlarının varil başına 90 doların üzerine fırlamasına yol açtı.

Tahvil getirilerindeki artış hangi ülkeleri etkiliyor?

ABD, İngiltere, Avustralya ve gelişmekte olan ülkeler başta olmak üzere birçok ekonomi, tahvil getirilerindeki artıştan doğrudan etkileniyor; artan borçlanma maliyetleri kamu bütçelerine ve şirket yatırımlarına baskı oluşturuyor.

Haber Merkezi

Tüm Yazıları

Borsatek, Türkiye ve dünya piyasalarındaki gelişmeleri yakından izleyen bir finans haber platformudur. Hisse, döviz, altın ve kripto piyasalarına dair analizlerle yatırımcılara rehberlik eder.