Küresel piyasalarda öne çıkan gelişmeler

Ziraat Yatırım, 23 Eylül 2026 tarihli uluslararası piyasalar raporunda küresel piyasalardaki öne çıkan gelişmeleri, fiyatlamaları ve gelecek beklentilerini değerlendirdi.

Rapor şöyle:

Küresel piyasalarda jeopolitik risk priminin gerilemesi ile ABD-Çin ilişkilerinde yarın yapılacak liderler zirvesine yönelik beklentiler öne çıktı. ABD ile İran arasında New York’ta gerçekleştirilen temasların ardından ABD Başkanı Trump’ın görüşmeleri olumlu olarak nitelendirmesi ve müzakerelerin devam edeceğini söylemesi, son haftalarda enerji fiyatlarını yukarı taşıyan Orta Doğu kaynaklı arz endişelerini belirgin biçimde azalttı.

Suudi Arabistan’ın kritik boru hattındaki operasyonları yeniden artırması da enerji arzındaki normalleşme beklentisini destekledi. Bununla birlikte görüşmeler henüz somut bir anlaşmaya dönüşmüş değil ve İran’ın nükleer programı ile yaptırımlar konusunda temel görüş ayrılıkları devam ediyor.

ABD-Çin tarafında ise Çin Devlet Başkanı Xi Jinping’in bugün başlayacak ABD ziyareti öncesinde ticaret, nadir toprak elementleri ve yapay zeka başlıkları ön plana çıktı. Trump yönetimi zirveden birden fazla ekonomik anlaşma çıkabileceği yönünde beklenti yaratırken, Çin tarafının daha temkinli bir çerçeve çizmesi iki tarafın görüşmeden beklentilerinin aynı seviyede olmadığını gösterdi.

Zirve öncesinde Pekin’in bazı kimyasal maddelere yönelik ihracat kontrollerini sıkılaştırması, fentanyl başlığında Washington’a sınırlı bir jest olarak değerlendirilebilir. Öte yandan teknoloji yöneticilerinin devlet yemeğine yoğun katılımı, yapay zeka ve ileri teknoloji erişiminin görüşmelerin ticaret kadar önemli bir parçası olacağını gösteriyor.

Fiyatlamalar

Dolar endeksi %0,11 yükselişle 100,54 seviyesinden günü tamamlarken, Fed’in sıkı duruşunun sürebileceğine yönelik beklentiler doların güçlü kalmasına yardımcı oldu. USD/JPY %0,05 yükselişle 157,380 seviyesine çıkarken, BOJ’un faiz artırımına rağmen ileriye dönük sıkılaşma patikasının halen sınırlı görülmesi yen üzerindeki baskının devam etmesine yol açtı. EUR/USD %0,13 düşüşle 1,1450 seviyesine gerilerken EUR/GBP %0,04 yükselişle 0,8580 seviyesinden kapandı.

ABD 10 yıllık Hazine tahvil faizi %4,95 seviyesine gerilerken, ABD-İran hattında diplomatik temasların olumlu ilerlediğine yönelik açıklamalar ve petrol fiyatlarındaki belirgin geri çekilme uzun vadeli enflasyon beklentileri üzerindeki baskıyı azalttı. Doların güçlenmesine rağmen değerli metaller pozitif ayrıştı. Ons altın %0,35 yükselişle 4.358 dolara, gümüş %1,55 artışla 66,87 seviyesine çıktı. Buradaki hareket, jeopolitik risklerin tamamen ortadan kalkmadığı bir ortamda tahvil faizlerinin %5’in altında kalmasının değerli metallere destek vermeyi sürdürdüğünü gösteriyor.

Brent petrol %1,49 düşüşle 99,14 dolardan günü tamamladı. ABD ile İran arasındaki görüşmelerin yapıcı geçtiğine yönelik mesajlar, Hürmüz üzerinden enerji akışının normalleşebileceği beklentisini güçlendirerek petrolün son dönemde taşıdığı arz risk priminin çözülmesini hızlandırdı. ABD hisse piyasalarında S&P 500 yataya yakın kapanırken Nasdaq 100 %0,19 yükseldi. Son günlerde yapay zeka ve yarı iletken hisselerinde görülen güçlü rallinin ardından endekslerde hareket daha sınırlı kalırken, teknoloji hisselerinin görece dayanıklı görünümü sürdü.

Petrolün 100 doların altına gerilemesi ve 10 yıllık tahvil faizinin %5’in altında kalması büyüme hisseleri açısından destekleyici bir zemin yaratırken, yarınki Trump-Xi görüşmesi öncesinde yatırımcıların yeni pozisyonlarda daha temkinli davranması endekslerin yükseliş hızını sınırladı.

Ekonomik takvim

Bugün Avrupa tarafında Euro Bölgesi ve İngiltere PMI verileri, ABD’de ise imalat, hizmet ve bileşik PMI göstergeleri takip edilecek. Bilanço tarafında General Mills finansalları öne çıkarken, piyasanın odağında ABD-İran görüşmeleri, petrol fiyatlarındaki seyir ve yarınki Trump-Xi zirvesi öncesindeki jeopolitik ve ticari başlıklar olacak.

Küresel piyasalarda beklentiler

Küresel piyasalarda haftanın ortasına girerken ana fiyatlama temasının Fed’in ek faiz artırımı beklentileri ile Orta Doğu’da enerji arzına ilişkin risklerin kısmen hafiflemesi arasındaki denge olduğu görüldü. Fed’in geçtiğimiz hafta politika faizini %3,75-%4,00 aralığına yükseltmesinin ardından üyelerden gelen mesajlar şahin görünümü desteklemeye devam ediyor. Boston Fed Başkanı Susan Collins enflasyonun %2’nin üzerinde kalma riskinin arttığını belirtirken, Richmond Fed Başkanı Barkin ekonomik aktivitenin güçleniyor olabileceğini ve enflasyon risklerinin istihdam risklerinden daha ağır bastığını söyledi.

Fed’in medyan projeksiyonu yıl sonuna kadar bir artış daha öngörürken, piyasalar Aralık toplantısında 25 baz puanlık yeni bir faiz artırımına yaklaşık %90 olasılık veriyor. Başkan Kevin Warsh’ın ileriye dönük net yönlendirmeden kaçınması ise Ekim-Aralık patikasına ilişkin belirsizliği yüksek tutuyor. Bugün açıklanacak ABD, Euro Bölgesi ve İngiltere öncü PMI verilerinin bu nedenle yakından izleneceği, güçlü ABD verilerinin ek faiz artırım beklentilerini ve dolar faizlerini destekleyebileceği düşünülüyor.

Döviz piyasalarında şahin Fed fiyatlamasının doları desteklemeye devam ettiği görüldü. Dolar iki ayın en güçlü seviyelerine yakın seyrederken EUR/USD yaklaşık 1,1460, USD/JPY ise 157,5 çevresinde işlem görüyor. BoJ’un geçen hafta faizi %1,25’e yükseltmesine rağmen sonraki adımlara ilişkin temkinli yönlendirmesi yenin kalıcı biçimde güçlenmesini zorlaştırıyor. Buna karşılık USD/JPY’nin 158 seviyesine yaklaşması Japon otoritelerinden gelebilecek müdahale sinyallerini yeniden gündeme taşıyabilir.

Yuan tarafında ise Trump-Xi görüşmeleri öncesinde PBoC’nin değerlenmeye daha fazla izin vermesiyle son yılların güçlü seviyeleri korunuyor. Genel olarak Fed’in Aralık artırım ihtimali güçlü kaldığı sürece dolar lehine görünümün devam etmesi, ancak petrol fiyatlarındaki düşüşün ABD enflasyon beklentilerini aşağı çekmesi halinde doların momentumunun sınırlanabileceği düşünülüyor.

Tahvil piyasasında geçtiğimiz haftaki sert satışların ardından sınırlı bir rahatlama görüldü. ABD 10 yıllık tahvil faizi %4,90 çevresinde seyrederken, petrolün yeniden 100 doların altına yönelmesi enerji kaynaklı enflasyon endişelerini bir miktar azaltıyor. Buna karşılık güçlü ekonomik aktivite, yüksek tahvil arzı ve Fed üyelerinin şahin mesajları faizlerde aşağı yönlü hareketi sınırlıyor. %5 seviyesi kritik eşik olarak izlenmeye devam ediliyor. Petrolün yeniden yükselmesi veya bugün açıklanacak PMI verilerinin güçlü gelmesi halinde %5 üzerindeki hareketin yeniden gündeme gelebileceği, petrolün 100 dolar altında kalması ve büyüme göstergelerinin yavaşlaması halinde ise %4,80-%4,90 bölgesine doğru bir normalleşmenin mümkün olduğu düşünülüyor.

Petrol tarafında son günlerde arz risk priminin geri verildiği görüldü. Brent bu sabah yaklaşık %1 gerileyerek 98 doların altına, WTI ise 93 dolar civarına çekildi. Suudi Arabistan’ın saldırıların ardından Doğu-Batı boru hattını yeniden devreye alması ve Yanbu üzerinden ihracatın yeniden başlaması, Hürmüz’e alternatif arz kanallarını güçlendiriyor. Aynı zamanda İran’ın ABD’nin askeri baskıyı azaltması halinde Hürmüz Boğazı’nı yeniden açabileceğine ilişkin mesajları ve diplomatik temas beklentileri fiyatlardaki jeopolitik primi azaltıyor.

Buna rağmen savaşın devam ettiği ve Hürmüz trafiğinin halen normal seviyelerden uzak olduğu göz önünde bulundurularak mevcut düşüşün enerji krizinin sona ermesinden ziyade arz endişelerinin hafiflemesi olarak değerlendirildiği belirtildi. Brent’in 100 dolar altında kalıcı olması küresel enflasyon ve tahvil piyasaları açısından olumlu olurken, yeni saldırılarla 100 doların yeniden aşılması Fed faiz beklentilerini de yukarı taşıyabilir.

Değerli metallerde yüksek faiz görünümünün baskısı devam ediyor. Ons altın ve gümüş gün içerisinde satış baskısı altında kalsa sonrasında gün sonunda pozitif tarafa geçilmesi önemliydi. Fed’in Aralık ayında yeni bir artırım yapacağı beklentisinin %90 seviyesine ulaşması ve doların güçlü kalması faiz getirisi olmayan değerli metaller açısından temel baskı unsuru olmaya devam ediyor. Buna karşılık Orta Doğu’daki jeopolitik belirsizlik güvenli liman talebinin tamamen kaybolmasını engelliyor. Bu nedenle altın ve gümüşte kısa vadede yönün büyük ölçüde ABD tahvil faizleri ve dolar tarafından belirleneceği düşünülüyor.

Petrolün gerilemeye devam etmesi ve ABD 10 yıllık faizinin %4,90’ın altına yerleşmesi değerli metallere destek verebilirken, güçlü PMI verileri ve %5’in üzerine çıkan tahvil faizi yeniden satış baskısı yaratabilir. Teknik tarafta daha önce belirlenen ons altında 4.235 dolar, gümüşte 62,32 dolar destekleri takip edilmeye devam ediliyor. Kısa vadede oynaklığın yüksek seyredecek olmasına karşın, ılımlı toparlanma beklentisinde bir değişiklik yok.

ABD hisse senedi piyasaları – Son iki seansta ABD hisse piyasasının verdiği mesaj, yapay zeka rallisinin devam ettiği ancak endeksin geri kalanının aynı kuvvette eşlik etmediği yönünde. Nasdaq 100 dün bir kez daha pozitif kapanırken S&P 500 yatay kaldı, bankacılık hisselerindeki satışlar yarı iletkenlerdeki yükselişi dengeledi. Bu ayrışma önemli bulundu. Brent’in 100 doların altına gerilemesi ve 10 yıllık tahvil faizinin %4,95 civarında kalması, büyüme hisseleri için birkaç hafta öncesine göre belirgin şekilde daha rahat bir değerleme ortamı yaratıyor.

Buna rağmen Fed’den gelen ek faiz artışı mesajları para politikasının yakın zamanda destekleyici hale gelmeyeceğini gösteriyor. Dolayısıyla Nasdaq’ın yükselişinin devamı artık yalnızca faizlerin gerilemesine değil, şirket karlarının mevcut yüksek değerlemeleri desteklemesine bağlı. Yarınki Trump-Xi görüşmesi de bu açıdan özellikle yarı iletkenler için önemli. Yapay zeka, ileri teknoloji erişimi, tarifeler ve kritik hammaddelerin görüşme gündeminde bulunması Nvidia, AMD, Broadcom ve veri merkezi tedarik zincirinin tamamı açısından kısa vadeli bir haber riski yaratıyor. Zirveden teknoloji ticaretini daha da kısıtlayacak bir sonuç çıkmaması mevcut rallinin devamını destekleyebilir.

Buna karşılık piyasanın son günlerde yapıcı bir sonuç beklentisini belirgin biçimde fiyatlamış olması, zirveden sınırlı ilerleme çıkması halinde dahi kar satışına açık bir zemin oluşturuyor. Bu nedenle endeksin rekor seviyeye ulaşmasını tek başına yeni ağırlık artırma gerekçesi olarak görülmedi. Petrol ve uzun vadeli faizlerdeki düşüş mevcut pozisyonları destekliyor ancak yarınki zirve öncesinde özellikle yarı iletkenlerde fiyat disiplinini korumayı tercih edildiği belirtildi.

Yapay zeka zincirinin içinde ise son birkaç günlük hareket önemli bir değişimi gösteriyor. İlk güçlü tepki AMD ve Meta’da görülürken, dün yükseliş Micron, Nvidia, depolama ve ağ altyapısına doğru genişledi. Yarı iletken endeksinin altı gündür yükselmesi artık yalnızca tek bir uygulamanın başarısının fiyatlanmadığını, yapay zeka kullanımının artmasının bellek ve veri altyapısı ihtiyacını da yeniden öne çıkardığını gösteriyor. Bu noktada Micron’u daha yakından izlemeye değer bulundu.

Şirketin yüksek bant genişlikli bellek ürünlerine yönelik talebi arzın üzerinde seyrederken, veri merkezi müşterilerinin uzun vadeli tedarik anlaşmalarına yönelmesi önceki bellek döngülerine kıyasla daha görünür bir gelir yapısı yaratıyor. Yapay zeka modellerinin eğitimden günlük kullanım ve karmaşık akıl yürütme uygulamalarına kayması da işlemcinin yanında bellek kapasitesini giderek daha kritik hale getiriyor. Bununla birlikte hissedeki güçlü yıl başından bu yana performans ve 30 Eylül’de açıklanacak bilanço öncesindeki hızlı yükseliş nedeniyle mevcut seviyelerde agresif giriş yapmak yerine geri çekilmeleri daha sağlıklı bulundu. Nvidia’da durum biraz farklı. Yapay zeka altyapısındaki liderlik devam ediyor ancak son rallide AMD, Micron ve bazı altyapı şirketlerinin daha güçlü performans göstermesi, yatırımcıların yapay zeka harcamalarının ikinci aşamasındaki yeni kazananları aradığını gösteriyor.

Bugün açıklanacak General Mills sonuçları ise piyasanın tamamen farklı bir bölümüne ilişkin faydalı bir gösterge olacak. Şirket iki hafta önce yıllık beklentilerini korudu ancak mevcut çeyrekte daha yüksek maliyetler, zayıf hacim ve tüketicinin fiyat hassasiyeti izlenecek. Genel tüketim görünümünün zayıflaması halinde savunmacı tüketim şirketlerinin otomatik olarak güçlü performans göstereceği düşünülmüyor. Fiyatlama gücü ile hacim arasındaki denge burada belirleyici olacak.

Pozisyonlama açısından son iki günlük hızlı teknoloji yükselişinden sonra yeni para için önceki günlerden biraz daha seçici davranıldığı belirtildi. AMD’de temel görüş olumlu kalıyor ancak kısa sürede gelen sert yükselişin ardından yeni girişleri geri çekilmelerde değerlendirmeyi tercih edildiği belirtildi. Broadcom’da müşteriye özel yapay zeka işlemcileri ve ağ altyapısı, şirketi tek bir ürün döngüsüne bağımlı olmadan yapay zeka yatırımlarından faydalanabilecek isimlerden biri haline getiriyor. Microsoft’ta kurumsal yazılım ve bulut gelirlerinin yapay zeka yatırımlarını destekleyebilmesi mevcut yüksek faiz ortamında daha dengeli bir profil sunuyor.

Yeni fikir olarak Micron izleme listesinde daha yukarı taşındı. Yapay zeka sunucularındaki bellek yoğunluğunun yükselmesi ve arzın sıkı kalması şirketin kar döngüsünü destekliyor, ancak bilanço öncesindeki hızlı fiyat hareketi nedeniyle mevcut seviyeleri agresif biçimde takip edilmediği belirtildi. Nvidia’da pozisyonların korunmasının uygun bulunduğu, yeni ağırlık artışı için Trump-Xi görüşmesinin özellikle ileri çip ihracatı konusunda yaratacağı tabloyu görmenin daha sağlıklı olduğu belirtildi. Meta’da Muse’un güçlü ilk kullanıcı verileri yatırım tezini destekledi ancak kısa sürede oluşan sert değerleme artışının ardından ürünün kalıcı kullanım ve gelir üretme kapasitesine ilişkin veri beklendiği ifade edildi.

Endeks genelinde ise Brent’in 100 dolar altında kalması ve 10 yıllık tahvil faizinin %5’i aşmaması mevcut yükselişin en önemli iki desteği. Bu koşullar korunurken güçlü nakit akışı üreten yapay zeka ve yarı iletken şirketlerindeki pozisyonların taşınması tercih edildi. Buna karşılık zirve öncesinde son birkaç günde hızla yükselen hisselerde geniş tabanlı ağırlık artışının uygun bulunmadığı belirtildi. Mevcut seviyelerde asıl fırsatın endeksi almak yerine yapay zeka yatırım döngüsünde gelir ve nakit akışı görünürlüğü yükselen şirketleri ayırmak olduğu düşünülüyor.

Döviz kurları

Endeksler

Vadeli endeksler

Emtia

söz konusu raporda yer alan bilgi, yorum ve tavsiyeler yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.

***Bu içerik yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı almadan önce yetkili finansal danışmanlarınıza başvurunuz.

📎 Orijinal raporu indir (PDF)

Haber Merkezi

Tüm Yazıları

Borsatek, Türkiye ve dünya piyasalarındaki gelişmeleri yakından izleyen bir finans haber platformudur. Hisse, döviz, altın ve kripto piyasalarına dair analizlerle yatırımcılara rehberlik eder.