Fon soruลturmasฤฑ sรผrecinde para piyasasฤฑ fonlarฤฑndan belirgin bir รงฤฑkฤฑล yaลandฤฑฤฤฑ ortaya รงฤฑktฤฑ. Ekonomist Haluk Bรผrรผmcekรงi’nin hesaplamalarฤฑna gรถre 11-21 Eylรผl dรถneminde para piyasasฤฑ fonlarฤฑndan yaklaลฤฑk 253,4 milyar TL net yatฤฑrฤฑmcฤฑ รงฤฑkฤฑลฤฑ gerรงekleลti. Hesaplama, TEFAS verileri ve fonlarฤฑn gรผnlรผk pay adedi deฤiลimleri รผzerinden yapฤฑldฤฑ.
Fon piyasasฤฑndaki daralma nasฤฑl hesaplandฤฑ?
TEFAS verilerine gรถre toplam para piyasasฤฑ fonlarฤฑnฤฑn toplam deฤeri 11 Eylรผl’de 3,292 trilyon TL seviyesindeyken 21 Eylรผl’de 2,844 trilyon TL’ye geriledi. Bu dรผลรผล 447,8 milyar TL olarak hesaplandฤฑ. Ancak Bรผrรผmcekรงi’nin deฤerlendirmesine gรถre sรถz konusu dรผลรผลรผn 224,4 milyar TL’lik bรถlรผmรผ, bazฤฑ fonlarฤฑn 17 Eylรผl’den itibaren fiyat, pay ve fon toplam deฤerinin sฤฑfฤฑr raporlanmasฤฑndan kaynaklandฤฑ. Bu teknik etki hesaplamadan รงฤฑkarฤฑldฤฑฤฤฑnda fon toplam deฤerindeki daralmanฤฑn yaklaลฤฑk 223,4 milyar TL olduฤu gรถrรผldรผ.
Fon toplam deฤerindeki deฤiลim yalnฤฑzca yatฤฑrฤฑmcฤฑ giriล ve รงฤฑkฤฑลlarฤฑnฤฑ deฤil, fon fiyatlarฤฑndaki deฤerlenme etkisini de kapsฤฑyor. Bรผrรผmcekรงi net yatฤฑrฤฑmcฤฑ hareketini รถlรงmek amacฤฑyla her fonun tedavรผldeki pay adedindeki gรผnlรผk deฤiลimi, ilgili gรผnรผn birim pay fiyatฤฑyla รงarparak deฤerlendirdi. Bu yรถntemle yapฤฑlan hesaplama, 11-21 Eylรผl dรถneminde para piyasasฤฑ fonlarฤฑndan yaklaลฤฑk 253,4 milyar TL net รงฤฑkฤฑล olduฤunu gรถsterdi.
| Gรถsterge | Deฤer |
|---|---|
| 11 Eylรผl toplam fon deฤeri | 3,292 trilyon TL |
| 21 Eylรผl toplam fon deฤeri | 2,844 trilyon TL |
| Toplam dรผลรผล | 447,8 milyar TL |
| Teknik (sฤฑfฤฑr raporlama) etkisi | 224,4 milyar TL |
| Teknik etki hariรง daralma | 223,4 milyar TL |
| Net yatฤฑrฤฑmcฤฑ รงฤฑkฤฑลฤฑ (11-21 Eylรผl) | 253,4 milyar TL |
Fonlardan รงฤฑkan para nereye yรถneldi?
Bรผrรผmcekรงi, para piyasasฤฑ fonlarฤฑndan รงฤฑkan kaynaฤฤฑn yรถnelebileceฤi alanlarฤฑ deฤerlendirmek amacฤฑyla BDDK‘nฤฑn gรผnlรผk bankacฤฑlฤฑk verilerini de inceledi. BDDK verileri รผรง gรผn gecikmeli aรงฤฑklandฤฑฤฤฑ iรงin 11-17 Eylรผl aralฤฑฤฤฑna bakฤฑldฤฑฤฤฑnda toplam TL mevduatฤฑn 11 Eylรผl’de 19,7 trilyon TL’den 17 Eylรผl’de 20,1 trilyon TL’ye yรผkseldiฤi, yani 327,9 milyar TL’lik bir artฤฑล yaลandฤฑฤฤฑ gรถrรผldรผ.
Bรผrรผmcekรงi’ye gรถre para piyasasฤฑ fonlarฤฑndaki รงฤฑkฤฑล ile TL mevduattaki artฤฑลฤฑn aynฤฑ dรถnemde gerรงekleลmesi, fonlardan รงฤฑkan paranฤฑn รถnemli bir bรถlรผmรผnรผn TL mevduata yรถnelmiล olabileceฤini dรผลรผndรผrรผyor.
Para piyasasฤฑ fonlarฤฑndan รงฤฑkฤฑล neden yaลandฤฑ?
Fon manipรผlasyonu soruลturmalarฤฑnฤฑn sรผrdรผฤรผ dรถnemde yatฤฑrฤฑmcฤฑ davranฤฑลlarฤฑnda deฤiลim gรถzlendi; bu dรถnemde para piyasasฤฑ fonlarฤฑndan net รงฤฑkฤฑล hesaplandฤฑ.
Fonlardan รงฤฑkan kaynaฤฤฑn bรผyรผk bรถlรผmรผ nereye gitti?
BDDK verilerine gรถre aynฤฑ dรถnemde TL mevduatta artฤฑล gรถrรผldรผ; bu durum fonlardan รงฤฑkan paranฤฑn รถnemli bรถlรผmรผnรผn TL mevduata yรถnelmiล olabileceฤine iลaret ediyor.
