TikTok, ABD’nin Alabama eyaletine en az 100 milyon dolar รถdemeyi ve genรง kullanฤฑcฤฑlar iรงin zaman sฤฑnฤฑrฤฑ baลta olmak รผzere รงeลitli kฤฑsฤฑtlamalar getirmeyi kabul ederek dava sรผrecini anlaลmayla sonlandฤฑrdฤฑ. Anlaลma, Instagram’ฤฑn sahibi Meta‘nฤฑn ABD eyaletleriyle yakฤฑn zamanda imzaladฤฑฤฤฑ uzlaลmayฤฑ model alฤฑyor. Alabama, TikTok‘u ebeveynleri รงocuklarฤฑ zararlฤฑ iรงerikten koruyacaฤฤฑ iddia edilen araรงlar konusunda yanฤฑlttฤฑฤฤฑ gerekรงesiyle dava etmiลti ve duruลmanฤฑn pazartesi gรผnรผ baลlamasฤฑ planlanฤฑyordu.
TikTok anlaลmasฤฑ Meta ile imzalanan uzlaลmaya benziyor
Alabama Baลsavcฤฑsฤฑ Steve Marshall, anlaลmayฤฑ “Alabama’daki ebeveynler iรงin รถnemli bir gรผn” olarak nitelendirdi. Marshall, ebeveynlerin artฤฑk รงocuklarฤฑnฤฑ sosyal medya baฤฤฑmlฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑn tehlikelerinden koruyacak gerรงek รถnlemlerin yรผrรผrlรผkte olduฤunu bilerek daha rahat olabileceฤini belirtti. Anlaลma kapsamฤฑnda TikTok, Alabama’ya 100 milyon dolar gรถnderecek; diฤer eyaletler de benzer anlaลmalarฤฑ kabul ederse toplam รถdeme 300 milyon dolara kadar รงฤฑkabilecek.
Alabama’nฤฑn aรงtฤฑฤฤฑ dava, ABD genelinde sosyal medya ลirketlerini hedef alan ve uygulamalarฤฑn genรง kullanฤฑcฤฑlara zarar verdiฤi iddialarฤฑna dayanan dava dalgasฤฑnฤฑn son รถrneฤi olarak รถne รงฤฑkฤฑyor. Aฤustos ayฤฑnda Meta, Instagram ve Facebook’u รงocuklarฤฑ baฤฤฑmlฤฑ hale getirecek ลekilde tasarladฤฑฤฤฑ iddiasฤฑyla aรงฤฑlan kapsamlฤฑ davayฤฑ 18 milyar dolar รถdeyerek sonuรงlandฤฑrmฤฑลtฤฑ.
TikTok’un Alabama ile vardฤฑฤฤฑ anlaลma, Meta’nฤฑn kabul ettiฤi gรผvenlik รถnlemlerini bรผyรผk รถlรงรผde yansฤฑtฤฑyor. Buna gรถre genรงler iรงin gรผnlรผk iki saatlik kullanฤฑm sฤฑnฤฑrฤฑ getirilecek, gece yarฤฑsฤฑndan sabah 06.00’ya kadar eriลim kฤฑsฤฑtlanacak ve okul saatlerinde bildirimler durdurulacak. Anlaลma ayrฤฑca yaล doฤrulama sistemlerinin gรผรงlendirilmesini, genรงler iรงin gรผzellik filtrelerinin yasaklanmasฤฑnฤฑ ve genรง kullanฤฑcฤฑlara kiลiselleลtirilmemiล bir iรงerik akฤฑลฤฑ sunulmasฤฑnฤฑ iรงeriyor. Meta’nฤฑn da kabul ettiฤi koลullu bir madde uyarฤฑnca, diฤer platformlar da aynฤฑ taahhรผdรผ verirse gece kฤฑsฤฑtlamasฤฑ saat 22.00 ile sabah 07.00 arasฤฑna geniลletilecek.
TikTok hakkฤฑnda birรงok eyalette dava sรผrรผyor
TikTok sรถzcรผsรผ AFP’ye yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, ลirketin รถnceliฤinin her zaman insanlarฤฑn yaratฤฑcฤฑ olabileceฤi, sevdiklerini keลfedebileceฤi ve topluluklarฤฑyla baฤlantฤฑ kurabileceฤi gรผvenli ve olumlu bir alan saฤlamak olduฤunu ifade etti. Sรถzcรผ, anlaลmanฤฑn genรงleri korumaya yรถnelik gรผvenlik araรงlarฤฑnฤฑ sรผrekli geliลtirme taahhรผdรผ ve temel hedefiyle รถrtรผลtรผฤรผnรผ de sรถzlerine ekledi.
California ve New York dahil olmak รผzere on ikiden fazla eyalette TikTok’a karลฤฑ aรงฤฑlan davalar hรขlรข sรผrรผyor. ลirket daha รถnce, Los Angeles’ta genรง bir kadฤฑnฤฑn aรงtฤฑฤฤฑ dava ve Kentucky’de bir okul bรถlgesinin aรงtฤฑฤฤฑ dava dahil olmak รผzere duruลma aลamasฤฑna gelen benzer davalarฤฑ da anlaลmayla sonlandฤฑrmฤฑลtฤฑ.
Meta ise benzer davalarda mahkeme yolunu seรงmiล ve bu tercih aฤฤฑr sonuรงlar doฤurmuลtu. Mart ayฤฑnda New Mexico’da bir jรผri, Facebook ve Instagram’ฤฑn sahibi Meta’nฤฑn platformlarฤฑnฤฑn รงocuklar iรงin gรผvenliฤi konusunda kamuoyunu yanฤฑlttฤฑฤฤฑna karar vererek ลirkete 375 milyon dolar รถdeme kararฤฑ รงฤฑkarmฤฑลtฤฑ. Aynฤฑ ay Los Angeles’ta bir jรผri, รงocukken sosyal medyaya baฤฤฑmlฤฑ hale geldiฤini belirten 20 yaลฤฑndaki bir kadฤฑnฤฑn aรงtฤฑฤฤฑ davada Meta ve Google’a ait YouTube’u ihmalkรขr bularak kadฤฑna 6 milyon dolar tazminat รถdenmesine hรผkmetmiลti.
Duruลmaya gidilmesi, TikTok’un iรง gรผvenlik uygulamalarฤฑnฤฑn kamuoyu รถnรผnde benzeri gรถrรผlmemiล bir denetime tabi tutulmasฤฑna yol aรงabilir, ลirket belgeleri ve yรถnetici ifadeleri aรงฤฑk mahkemede gรผndeme gelebilirdi. Alabama, TikTok ve รinli ana ลirketi ByteDance’e karลฤฑ davayฤฑ Nisan 2025’te aรงmฤฑล, uygulamanฤฑn genรง kullanฤฑcฤฑlarฤฑ “geliลmiล bir kumar makinesi gibi” baฤฤฑmlฤฑ hale getirecek ลekilde tasarlandฤฑฤฤฑnฤฑ รถne sรผrmรผลtรผ. Eyalet daha sonra davasฤฑnฤฑ Alabama’nฤฑn Aldatฤฑcฤฑ Ticaret Uygulamalarฤฑ Yasasฤฑ kapsamฤฑndaki iddialara daraltarak “Kฤฑsฤฑtlanmฤฑล Mod” ve “รocuk Modu” gibi รถzelliklerin etkinliฤi konusunda yanฤฑltฤฑcฤฑ bilgi verilip verilmediฤine odaklandฤฑ. Dava dosyasฤฑna gรถre TikTok’un bu modlarda kullanฤฑcฤฑlarฤฑn olgun temalฤฑ iรงeriklerle karลฤฑlaลmayacaฤฤฑna dair gรผvencelerine raฤmen, hesaplara kฤฑsa sรผrede intihar, kendine zarar verme, yeme bozukluklarฤฑ, alkol ve cinsellikle ilgili videolar sunulmuลtu.
TikTok Alabama’ya ne kadar รถdeme yapacak?
Uygulama, Alabama’ya en az 100 milyon dolar รถdeyecek. Diฤer eyaletler de benzer anlaลmalarฤฑ kabul ederse toplam รถdeme tutarฤฑ 300 milyon dolara kadar yรผkselebilecek.
TikTok genรงler iรงin hangi yeni kฤฑsฤฑtlamalarฤฑ uygulayacak?
TikTok, genรงler iรงin gรผnlรผk iki saatlik kullanฤฑm sฤฑnฤฑrฤฑ getirecek, gece yarฤฑsฤฑ ile sabah 06.00 arasฤฑnda eriลimi kฤฑsฤฑtlayacak, okul saatlerinde bildirimleri durduracak, yaล doฤrulamasฤฑnฤฑ gรผรงlendirecek, gรผzellik filtrelerini yasaklayacak ve kiลiselleลtirilmemiล iรงerik akฤฑลฤฑ sunacak.
