Norveรง’in devlet varlฤฑk fonu, Tรผrkiye’de giderek derinleลen piyasa manipรผlasyonu soruลturmasฤฑnฤฑn odaฤฤฑna yerleลen ลirketlerde yaklaลฤฑk 2 milyar kron (208 milyon dolar) deฤerinde hisseye sahipti. Norges Bank Investment Management (NBIM) tarafฤฑndan yayฤฑmlanan 30 Haziran tarihli bildirime gรถre fon, savcฤฑlarฤฑn veya dรผzenleyici kurullarฤฑn dava ile iliลkilendirdiฤi 10 ลirkette pay bulunduruyordu.
Hangi ลirketlerde pay sahibiydi
NBIM’in o tarihte elinde tuttuฤu 20,4 milyar kronluk Tรผrk hisselerinin neredeyse yรผzde 10’una denk gelen sรถz konusu pozisyonlarฤฑn deฤeri, geniล รงaplฤฑ soruลturmanฤฑn ortasฤฑnda sert ลekilde geriledi. Resmi bildirimler, fonun krizin merkezindeki finans ลirketlerinden biri olan Tera Yatฤฑrฤฑm Menkul Deฤerler A.ล.’den de hisse satฤฑn aldฤฑฤฤฑnฤฑ gรถsteriyor. NBIM sรถzcรผsรผ, fonun bu hisseleri halen elinde tutup tutmadฤฑฤฤฑna iliลkin yorum yapmaktan kaรงฤฑndฤฑ. 2,3 trilyon dolarlฤฑk varlฤฑฤฤฑyla dรผnyanฤฑn en bรผyรผk varlฤฑk fonu konumundaki kurumun sรถzcรผsรผ, portfรถylerini yฤฑlda iki kez aรงฤฑkladฤฑklarฤฑnฤฑ ve dรถnem aralarฤฑndaki deฤiลiklikler hakkฤฑnda yorum yapmadฤฑklarฤฑnฤฑ belirtti.
Sรถz konusu 10 ลirketin รงoฤu 30 Haziran’dan bu yana deฤerinin bรผyรผk bรถlรผmรผnรผ kaybetti. Fonun bu grup iรงindeki en bรผyรผk yatฤฑrฤฑmฤฑ, ฤฐstanbul merkezli elektrik ekipmanlarฤฑ รผreticisi Astor Enerji A.ล.’deki yรผzde 2’lik payฤฑydฤฑ; ลirketin hisseleri bu ay yรผzde 41 geriledi. NBIM daha รถnce Tรผrk hisselerindeki yaklaลฤฑk 600 milyon dolarlฤฑk varlฤฑฤฤฑnฤฑ yรถnetmek iรงin ฤฐstanbul Portfรถy Yรถnetimini tercih etmiลti. Bu iliลki geรงen yฤฑl sona ermiลti. Bloomberg’e konuลan kaynaklara gรถre fon, Tรผrk hisse senetleri iรงin yeni portfรถy yรถneticisi olarak Neo Portfรถy’รผ (Neo Asset Management) seรงti. Kaynaklar, ABD merkezli TRG Management’ฤฑn da fon adฤฑna Tรผrk hisselerini yรถnettiฤini belirtti.

Soruลturma temerrรผtlerin ardฤฑndan baลladฤฑ
Soruลturma bu ay, iki portfรถy yรถnetim ลirketi olan Pusula Portfรถy Yรถnetimi A.ล. ฤฐle bir Tera iลtiraki olan Tera Portfรถy Yรถnetimi A.ล.’nin fonlarฤฑndaki yatฤฑrฤฑmcฤฑlara รถdeme yapamamasฤฑyla baลladฤฑ. 16 Eylรผl’de Borsa ฤฐstanbul 100 endeksinin yรผzde 6’dan fazla dรผลmesinin ardฤฑndan devre kesiciler iลlemleri durdurdu. Ertesi gรผn Sermaye Piyasasฤฑ Kurulu, yedi ลirket tarafฤฑndan yรถnetilen 131 fonun faaliyetlerini durdurdu ve tasfiyelerine karar verdi.
Resmi belgeler, NBIM’in 10 Tรผrk ลirketinin รงoฤundaki hisseleri 2025 yฤฑlฤฑ iรงinde satฤฑn aldฤฑฤฤฑnฤฑ; bu pozisyonlar arasฤฑnda Tera ve iliลkili bir ลirket olan Tera Yatฤฑrฤฑm Teknoloji Holding A.ล.’deki paylarฤฑn da bulunduฤunu gรถsteriyor. ฤฐstanbul merkezli firmanฤฑn kurucusu ve yรถnetim kurulu baลkanฤฑ Emre Tezmen tutuklanฤฑrken, her iki ลirketin hisseleri de sert ลekilde geriledi.

Resmi kayฤฑtlara gรถre fonun bu ลirketler arasฤฑndaki en bรผyรผk ikinci pozisyonu, 2025 yฤฑlฤฑnda yรผzde 0,17 hisse satฤฑn aldฤฑฤฤฑ Destek Finans Faktoring A.ล. Oldu. Tera’nฤฑn yatฤฑrฤฑm bankasฤฑ tarafฤฑndan halka arz edilen ve bu firmanฤฑn fonlarฤฑna ait olan Destek’in hisseleri, bu yฤฑl yรผzde 600’den fazla yรผkselerek Temmuz ayฤฑnda 1,3 trilyon liralฤฑk (27,9 milyar dolar) zirve piyasa deฤerine ulaลmฤฑลtฤฑ. Hisse senedi o zamandan bu yana deฤerinin bรผyรผk kฤฑsmฤฑnฤฑ kaybederken, kurucu Altunรง Kumova tutuklandฤฑ ve bir Tera portfรถy yรถneticisi hissedeki iลlemler nedeniyle savcฤฑlฤฑฤa sevk edildi.
Bu yฤฑl da pozisyon artฤฑrdฤฑ
NBIM bu yฤฑl da pozisyonlarฤฑnฤฑ artฤฑrmaya devam etti. Resmi belgeler ve Bloomberg verileri, fonun sahip olduฤu varlฤฑklardan birinin, yine bir Pusula fonu tarafฤฑndan desteklenen ฤฐstanbul merkezli teknoloji ลirketi Odine Solutions Teknoloji Ticaret ve Sanayi A.ล.’deki hisse olduฤunu gรถsteriyor. ลirket hisseleri bu yฤฑl yรผzde 987 yรผkselerek 12 Aฤustos’ta ฤฐstanbul merkezli firmaya 366 milyar lira deฤer biรงen bir zirveye ulaลmฤฑลtฤฑ. Hisseler o tarihten bu yana yรผzde 94 รงรถktรผ.
Norveรง’in petrol ve gaz zenginliฤini yatฤฑrฤฑma dรถnรผลtรผrmek amacฤฑyla 1990’larda kurulan NBIM, kรผresel teknoloji ลirketlerindeki hisselerinin desteฤiyle yฤฑlฤฑn ilk yarฤฑsฤฑnda 1,8 trilyon kronluk rekor kรขr elde etmiลti. Fon bu ay, daha riskli tahvillerdeki payฤฑnฤฑ artฤฑrmak amacฤฑyla elinde tuttuฤu devlet tahvili miktarฤฑnฤฑ azaltmayฤฑ teklif etti. Devasa varlฤฑฤฤฑnฤฑn bรผyรผk bรถlรผmรผnรผ Norveรง Maliye Bakanlฤฑฤฤฑ tarafฤฑndan belirlenen รถzel bir endekse paralel olarak yatฤฑran NBIM’in yatฤฑrฤฑmlarฤฑnฤฑn kรผรงรผk bir kฤฑsmฤฑ ise aktif olarak yรถnetiliyor.

| ลirket | 2025 Performansฤฑ | Zirve Sonrasฤฑ Deฤiลim |
|---|---|---|
| Astor Enerji A.ล. | Fonun en bรผyรผk payฤฑ (yรผzde 2) | Bu ay yรผzde 41 geriledi |
| Destek Finans Faktoring A.ล. | Yรผzde 600’den fazla yรผkseldi | Temmuz zirvesinden bu yana bรผyรผk kayฤฑp |
| Odine Solutions Teknoloji A.ล. | Yรผzde 987 yรผkseldi | 12 Aฤustos zirvesinden bu yana yรผzde 94 รงรถktรผ |
Norveรง Varlฤฑk Fonu’nun Tรผrkiye’deki soruลturma ile iliลkisi nedir?
NBIM, savcฤฑlarฤฑn veya dรผzenleyici kurullarฤฑn piyasa manipรผlasyonu soruลturmasฤฑyla iliลkilendirdiฤi 10 Tรผrk ลirketinde toplam yaklaลฤฑk 2 milyar kron deฤerinde hisse bulunduruyordu; bu pozisyonlarฤฑn deฤeri soruลturma sรผrecinde sert ลekilde geriledi.
Tรผrkiye’deki soruลturma nasฤฑl baลladฤฑ?
Soruลturma, Pusula Portfรถy Yรถnetimi ve Tera Portfรถy Yรถnetimi’nin fonlarฤฑndaki yatฤฑrฤฑmcฤฑlara รถdeme yapamamasฤฑyla baลladฤฑ; ardฤฑndan Borsa ฤฐstanbul 100 endeksindeki sert dรผลรผล ve Sermaye Piyasasฤฑ Kurulu’nun 131 fonun faaliyetini durdurma kararฤฑ sรผreci derinleลtirdi.







