ฤฐngiltere Rekabet Temyiz Mahkemesi, Apple ve Amazon aleyhine aรงฤฑlan tรผketici davasฤฑnฤฑn bir bรถlรผmรผnรผn gรถrรผlmeye devam etmesine karar verdi. 28 Eylรผl’de aรงฤฑklanan kararla, davanฤฑn Amazon’un ฤฐngiltere pazaryerinde Apple ve Beats รผrรผnlerini kimlerin satabileceฤini kฤฑsฤฑtladฤฑฤฤฑ รถne sรผrรผlen 2018 tarihli anlaลmaya iliลkin kฤฑsmฤฑ yargฤฑ sรผrecinde kalacak. Mahkeme kararฤฑnฤฑn aรงฤฑklandฤฑฤฤฑ gรผn Amazon hissesi 246,15 dolardan, Apple hissesi ise 338,40 dolardan kapandฤฑ.
Apple ve Amazon davasฤฑnฤฑn kapsamฤฑ nasฤฑl daraltฤฑldฤฑ
Mahkeme, davanฤฑn รถnemli bir bรถlรผmรผnรผ reddetti. Apple รผrรผnlerinin doฤrudan Apple’dan veya diฤer perakendecilerden satฤฑn alฤฑndฤฑฤฤฑ iddialarฤฑna dayanan talepler, yargฤฑรง tarafฤฑndan “karmaลฤฑk ve spekรผlatif bir zarar teorisi” olarak nitelendirilerek dรผลรผrรผldรผ. Bu, davanฤฑn ikinci baลvuru sonucu kabul edilen daha kรผรงรผk kapsamlฤฑ versiyonu.
Mahkemenin devam etmesine izin verdiฤi talepler doฤrudan Amazon’un pazaryeri iลleyiลini hedef alฤฑyor. Yargฤฑรง Kelyn Bacon, bu iddialarฤฑ “makul, inandฤฑrฤฑcฤฑ ve olgulara dayalฤฑ” ลeklinde tanฤฑmladฤฑ. ฤฐddia รถzรผnde ลu: iki ลirket bir รผrรผnรผ kimlerin satabileceฤi konusunda anlaลtฤฑ ve alฤฑcฤฑlar bunun sonucunda daha yรผksek fiyat รถdedi. Davanฤฑn hayatta kalan kฤฑsmฤฑnฤฑn deฤeri, faiziyle birlikte 289 milyon ile 306 milyon sterlin arasฤฑnda hesaplanฤฑyor.
ลirketler iรงin mali risk sฤฑnฤฑrlฤฑ gรถrรผnรผyor
Amazon’un piyasa deฤeri yaklaลฤฑk 2,7 trilyon dolar, Apple’ฤฑnki ise 4,9 trilyon dolara yakฤฑn. Davanฤฑn tamamen kaybedilmesi durumunda dahi ortaya รงฤฑkacak tazminat tutarฤฑ, iki ลirketin de mali sonuรงlarฤฑnda hissedilir bir etki yaratmayacak boyutta. Buna karลฤฑn davanฤฑn hayatta kalan kฤฑsmฤฑ, tek bir daฤฤฑtฤฑm anlaลmasฤฑndan รงok Amazon’un pazaryerini nasฤฑl yรถnettiฤine odaklanฤฑyor; bu da uzun vadeli sonuรงlar doฤurabilecek bir soru.
Amazon’un ekonomik yapฤฑsฤฑnda pazaryeri merkezi bir rol oynuyor. รรงรผncรผ taraf satฤฑcฤฑlar komisyon รถdรผyor, reklam gelirleri de bu listelemelere baฤlฤฑ olarak oluลuyor. Amazon’un pazaryerinden kimleri hangi ลartlarla dฤฑลlayabileceฤine iliลkin herhangi bir hukuki test, tek bir รผrรผn kategorisinin veya tek bir รผlkenin รถtesine uzanan sonuรงlar doฤurabilir. ฤฐngiltere’nin bรผyรผk tรผketici taleplerinin birleลtirilmesine imkรขn tanฤฑyan toplu dava rejimi kapsamฤฑnda, hem Apple hem Amazon daha รถnce de benzer davalarla karลฤฑlaลmฤฑลtฤฑ. Bir davanฤฑn bu aลamayฤฑ geรงmesi, sonraki baลvurularฤฑn aรงฤฑlmasฤฑnฤฑ kolaylaลtฤฑrฤฑyor.
Apple ayrฤฑ bir patent davasฤฑyla da gรผndemde
Apple, kendisine yรถneltilen iddialarฤฑ kesin bir dille reddettiฤini aรงฤฑkladฤฑ. ลirket, mahkemenin davayฤฑ kabul etmesinin sorumluluk tespiti anlamฤฑna gelmediฤini vurguladฤฑ. Zamanlama Apple aรงฤฑsฤฑndan dikkat รงekici: karar, ABD’de bir jรผrinin ลirketi ilgisiz bir patent davasฤฑnda yaklaลฤฑk 5,7 milyar dolar tazminat รถdemeye mahkรปm etmesinden birkaรง gรผn sonra geldi. Buna raฤmen her iki dava da Apple’ฤฑn ya da Amazon’un ana faaliyetlerini tehdit eden bir boyutta deฤil.
Insider Monkey veri tabanฤฑna gรถre Amazon hisseleri, 2026 yฤฑlฤฑnฤฑn ikinci รงeyreฤi sonunda 369 hedge fonun portfรถyรผnde yer aldฤฑ ve bu fonlarฤฑn toplam yatฤฑrฤฑm deฤeri yaklaลฤฑk 97,1 milyar dolara ulaลtฤฑ. Bir รถnceki รงeyrekte bu rakam 353 hedge fon ve yaklaลฤฑk 77,6 milyar dolarlฤฑk yatฤฑrฤฑm seviyesindeydi.
Dava hangi konuyu kapsฤฑyor?
Dava, 2018 tarihli bir anlaลma รงerรงevesinde Amazon’un ฤฐngiltere pazaryerinde Apple ve Beats รผrรผnlerini kimlerin satabileceฤinin kฤฑsฤฑtlandฤฑฤฤฑ iddiasฤฑna dayanฤฑyor. Mahkeme, bu iddiayla sฤฑnฤฑrlฤฑ kฤฑsmฤฑn gรถrรผlmesine izin verdi.
Davanฤฑn iki ลirket iรงin mali etkisi ne kadar olabilir?
Hayatta kalan talebin deฤeri faiziyle birlikte 289 milyon ile 306 milyon sterlin arasฤฑnda hesaplanฤฑyor. Bu tutar, Amazon’un 2,7 trilyon dolarlฤฑk ve Apple’ฤฑn 4,9 trilyon dolara yaklaลan piyasa deฤeri karลฤฑsฤฑnda sฤฑnฤฑrlฤฑ kalฤฑyor.
