Yapay zekada büyük bir balon mu oluştu?

Yapay zeka yatırımlarındaki sert artış, değerlemelere yönelik artan endişelere rağmen spekülatif bir balon oluşturmuyor. Eski Dünya Bankası yöneticisi Yerbol Orynbayev, teknolojiyle ilgili risklerin yönetilememesi veya olası bir ekonomik daralma durumunda piyasalarda sert düzeltmelerin tetiklenebileceğini belirtti. Orynbayev, Investing.com’a yaptığı açıklamada teknolojinin henüz erken aşamada bulunduğunu vurguladı.

Yapay zeka yatırımlarında balon riski neden düşük görülüyor

Orynbayev, yapay zekanın ekonominin genelinde geniş uygulama alanlarına sahip olduğunu, bu nedenle mevcut yatırım artışının spekülatif aşırılıklardan ziyade gerçek teknolojik ve altyapısal ihtiyaçlara dayandığını kaydetti. “Bence balon yok” ifadesini kullanan Orynbayev, yapay zekanın önümüzdeki on yıl içinde küresel ekonomiyi yeniden şekillendireceğini değerlendirdi.

Bazı şirketlerin başarısız olabileceğini ve piyasanın bazı bölümlerinde düzeltme yaşanabileceğini söyleyen eski yönetici, yapay zeka değerlemelerinde geniş çaplı bir çöküş beklemediğini açıkladı. Yükselen değerlemeler, devasa veri merkezi yatırımları ve harcamaların yeterli getiri sağlayıp sağlayamayacağına ilişkin endişeler arasında bu değerlendirmeler öne çıkıyor. Orynbayev, söz konusu risklerin tekil şirketlerde veya sektörlerde düzeltmelere yol açabileceğini ancak yatırım döngüsünün genelini bozmayacağını ifade etti. En büyük fırsatların sağlık, finans, hukuk, eğitim, sosyal koruma ve kamu hizmetleri alanlarındaki özelleşmiş AI uygulamalarında ortaya çıkabileceğini belirtti. Veri merkezleri ve enerji erişilebilirliği, talepten ziyade sektörün büyümesi önünde temel kısıtlayıcı unsurlar haline gelebilir.

Düzenleme için daha büyük bir kurum gerekiyor

ABD’de bir AI görev gücü oluşturulması ve bir AI çarının atanması, şirketler ve yatırımcılar için daha fazla kesinlik sağladığından olumlu bir adım olarak değerlendiriliyor. Orynbayev, söz konusu yapının zamanla tam teşekküllü bir devlet kurumuna dönüşmesi gerektiğini vurguladı. “Kesinlik getiriyor. Bu yeni teknolojiyle ilişkili potansiyel riskleri ele alıyor” diyen eski yönetici, “çok güçlü bir teknoloji” olarak tanımladığı yapay zekanın risklerini yönetmek için daha büyük bir kurumun gerekli olacağını ekledi. Hükümetlerin, şirketlere yaptırım uygulamadan önce AI güvenliği ve risk yönetimi için net standartlar belirlemesi gerektiğini söyledi.

Düzenleyicilerin şu anda AI şirketlerini değerlendirebilecekleri yeterince net kurallardan yoksun olduğunu kaydetti. AI sistemlerinin kontrol edilmesi zorlaştıkça, sahte veya kural dışı davranışların önemli bir piyasa ve güvenlik riskine dönüşebileceği uyarısında bulundu. Yapay zeka ajanlarının devlet sistemleriyle etkileşim kurma girişimlerinin, olası tehlikeleri şimdiden gösterdiğini belirtti. Yapay zeka sistemlerinin sağlık veya nükleer güvenlik gibi kritik altyapılara müdahale etmesi durumunda sonuçların şirketler ve yatırımcılar için ağır olabileceğini, bu nedenle erken izleme ve risk yönetiminin kritik önem taşıdığını vurguladı.

Yüksek faiz oranları yapay zeka yatırımını durduracak mı

Yüksek faiz oranlarının bazı AI yatırımlarını geciktirebileceğini ancak genel büyüme döngüsünü durdurması beklenmediğini söyleyen Orynbayev, Orta Doğu’daki gerilimlerin uzaması durumunda enerji fiyatlarının ve enflasyonun yüksek kalabileceğini, bunun da ek faiz artırımlarıyla sermaye yoğun AI şirketleri üzerinde baskı oluşturabileceğini belirtti. Beklenen getirilerin tahviller ve diğer alternatiflere kıyasla çekici kalması durumunda yatırımcıların sektörü finanse etmeye devam edeceğini kaydetti. Eski yönetici ayrıca yapay zekanın, gelişmekte olan ekonomilere teknolojiyi kalkınmayı hızlandırmak için kullanarak zengin ülkelerle aradaki farkı kapatma fırsatı sunabileceğini söyledi.

Dünya Bankası’nın zamanla altyapı ve güvenlik standartlarının finansmanına katkı sağlayabileceğini, ancak AI temelli bir ekonomiye özel olarak odaklanan büyük girişimlerin henüz ortaya çıkmadığını belirtti. Teknolojinin nihayetinde iş gücü piyasalarını ve kamu politikalarını yeniden şekillendirebileceğini, iş imkanlarını azaltma potansiyeli taşıyabileceğini ve hükümetleri sosyal güvenlik ağlarını yeniden düşünmeye zorlayabileceğini sözlerine ekledi.

AI yatırımlarında balon var mı?

Eski Dünya Bankası yöneticisi Yerbol Orynbayev’e göre mevcut yapay zeka yatırım artışı balon değil; gerçek teknolojik ve altyapısal ihtiyaçlara dayanıyor, ancak bazı şirketlerde ve sektörlerde düzeltmeler yaşanabilir.

Yüksek faiz oranları AI yatırımlarını nasıl etkiler?

Yüksek faiz oranları bazı yapay zeka yatırımlarını geciktirebilir ancak beklenen getiriler çekici kaldığı sürece genel yatırım döngüsünü durdurması beklenmiyor.

Selim Soydan

Tüm Yazıları

İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi mezunu. 2010 yılından Türkiye'nin önde gelen gazetelerinin dijital servislerinde teknoloji ve finans konularında yazı haberlere imza attı