Wall Street’te korku endeksi yükseldi ama geçmiş veriler sakinleşme sinyali veriyor

Wall Street’te yatırımcı korkusunu ölçen VIX endeksi Cuma günü yapay zeka ve jeopolitik endişelerin etkisiyle sert yükseldi. Cboe’ye ait VIX endeksi yüzde 21,5 artışla 19,99 seviyesine çıkarken, S&P 500 endeksi yüzde 1,09 geriledi. Bitcoin ise aynı gün 81.035,40 dolar seviyesinde dalgalı ama durağan bir seyir izledi. Tarihsel veriler ve bitcoin fiyatının hafta sonu istikrarlı hareketi, Cuma günkü panik havasının Pazartesi çabuk dağılabileceğine işaret ediyor.

VIX endeksi ne anlama geliyor ve Wall Street’te neden yükseldi

VIX endeksi, yatırımcıların S&P 500 endeksinde önümüzdeki dört hafta içinde beklediği fiyat dalgalanmasını ölçüyor ve opsiyon fiyatlarından hesaplanıyor. Yatırımcılar tedirgin olduğunda fiyat risklerine karşı korunmak için opsiyon satın alıyor, bu da endeksi yukarı itiyor. Cuma günkü yüzde 21,5’lik sıçrama, TradingView verilerine göre VIX’in 5 Haziran’dan bu yana gördüğü en sert günlük yükseliş oldu.

O tarihte S&P 500 endeksi aylardır görülen en kötü günlerinden birini yaşamıştı. CNBC’nin aktardığına göre yatırımcılar, 18 Kasım vadeli 20 kullanım fiyatlı 9 bin 200 adet alım opsiyonu için 1,7 milyon dolar, 23 kullanım fiyatlı 12 bin 500 adet alım opsiyonu için ise 1,1 milyon dolar ödedi. Bu pozisyonlar, VIX endeksinin kasım ayının üçüncü haftasına kadar 23 seviyesinin üzerinde kapanacağına yönelik bahis taşıyor.

Bitcoin hafta sonu durağan seyrederken makro riskler sürüyor

Yapay zeka şirketlerinin hisseleri geçtiğimiz hafta sert düşüş yaşadı ve bu şirketlere yönelik temerrüt sigortası maliyetleri rekor seviyelere çıktı. Jeopolitik gerilimler de petrol fiyatlarını yukarı itiyor. Cumartesi günü İran Devrim Muhafızları, Hürmüz Boğazı’nda mayına çarpan iki petrol tankerinde yangın çıktığını açıkladı. Rusya-Ukrayna cephesindeki gerilim de tırmanış işareti veriyor. Buna karşın bitcoin 80 bin doların üzerinde, son dönemdeki dalgalı aralığının içinde kalmaya devam ediyor. Bu durum, Cuma günkü risk iştahsızlığının ve VIX yükselişinin Pazartesi gününe taşınmayabileceğine işaret ediyor.

Bitcoin piyasası bu yıl hafta sonları, özellikle Pazar günleri, mart ayı başından bu yana süren jeopolitik gerginlikler nedeniyle daha hareketli hale geldi. Bu durum bitcoinin, geleneksel piyasalar kapalıyken küresel risk iştahına ilişkin erken sinyal veren bir makro varlık rolünü öne çıkarıyor. Volmex’in bitcoin volatilite endeksi BVIV, Cuma günü yüzde 1 gerileyerek yüzde 40’ın hemen altına indi ve o seviyede neredeyse hiç değişmedi. Merkeziyetsiz tahmin platformu Polymarket’teki yatırımcılar da panik havasında değil; yapay zeka balonunun bu yıl patlama ihtimalini şu an itibarıyla sadece yüzde 9 olarak fiyatlıyorlar.

Tarihsel veriler Wall Street için ne gösteriyor

CoinDesk’in yaptığı analize göre VIX endeksi, Ocak 1990’dan bu yana, son hareket hariç, bir Cuma günü yüzde 20 veya daha fazla 32 kez yükseldi. Bu vakaların 25’inde ertesi Pazartesi endeks geriledi, yalnızca yedisinde yükseldi. Tipik Pazartesi hareketi yüzde 4,5’lik bir düşüş şeklinde gerçekleşti. Bir ay sonrasına bakıldığında ise 32 vakanın 25’inde VIX daha düşük seviyedeydi ve ortanca düşüş yüzde 16 oldu. Mevsimsellik de VIX’in gerilemesi ve dolayısıyla borsa istikrarı lehine çalışıyor. Son 36 yılın 25’inde VIX kasım ayında geriledi, ortanca düşüş yüzde 7,2 oldu. Ekim sonundan yıl sonuna kadar olan dönemde ise 36 yılın 22’sinde VIX düştü, ortanca gerileme yüzde 9,4 seviyesinde gerçekleşti.

Yine de bu veriler Pazartesi için istikrar garantisi vermiyor. 32 vakanın yedisinde VIX Pazartesi günü de sert yükselişini sürdürdü; bu örnekler arasında Ağustos 2015, Şubat 2018 ve Ağustos 2024 öne çıkıyor. Salt seviye açısından bakıldığında endeksin yükselmeye devam edecek alanı bulunuyor. Cuma günkü sıçramaya rağmen VIX halen 20 seviyesinin altında; bu seviye 1990’dan bu yana günlerin üçte birinden fazlasında aşılmış durumda. Endeks günlerin yalnızca yüzde 8’inde 30 seviyesinin üzerinde kapanış yaptı.

VIX endeksi neden Wall Street’in korku göstergesi olarak adlandırılıyor?

VIX endeksi, opsiyon fiyatlarından türetilerek yatırımcıların S&P 500 endeksinde önümüzdeki dört hafta içinde bekledikleri fiyat dalgalanmasını ölçtüğü için korku göstergesi olarak biliniyor. Endeksin yükselmesi, yatırımcıların fiyat risklerine karşı daha fazla korunma talep ettiğini gösteriyor.

Bitcoin fiyatı hafta sonu hareketleri neden önemli kabul ediliyor?

Bitcoin, hafta sonu işlem gören tek büyük makro varlık olduğu için, bu dönemdeki fiyat hareketleri geleneksel piyasaların Pazartesi açılışına ilişkin erken bir gösterge olarak izleniyor.

Haber Merkezi

Tüm Yazıları

Borsatek, Türkiye ve dünya piyasalarındaki gelişmeleri yakından izleyen bir finans haber platformudur. Hisse, döviz, altın ve kripto piyasalarına dair analizlerle yatırımcılara rehberlik eder.