TCMB, yฤฑl sonu enflasyon tahmini yรผzde 65.2 olarak paylaลtฤฑ. Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn sunumunda รถne รงฤฑkan ifadeler ลunlar oldu:
Jeopolitik riskler kรผresel tedarik zincirlerini olumsuz yรถnde etkilemektedir.
Kรผresel olarak finansal sฤฑkฤฑlaลma eฤilimi artmaktadฤฑr. Kรผresel risklerin devam etmesi ve gelecek yฤฑl dรผnya ekonomisini daha fazla etkilemesi bekleniyor.
Emtia fiyatlarฤฑ รผรงรผncรผ รงeyrekten itibaren gerilemeye baลlamฤฑลtฤฑr. Emtia fiyatlarฤฑndaki gerilemenin enflasyon dinamiklerini olumlu etkilemesi beklenmektedir.
รretim kapasitesi risk altฤฑnda olan Avrupa รผlkeleri iรงin tahmin gรผncellemeleri daha belirginleลti.
Kรผresel enflasyon artฤฑล eฤilimi sergilemektedir. 2022 yฤฑlฤฑna iliลkin enflasyon beklentileri bir รงok รผlke iรงin yukarฤฑ yรถnlรผ gรผncellendi, bir sรผre daha devam edeceฤi รถngรถrรผlรผyor.
Tรผrkiye ekonomisinde son 8 รงeyrekteki bรผyรผme diฤer dรถnemlerin รผzerinde. Uluslararasฤฑ kuruluลlar Tรผrkiye bรผyรผme tahminlerini yukarฤฑ yรถnlรผ gรผncelliyor.
Refah kazanฤฑmlarฤฑ ve verimliliฤi daha iyi yansฤฑtan satฤฑn alma gรผcรผ paritesine gรถre kiลi baลฤฑna dรผลen GSYHโye bakฤฑldฤฑฤฤฑnda Tรผrkiye pandemi sonrasฤฑnda yรผksek gelir grubu รผlkelerden daha hฤฑzlฤฑ bรผyรผmรผล ve รผst orta gelirli รผlkelerden olumlu yรถnde ayrฤฑลmฤฑลtฤฑr.
Hedefli kredi politikalarฤฑmฤฑzฤฑn odak alanlarฤฑndan ve potansiyel bรผyรผmenin sรผrรผkleyicilerinden olan makine-teรงhizat yatฤฑrฤฑmlarฤฑ son dรถnemde gรผรงlรผ bir yรผkseliล eฤiliminde olup 2019 yฤฑlฤฑnฤฑn son รงeyreฤinden bu yana kesintisiz olarak artmaktadฤฑr.
Temmuz baลฤฑndan bu yana รถncรผ gรถstergeler bรผyรผmede sฤฑnฤฑrlฤฑ bir yavaลlamaya iลaret etmektedir.
ฤฐลgรผcรผne katฤฑlฤฑm artฤฑลฤฑ sรผrerken, iลsiz sayฤฑsฤฑndaki azalฤฑล daha belirgin hale gelmiลtir. ฤฐลgรผcรผne katฤฑlฤฑm ve istihdam gรถstergelerinin pandemi รถncesi seviyelerine รงฤฑkmasฤฑ iลgรผcรผ piyasasฤฑnฤฑn saฤlฤฑklฤฑ iลlemesi aรงฤฑsฤฑndan รถnem arz etmektedir.
ฤฐstihdam edilen kiลi sayฤฑsฤฑ 2020 yฤฑlฤฑ birinci รงeyreฤinden bu yana toplamda 4,1 milyon kiลi artmฤฑลtฤฑr. ฤฐstihdamdaki artฤฑล benzer รผlkelere kฤฑyasla yรผksektir.
Yapฤฑsal dรถnรผลรผmรผn cari denge รผzerindeki yansฤฑmalarฤฑnฤฑ izliyoruz.
รnรผmรผzdeki dรถneme iliลkin olarak ihracat รผzerindeki riskler bir รถnceki rapor dรถnemine gรถre artmฤฑลtฤฑr.
Turizm sektรถrรผnรผn ilk 8 aylฤฑk performansฤฑ memnuniyet verici.
Aฤustos ayฤฑ itibarฤฑyla, yatฤฑrฤฑm ve ihracat kredilerinin toplam ticari krediler iรงerisindeki payฤฑ yรผzde 28โi aลarak son 20 yฤฑlฤฑn en yรผksek seviyesine ulaลmฤฑลtฤฑr.
รekirdek enflasyon son yฤฑllarda bir miktar geriledi.
รretici fiyatlarฤฑnda artฤฑล eฤilimi son 3 aylฤฑk dรถnemde zayฤฑfladฤฑ.
รรงรผncรผ รงeyrekte talep koลullarฤฑnda daha ฤฑlฤฑmlฤฑ bir seyir izleniyor.
Kรผresel bรผyรผmeye yรถnelik karamsarlฤฑฤฤฑn arttฤฑฤฤฑ bir dรถnemden geรงiyoruz.
Aldฤฑฤฤฑmฤฑz kararlarฤฑn, 2023 yฤฑlฤฑ iรงerisinde ekonomimizin dayanฤฑklฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑ artฤฑrarak arzฤฑn, yatฤฑrฤฑmlarฤฑn ve ihracatฤฑn sรผrekliliฤine รถnemli รถlรงรผde katkฤฑ saฤlayacaฤฤฑnฤฑ รถngรถrรผyoruz. Finansal koลullarฤฑn destekleyici olmasฤฑ gรถrรผลรผndeyiz.
Makro ihtiyati tedbirlerin etkisiyle kredi piyasasฤฑnda daha dengeli bir gรถrรผnรผm oluลtu. Yatฤฑrฤฑm ve ihracat kredilerinin aฤฤฑrlฤฑฤฤฑ รถnemli รถlรงรผde arttฤฑ. KOBฤฐ’lerin 2022 yฤฑlฤฑ Eylรผl ayฤฑndaki net kredi kullanฤฑm miktarฤฑ รถnceki yฤฑlฤฑn Ocak-Eylรผl dรถneminin 1,5 katฤฑ olarak gerรงekleลmiลtir. Bu dรถnemde, KOBฤฐ kredilerinin tutarฤฑ ve bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผ kredileri iรงerisindeki payฤฑ tarihsel olarak en yรผksek dรผzeye ulaลmฤฑลtฤฑr.
Liralaลma stratejisinde bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผnรผn pasif kompozisyonunda liranฤฑn payฤฑnฤฑn artmasฤฑnฤฑn รถnemsiyoruz. DฤฐBS getirileri ilave menkul kฤฑymet tesisi uygulamasฤฑndan bu yana 1600 baz puan dรผลtรผ.
KKM uygulamasฤฑ uluslararasฤฑ rezervlerimizi desteklemeye devam etmektedir.
2022 yฤฑl sonu gฤฑda enflasyonu tahmini yรผzde 71,3’ten yรผzde 75’e yรผkseldi.
2022 ortalama ham petrol fiyat tahmini 99,6 dolardan 100,5 dolara รงฤฑktฤฑ.
2022 yฤฑl sonu enflasyon tahmini yรผzde 60,4’ten yรผzde 65,2’ye รงฤฑktฤฑ. 2023 beklentisi yรผzde 19,2’den yรผzde 22,3’e รงฤฑkarฤฑldฤฑ.
Her iki yฤฑl iรงin baลlangฤฑรง koลullarฤฑndaki gรผncelleme, tahminler รผzerinde, sฤฑrasฤฑyla, 0,9 ve 2,9 puan kadar etkili oldu.
Tรผrk lirasฤฑ cinsinden ithalat fiyatlarฤฑ ve gฤฑda fiyatlarฤฑ varsayฤฑmlarฤฑndaki gรผncellemeler 2022 yฤฑlฤฑ enflasyon tahminlerini, sฤฑrasฤฑyla, 2,2 ve 0,9 puan kadar yukarฤฑ รงekti. 2023 yฤฑlฤฑ enflasyon tahminlerini Tรผrk lirasฤฑ cinsinden ithalat fiyatlarฤฑ 1,1 puan yรผkseltirken, gฤฑda fiyatlarฤฑ varsayฤฑmฤฑndaki gรผncellemeler ise 0,9 puan dรผลรผrdรผ.
Yรถnetilen yรถnlendirilen fiyatlardaki doฤalgaz ve elektrik kaynaklฤฑ gerรงekleลen ayarlamalar, 2022 yฤฑl sonu enflasyon tahminini 0,6 puan artฤฑrdฤฑ.
รte yandan, 2022 yฤฑlฤฑnda รงฤฑktฤฑ aรงฤฑฤฤฑndaki gรผncellemenin tahminlere etkisini 0,2 puan hesaplarken, 2023 yฤฑlฤฑnda oldukรงa sฤฑnฤฑrlฤฑ olacaฤฤฑnฤฑ รถngรถrรผyoruz.
Dรผnyanฤฑn her yerinde olduฤu gibi รผlkemizde de enflasyonun รถnemli bir kaynaฤฤฑnฤฑ arz ลoklarฤฑ oluลturuyor. Emtia ve enerji fiyatlarฤฑ, yakฤฑn dรถnemde bir miktar gerilemekle birlikte tarihi ortalamalarฤฑnฤฑn รผzerinde artฤฑลlar yaลadฤฑ.
Bu geliลmeler gerek pandemi gerekse jeopolitik risklerin etkisiyle ortaya รงฤฑkan bรผyรผk arz kฤฑsฤฑtlarฤฑnฤฑn sonucudur. Merkez Bankasฤฑ olarak, ekonomi politikalarฤฑnฤฑn kontrol alanฤฑnฤฑn dฤฑลฤฑnda kalan sรถz konusu arz kaynaklฤฑ maliyet baskฤฑlarฤฑna faiz artฤฑrฤฑmlarฤฑyla karลฤฑlฤฑk vermenin etkili olmayacaฤฤฑnฤฑ deฤerlendiriyoruz.
Enflasyonu dรผลรผrmek amacฤฑyla, yalnฤฑzca toplam talebi kฤฑsฤฑtlayฤฑcฤฑ politikalar uygulayarak, halihazฤฑrda arz yรถnlรผ baskฤฑlarla mรผcadele eden รผreticilerin yatฤฑrฤฑm ve ihracat kapasitelerine zarar vermekten รถteye gidemeyiz. Tam tersine, enflasyonun dรผลmesini รผretimi destekleyerek ve รผretim gรผcรผmรผzรผ artฤฑrarak saฤlayabiliriz.
Faiz ve hedefli kredi kararlarฤฑmฤฑzla, uygun finansman koลullarฤฑ oluลturarak, arz ve cari fazla kapasitemizi geliลtirmeyi amaรงlฤฑyoruz. Bu doฤrultuda, รผreticilerin kredi eriลimini destekleyerek yatฤฑrฤฑm, istihdam, รผretim ve ihracatฤฑn artarak devam etmesine katkฤฑ saฤladฤฑk.
Mevduatlarฤฑn iรงerisinde Tรผrk lirasฤฑnฤฑn payฤฑ hฤฑzla artฤฑyor. Bu konuda net hedefler belirleyerek yola devam ediyoruz. รnรผmรผzdeki dรถnemde Tรผrk lirasฤฑnฤฑn payฤฑnฤฑn daha da artacaฤฤฑnฤฑ รถngรถrรผyoruz. Dolayฤฑsฤฑyla, bu kanaldan dรถviz kurlarฤฑndaki istikrara katkฤฑ saฤlayarak, enflasyonu besleyen รถnemli bir unsuru da kontrol altฤฑna almฤฑล oluyoruz.
รnรผmรผzdeki dรถnemde, enflasyonun daha hฤฑzlฤฑ gerilemesi iรงin beklentilerin ve kur istikrarฤฑnฤฑn dezenflasyon sรผreciyle uyumlu olmalarฤฑ gerekiyor. Halihazฤฑrda, enflasyonun ana eฤilimi, รงekirdek gรถstergeler ve beklentilerde gรถzlediฤimiz kฤฑsmi iyileลme, รถnรผmรผzdeki dรถnemde de gรผรงlenerek devam edecek. Uyguladฤฑฤฤฑmฤฑz etkin politikalarla firmalarฤฑmฤฑzฤฑn fiyatlama davranฤฑลlarฤฑnda bozulma yaลanmasฤฑna ve saฤlฤฑksฤฑz fiyat oluลumlarฤฑna izin vermeyeceฤiz. Bunun sonucunda, beklentilerin ve kur istikrarฤฑnฤฑn enflasyondaki dรผลรผลรผ desteklemesini saฤlayacaฤฤฑz.
Faiz indirimleri ve makroihtiyati araรงlarฤฑmฤฑzla, kredi faizlerini politika faizlerine yakฤฑnlaลtฤฑrarak รผretimi destekliyor ve kredilerin istikrara katkฤฑ verecek ลekilde daฤฤฑlmasฤฑnฤฑ saฤlฤฑyoruz. Kredilerin uygun maliyetli olmasฤฑnฤฑ nasฤฑl รถnemsiyorsak, kredilerin verimli alanlarda kullanฤฑlmasฤฑnฤฑ da aynฤฑ derecede รถnemsiyoruz. Bu, uyguladฤฑฤฤฑmฤฑz politikanฤฑn ana unsurlarฤฑndan biridir.
Enflasyon, arzฤฑn sรผrekliliฤinin saฤlanmasฤฑ, Dรถviz kurlarฤฑnda istikrarฤฑn korunmasฤฑ ve fiyatlama davranฤฑลlarฤฑnฤฑn normalleลmesiyle hฤฑzla dรผลecek. Bu dรผลรผลรผn kalฤฑcฤฑ bir fiyat istikrarฤฑ saฤlamasฤฑnฤฑn iki รถn koลulu olduฤunu deฤerlendiriyoruz.
ฤฐlk olarak, kalฤฑcฤฑ cari fazla verme kapasitesine ulaลtฤฑฤฤฑmฤฑzda dรถviz arzฤฑmฤฑz da gรผรงlenmiล olacaฤฤฑ iรงin dรถviz piyasalarฤฑnda saฤlฤฑklฤฑ fiyat oluลumunu ve istikrarฤฑ doฤal olarak saฤlamฤฑล olacaฤฤฑz. Enerji fiyatlarฤฑ tarafฤฑndan gรถlgelense de bu hedefe sandฤฑฤฤฑnฤฑzdan daha yakฤฑn olduฤumuzu bir sรผredir sizlerle ayrฤฑntฤฑlฤฑ bir ลekilde paylaลฤฑyoruz.
Fiyat istikrarฤฑnda kalฤฑcฤฑlฤฑฤฤฑ saฤlayacak ikinci รถn koลul ise hanehalkฤฑnฤฑn, firmalarฤฑn ve bankalarฤฑn bilanรงolarฤฑnda Tรผrk lirasฤฑnฤฑn baskฤฑnlฤฑฤฤฑnฤฑn saฤlanmasฤฑdฤฑr. Bu amaca yรถnelik olarak da liralaลmayฤฑ bozan tรผm yapฤฑsal unsurlarฤฑ ortaya koyup dรผzeltmeye gayret ediyoruz. Sรถzleลmelerin Tรผrk lirasฤฑyla yapฤฑlmasฤฑ, sermaye akฤฑmlarฤฑnฤฑn uluslararasฤฑ standartlarda doฤru yรถnetilmesi, sermaye piyasalarฤฑnฤฑn derinleลerek cazip getiri sunan Tรผrk lirasฤฑ varlฤฑklarฤฑn gรผรงlendirilmesi, dรถviz piyasalarฤฑnda ลeffaflฤฑฤฤฑn saฤlanmasฤฑ, yerel paralarla ticaret ile dรถviz piyasalarฤฑnda dengeli yapฤฑnฤฑn desteklenmesi gibi hususlar liralaลma stratejimiz kapsamฤฑnda รถnรผmรผzdeki dรถnemde giderek daha yoฤun bir ลekilde uygulama alanฤฑ bulacak. Bunlardan sorumluluk alanlarฤฑmฤฑzda olanlar konusunda รถnemli adฤฑmlar atฤฑp, diฤer konularda ilgili kurumlarla yakฤฑndan รงalฤฑลacaฤฤฑz.
