Petrol ฤฐhraรง Eden รlkeler รrgรผtรผ (OPEC) ve OPEC dฤฑลฤฑ bazฤฑ รผretici รผlkelerden oluลan OPEC+ grubunun ham petrol รผretimini kฤฑsma kararฤฑnฤฑn ardฤฑndan ABD, Suudi Arabistanโฤฑ Rusyaโnฤฑn yanฤฑnda yer almakla suรงladฤฑ. Karar nedeniyle enflasyonla ilgili kรผresel endiลelerin yaลandฤฑฤฤฑ bir zamanda petrol fiyatlarฤฑnฤฑ yรผksek kalmasฤฑ ABDโnin รถfkesini รงekti.
Sรถzcรผ’nรผn haberine gรถre dรผnyanฤฑn en bรผyรผk petrol ihracatรงฤฑsฤฑ olan Suudi Arabistan ise kararฤฑn siyasetle deฤil ekonomiyle ilgili olduฤunda ฤฑsrar etti.
OPEC+ grubunun enerji ve petrol bakanlarฤฑ, Viyana’da hafta iรงi dรผzenlenen toplantฤฑda, gรผnlรผk petrol รผretimini kasฤฑmdan itibaren 2 milyon varil azaltma kararฤฑ aldฤฑ. Kรผresel petrol arzฤฑnda bu seviyede yaลanacak bir dรผลรผลรผn piyasayฤฑ รถnemli รถlรงรผde daraltacaฤฤฑ deฤerlendiriliyor.
Karar petrol fiyatlarฤฑnda son haftalarda yaลanan dรผลรผล nedeniyle alฤฑnmฤฑลtฤฑ. Ukrayna-Rusya savaลฤฑ nedeniyle petrol fiyatlarฤฑ varil baลฤฑna mart ayฤฑnda 120 dolara kadar yรผkselmiล sonraki aylarda ise 80 dolar seviyelerine geri รงekilmiลti. Bu durum dรผnya genelinde enflasyonu tetiklerken petrol รผreticisi รผlkeler ise fiyat dรผลรผลรผnรผ durdurmak iรงin arz kesintisi kararฤฑ aldฤฑ.
Suudi Arabistanโฤฑn da desteฤi ile gerรงekleลtirilen bu kesinti Kรถrfez รผlkesi ile ABD arasฤฑndaki 70 yฤฑlฤฑ aลkฤฑn ittifakta รถnemli bir anฤฑ iลaret ediyor. Bloomberg, Suudi Arabistanโฤฑn bu politikada ฤฑsrarฤฑnฤฑn sebeplerini ลรถyle anlattฤฑ:
โBir Ortadoฤu Krallฤฑฤฤฑ olan Arabistanโla ile batฤฑlฤฑ sรผper gรผรง ABD arasฤฑndaki iliลkilerin temelinde, ABDโnin gรผvenilir petrol arzฤฑ karลฤฑlฤฑฤฤฑnda รผlkeye koruma saฤladฤฑฤฤฑ anlayฤฑลฤฑ yatฤฑyor. Ancak Biden Temmuz ayฤฑnda Ciddeโye gitmeden รถnce Suudi yetkililer Washington ve Riyad arasฤฑndaki ortaklฤฑฤฤฑn doฤasฤฑnฤฑn temelden deฤiลtiฤini sรถylรผyordu.
ABD, Riyadโฤฑn bรถlgesel dรผลmanฤฑ olan ฤฐranโla bir nรผkleer anlaลmayฤฑ canlandฤฑrmaya รงalฤฑลฤฑrken bu sฤฑrada Suudi Arabistan Yemenโde ฤฐran destekli gruplarla savaลmaya devam ediyor. Bu da iki รผlke arasฤฑndaki gerilimlere ve gรถrรผล farklฤฑlฤฑklarฤฑna katkฤฑda bulunuyor.
รte yandan Arap yetkililer uzun zamandฤฑr ABDโnin kendilerini belirli politikalara zorlamalarฤฑndan ลikayetรงi. OPEC+ iรงindeki mรผzakerelere aลina olan bir kaynaฤa gรถre, ABDโli yetkililer zorlamalarฤฑn iลe yaramadฤฑฤฤฑnฤฑ ve Washingtonโun karลฤฑlฤฑklฤฑ รงฤฑkarlara dayalฤฑ yeni bir dรผzene yaลamasฤฑ gerektiฤini anlamakta geciktiler.
Ayrฤฑca Rusyaโnฤฑn Ukraynaโyฤฑ iลgal etmesinin ardฤฑndan yoฤunlaลan enerji sฤฑkฤฑntฤฑlarฤฑ nedeniyle diฤer รผlkeler Suudi Arabistanโla iliลkilerini iyileลtirmeye baลladฤฑ. Biden dฤฑลฤฑnda veliaht prens bu yฤฑl krallฤฑkta Fransa, ฤฐngiltere ve Almanyaโnฤฑn liderlerini aฤฤฑrladฤฑ. Ayrฤฑca Krallฤฑk, Cumhurbaลkanฤฑ Recep Tayyip Erdoฤan ile iliลkileri onardฤฑ. Bu iyi iliลkiler ise Suudi Arabistanโa daha geniล bir รถzerk alan hakkฤฑ tanฤฑdฤฑ.
Tรผm bunlarla birlikte son รผretim kesintisi kararฤฑ da ABD ve Suudi Arabistan arasฤฑndaki ipleri gerdi. Son รผretim kesintisinin ardฤฑndan Beyaz Sarayโdan yapฤฑlan aรงฤฑklamada, OPECโin enerji fiyatlarฤฑ รผzerindeki kontrolรผnรผ azaltmak iรงin ek araรงlar iรงin รงaฤrฤฑ yapฤฑldฤฑ.โ
ABD Baลkanฤฑ Joe Biden da geรงtiฤimiz hafta konu ile ilgili deฤerlendirmelerinde karara tepki gรถsterdi. OPEC+ grubunun petrol kararฤฑnฤฑn sorulmasฤฑ รผzerine Biden, bu kararฤฑn kendisinde hayal kฤฑrฤฑklฤฑฤฤฑ yarattฤฑฤฤฑnฤฑ belirtti.
Biden’a Wall Street Journal gazetesinin, โABD, Venezuela’ya yaptฤฑrฤฑmlarฤฑ gevลeterek, Amerikan petrol ลirketi Chevron’un bu รผlkede sondaj yapmasฤฑna izin verecekโ ลeklindeki haberi de anฤฑmsatฤฑlฤฑrken Biden, โAlternatiflere bakฤฑyoruz. Henรผz kararฤฑmฤฑzฤฑ vermedik.โ dedi.
Biden, Suudi Arabistan’a Temmuz 2022’de yaptฤฑฤฤฑ ziyaretten dolayฤฑ piลmanlฤฑk duyup duymadฤฑฤฤฑ sorusuna ise โBu seyahatin ana amacฤฑ petrol deฤildi. Bu seyahatin amacฤฑ Orta Doฤu ve ฤฐsrail’in pozisyonlarฤฑnฤฑ netleลtirmektiโ diye konuลtu.
