Son yฤฑllarda รผst รผste daralma yaลayan araรง kiralama sektรถrรผnde, artan mรผลteri talebi doฤrultusunda filoya yatฤฑrฤฑm iลtahฤฑ arttฤฑ. Tedarik krizindeki gevลeme ve perakende satฤฑลlarฤฑndaki daralmanฤฑn etkisiyle, araรง bulunurluk sorununu kฤฑsmen aลan kiralamacฤฑlar, bu kez de finansmana takฤฑldฤฑ. Krediye eriลimde bรผyรผk zorluk yaลayan ลirketler, binek araรง alฤฑmฤฑnฤฑ โyatฤฑrฤฑm kredileriโ kapsamฤฑ dฤฑลฤฑnda tutan Merkez Bankasฤฑโnฤฑn, kiralama ลirketlerine bu konuda istisna tanฤฑmasฤฑnฤฑ istiyor.
TOKKDER ve ฤฐTO harekete geรงti
Dรผnya’nฤฑn haberine gรถre Merkez Bankasฤฑ, geรงtiฤimiz haftalarda bankalara gรถnderdiฤi talimat yazฤฑsฤฑnda, iลletmelerin faturaya baฤlฤฑ yatฤฑrฤฑm harcamalarฤฑnฤฑn karลฤฑlanmasฤฑ amacฤฑyla, Yatฤฑrฤฑm Teลvik Belgesi kapsamฤฑnda en az iki yฤฑl kullandฤฑrฤฑlan yatฤฑrฤฑm kredilerinin iรงeriฤini belirledi. ฤฐlgili yazฤฑda; โArsa, bina vb. gayrimenkul edinimi, finansal yatฤฑrฤฑmlar ile binek araรง alฤฑmฤฑ iรงin kullandฤฑrฤฑlan krediler, yatฤฑrฤฑm kredisi kabul edilemez. Aฤฤฑr ticari araรง kredileri, yatฤฑrฤฑm kredisi olarak deฤerlendirilirโ ifadesi yer aldฤฑ. Binek araรงlarฤฑn yatฤฑrฤฑm kredisi kapsamฤฑna alฤฑnmamasฤฑ, asฤฑl iลtigal alanฤฑ araรง kiralama olan iลletmelerde bรผyรผk hayal kฤฑrฤฑklฤฑฤฤฑ yarattฤฑ. Bu iลletmeler iรงin binek otomobillerin bir yatฤฑrฤฑm aracฤฑ olmasฤฑ nedeniyle ilgili maddede araรง kiralama ลirketlerine istisna tanฤฑnmasฤฑ isteniyor. TOKKDER ve ฤฐTO, konuyu ilgili bakanlฤฑklara iletti.
โBankalar da ลaลkฤฑnโ
DรNYAโya konuลan Tรผm Oto Kiralama Kuruluลlarฤฑ Derneฤi (TOKKDER) yetkilileri, bu konudaki taleplerini ilgili kamu yetkililerine ilettiklerini ancak henรผz olumlu bir sonuรง alamadฤฑklarฤฑnฤฑ vurguladฤฑ. Sektรถr temsilcileri, filo kiralama ลirketleri iรงin yatฤฑrฤฑm dรถnemi olduฤunun altฤฑnฤฑ รงizerek, bu konudaki desteฤin aciliyet kazandฤฑฤฤฑna vurgu yaptฤฑ. ฤฐTO Taลฤฑt Kiralama Meslek Komitesi Baลkanฤฑ ve Meclis รyesi ฤฐlhan Yฤฑlmaz, โAsฤฑl iลtigal alanฤฑ oto kiralama olan sektรถrรผn araรง alฤฑmฤฑnฤฑn yatฤฑrฤฑm statรผsรผnden รงฤฑkarฤฑlmamasฤฑ gerekiyor. Bankalar da ลaลkฤฑn, sektรถr de. Bu geliลme filo kiralama sektรถrรผnรผn geliลimine dinamit koydu. Aslฤฑnda birรงok bรผrokrat bu konuda bize hak veriyor ancak konu รงรถzรผme kavuลturulamฤฑyorโ dedi.
Neden ayrฤฑcalฤฑk istiyorlar?
Peki, araรง kiralama sektรถrรผ bu kapsama neden alฤฑnmadฤฑ? DรNYAโya konuลan bir araรง kiralama ลirketi yรถneticisi, konuyla ilgili ลu aรงฤฑklamayฤฑ yaptฤฑ: โKanun koyucu, faizleri indirip krediyi ucuzlatmak istiyor. Tabii ki, gerรงek hayatta enflasyon inmeden tek baลฤฑna bu maalesef mรผmkรผn deฤil. Diฤer bir motivasyon unsurlarฤฑ da bazen zorla ucuzlatฤฑlan bu kredilerin aฤฤฑrlฤฑklฤฑ ihracatรงฤฑ sektรถrlere kullandฤฑrฤฑlarak kurun baskฤฑlamaya รงalฤฑลฤฑlmasฤฑ. Araรง alฤฑmฤฑnฤฑn yarฤฑdan fazlasฤฑ ithal olduฤu iรงin oradaki talebi de kฤฑsmaya รงalฤฑลฤฑyorlar. ฤฐลtigal konusu otomobil ya da kiralama olmayan firmalarda araรง alฤฑmฤฑnฤฑ bir yatฤฑrฤฑm aracฤฑ veย dรถvizย pozisyonunda hedge gibi deฤerlendirmeye baลladฤฑฤฤฑ iรงin, zorunlu karลฤฑlฤฑklarฤฑ yรผkselterek bunun da รถnรผne geรงmeye รงalฤฑลฤฑyorlar. ฤฐลtigal konusu otomotiv, mobilite gibi iลletmelerin doฤal olarak bu kapsamdan รงฤฑkarฤฑlmasฤฑ gerekiyor. Kiralama ve mobilite firmalarฤฑ da bu kapsama alฤฑndฤฑฤฤฑ ve istisna yapฤฑlmadฤฑฤฤฑ iรงin ลirketler araรง kiralayamฤฑyor ve kendi sermayelerini kullanarak araรง almak zorunda kalฤฑyorlar bu da nakitlerini azalttฤฑklarฤฑ iรงin yatฤฑrฤฑm yapma iลtahlarฤฑnฤฑ daha da azaltฤฑyor.โ
โ48 ay kiralama sฤฑnฤฑrฤฑ kaldฤฑrฤฑlsฤฑn”
Araรง kiralama sรถzleลmelerinde, iลletmeler en fazla 48 ay sรผreyle araรง kiralamasฤฑ yapabiliyor. รzellikle tedarik krizinin yaลandฤฑฤฤฑ pandemi dรถneminde sรถzleลmelerde mรผลterilerin 48 kiralama tercihinde bรผyรผk artฤฑล olmuลtu. Ancak sektรถr temsilcileri, sรถzleลmelerdeki bu 48 ay sฤฑnฤฑrlamasฤฑnฤฑn kaldฤฑrฤฑlmasฤฑnฤฑ talep ediyor. Yetkililer, 48 ay sฤฑnฤฑrlamasฤฑnฤฑn kaldฤฑrฤฑlmasฤฑnฤฑn, filo ลirketlerinin yeni araรง alma ihtiyacฤฑnฤฑ รถnemli oranda azaltacaฤฤฑnฤฑ belirtiyor. Bu durumun ithalatฤฑn azaltฤฑlmasฤฑna da katkฤฑ saฤlayacaฤฤฑ vurgulanฤฑyor. Diฤer yandan, ลirketlerin mevcut araรงlarฤฑnฤฑ kullanmaya devam ederek, bu dรถnemde nakitlerini kendi iลlerinde kullanabileceklerine vurgu yapฤฑlฤฑyor.
Otomotivcinin de umudu filoda
DรNYA’ya konuลanย otomotivย marka temsilcileri, filo kiralama sektรถrรผndeki mรผลterilerinin araรง talebinin arttฤฑฤฤฑnฤฑ, ancak firmalarฤฑn krediye eriลimde bรผyรผk zorluk yaลadฤฑฤฤฑnฤฑn duyumunu aldฤฑklarฤฑnฤฑ belirtti. Filo satฤฑลlarฤฑ, daralan otomotiv pazarฤฑ iรงin bรผyรผk รถnem taลฤฑyor. Tedarik krizinin yanฤฑ sฤฑra artan araรง fiyatlarฤฑ ve krediye eriลim zorluklarฤฑ nedeniyle otomobil ve hafif ticari araรง pazarฤฑnda daralma hฤฑzlandฤฑ. Aฤustos ayฤฑnda otomobil ve hafif ticari araรง satฤฑลlarฤฑ yรผzde 17,3, otomobil pazarฤฑ yรผzde 21,3 daraldฤฑ. Bรถylece, Tรผrkiye otomobil ve hafif ticari araรง toplam pazarฤฑ, 2022 ocak-aฤustos dรถneminde bir รถnceki yฤฑlฤฑn aynฤฑ dรถnemine gรถre yรผzde 8,5 daralarak 458 bin 446 adet olarak gerรงekleลti. Toplam otomotiv satฤฑลlarฤฑnฤฑn yรผzde 40โฤฑ son รงeyrekte yapฤฑlฤฑyor. Filo ลirketlerinin araรง yenileme dรถnemi son รงeyrek. Dolayฤฑsฤฑyla perakende satฤฑลlarฤฑnda bรผyรผk kayฤฑp yaลayan otomotivcilerin de umudu filo mรผลterilerine yapฤฑlacak satฤฑลlarda.
โKฤฑsa dรถnem kiralama talebi 9 ayda %28 arttฤฑโ
Pandeminin etkisinin azalmasฤฑyla Tรผrkiyeโyi ziyaret eden turist sayฤฑsฤฑnฤฑn bu yฤฑlฤฑn ilk 8 ayฤฑnda geรงen yฤฑlฤฑn aynฤฑ dรถnemine gรถre yรผzde 128 artmasฤฑ, รถzellikle kฤฑsa dรถnem araรง kiralama talebini de artฤฑrdฤฑ. Sektรถr kฤฑล sezonundan da umutlu. Bu firmalardan biri olan Garenta & ikinciyeni.com Genel Mรผdรผrรผ ลafak Savcฤฑ, 2021โin araรง kiralama sektรถrรผ iรงin normalleลmenin baลladฤฑฤฤฑ bir yฤฑl olduฤunu ifade ederek, talepteki artฤฑลa yรถnelik ลu aรงฤฑklamayฤฑ yaptฤฑ: โGarentaโdaki verilerimize baktฤฑฤฤฑmฤฑzda yฤฑlฤฑn ilk dokuz aylฤฑk dรถneminde kฤฑsa dรถnem kiralamaya olan talep bir รถnceki yฤฑlฤฑn aynฤฑ dรถnemine gรถre yรผzde 28 arttฤฑ. Haziran, temmuz ve aฤustos aylarฤฑnda gerรงekleลen talep ise geรงen yฤฑlฤฑn aynฤฑ aylarฤฑna gรถre neredeyse yรผzde 10 artฤฑล gรถsterdi. Kiralama gรผn sayฤฑsฤฑnda da yukarฤฑ yรถnlรผ bir ivme var. Bu yฤฑlฤฑn ilk dokuz aylฤฑk dรถneminde gerรงekleลen kiralama gรผn sayฤฑsฤฑ geรงen yฤฑlฤฑn aynฤฑ dรถnemine gรถre neredeyse yรผzde 50 arttฤฑ. Zor geรงen iki yฤฑlฤฑn ardฤฑndan talebin artmasฤฑ memnuniyet verici. Yฤฑlฤฑn son รงeyreฤinde sonbahar ve kฤฑล turizmiyle birlikte pandemi รถncesi dรถnemi yakalayacaฤฤฑmฤฑzฤฑ dรผลรผnรผyorum.โ
