Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakan Yardฤฑmcฤฑsฤฑ ลeref Kalaycฤฑ, Tรผrkiye Madenciler Derneฤi (TMD) tarafฤฑndan dรผzenlenen “ฤฐkinci Maden Kurtarma Yarฤฑลmasฤฑ” kapsamฤฑnda basฤฑn mensuplarฤฑnฤฑn madencilik sektรถrรผne iliลkin sorularฤฑnฤฑ yanฤฑtladฤฑ.
Madenlerin gรผnlรผk hayatฤฑn her alanฤฑnda รงokรงa kullanฤฑldฤฑฤฤฑna iลaret eden Kalaycฤฑ, ลunlarฤฑ kaydetti:
“Madenleri hayatฤฑmฤฑzdan รงฤฑkarฤฑp alalฤฑm, inanฤฑn insanoฤlu ‘taล devrine’ dรถner. Bugรผnkรผ รงaฤdaล medeniyet seviyesine gelirken, madenleri iลleyerek gelmiลiz. ฤฐnsanoฤlu madenlerin adฤฑnฤฑ devirlere vermiล. Tรผrkiye’nin en bรผyรผk problemi, ekonomik anlamda ‘cari aรงฤฑk’ diye aรงฤฑklanฤฑr. Tรผrkiye’de 2000’de altฤฑn รผretimi yok. 2001’de 1,4 ton. Altฤฑn, Tรผrkiye’de รผretimi yeni olan bir maden. Altฤฑn รผretimi 2020’de 42 ton, 2021’de 39 ton oldu. Bu yฤฑlki hedefimiz salgฤฑn koลullarฤฑna raฤmen 40’lฤฑ rakamlarฤฑ geรงmek.” deฤerlendirmesinde bulundu.
Yeni bir “Maden Yasasฤฑ” taslaฤฤฑ รผzerinde รงalฤฑลtฤฑklarฤฑnฤฑ aktaran Kalaycฤฑ, “Altฤฑn madeni, bakฤฑr madeni olsun fark etmiyor. Topraฤฤฑ delelim, sondaj yapalฤฑm, numune alalฤฑm, ekonomik bir deฤer elde edelim. O bรถlge insanฤฑnฤฑ harekete geรงirmek รงok zor, รงรผnkรผ madencilik algฤฑsฤฑ รงok negatif. Maden sahalarฤฑnฤฑn iลlem bittikten sonra rehabilite edilmesi gerekiyor. Hazฤฑrladฤฑฤฤฑmฤฑz yeni maden yasasฤฑnda rehabilitasyona daha รงok รถnem verdik. Sรถz konusu yasa taslaฤฤฑnฤฑ bu aลamada meclise sevk etmek pek kolay olmaz. Ancak, orada maden sahalarฤฑnฤฑn rehabilitasyonu konusunu bir fon oluลturularak fonun madencilik iลlemlerinden sonra ลirketlerin rehabilitasyonda kullanmasฤฑnฤฑ amaรงlamฤฑลtฤฑk.” diye konuลtu.
“Bor karbรผrรผn tonu 40 bin dolar deฤerinde”
Kalaycฤฑ, Tรผrkiye’nin potansiyelinin madencilikten kaynaklฤฑ cari aรงฤฑฤฤฑ kapatacak bรผyรผklรผkte olduฤunu vurgulayarak, ocakta aรงฤฑlacak bor karbรผr fabrikasฤฑ hakkฤฑnda bilgi verdi.
รin ve Hindistan’da iลรงilik maliyetlerinin Tรผrkiye’den รงok daha dรผลรผk olduฤunu anlatan Kalaycฤฑ, “Tรผrkiye’den รงฤฑkarฤฑlan doฤal taล dediฤimiz mermer, blok ลekilde ihraรง edilebiliyor. Bunlarฤฑ iลlemeye kalktฤฑฤฤฑnฤฑzda oradaki rekabet gรผcรผnรผzรผ kaybediyorsunuz. Bu doฤal taลlar iรงin geรงerli. Diฤer madenleri, en azฤฑndan ara รผrรผnlere dรถnรผลtรผrerek iลleyip ekonomiye kazandฤฑrฤฑp ihraรง ediyoruz. Bordaki mesele ise biraz daha farklฤฑ. Bor, Tรผrkiye’de uzun yฤฑllar cevher olarak yani รงฤฑkarฤฑldฤฑฤฤฑ gibi ihraรง edilmiล. Sonra borik asite dรถnรผลtรผrรผlerek ihraรง edilmiล. Borik asitin tonu 800 dolar civarฤฑnda. Boru, borik asite, daha sonra da karbรผre dรถnรผลtรผrรผyoruz. Bununla ilgili fabrikamฤฑz ocak ayฤฑnda aรงฤฑlฤฑyor. Bor karbรผr fabrikasฤฑ. Bor karbรผrรผn tonu 40 bin dolar. Sorumuzun cevabฤฑ da bu. Cevher olarak 200 dolar.” ifadelerini kullandฤฑ.
Kalaycฤฑ, zeytinlik alanlarฤฑnda maden aranmasฤฑna iliลkin, ลu deฤerlendirmelerde bulundu:
“Tรผrkiye’de 1939 yฤฑlฤฑnda รงฤฑkmฤฑล ‘Zeytin Yasasฤฑ’ var. Buna gรถre zeytinlik alanlarda madencilik faaliyeti yapamฤฑyorsunuz. Bฤฑrakฤฑn madencilik faaliyetini, herhangi bir sฤฑnai faaliyet de yapamฤฑyorsunuz. Zeytinin olduฤu alana 3 kilometreden fazla yaklaลamฤฑyorsunuz. Sadece zeytin ve zeytincilik ile ilgili iลler yapabilirsiniz. Zeytinliklerle ilgili รงok รถnemli dรผzenlemeye ihtiyacฤฑmฤฑz var, รงรผnkรผ bu yasa da bazฤฑ ลeyleri engeller noktaya geldi. Bununla ilgili herkesin kabul edeceฤi bir dรผzenleme yapฤฑlmasฤฑ lazฤฑm. Mevcut maden yasasฤฑ รงok cezalarla dolu bir yasa. Onu daha makul bir noktaya getirdik taslaฤฤฑmฤฑzda. Daha caydฤฑrฤฑcฤฑ ancak daha kabul edilebilir bir noktaya getirdi. Mevcut durumda cezalarฤฑn altฤฑndan kalkmak zor.”
