ฤฐstanbul Sanayi Odasฤฑโnฤฑn (ฤฐSO) temmuz ayฤฑ meclis toplantฤฑsฤฑnda sanayiciler ile Merkez Bankasฤฑ Baลkanฤฑ ลahap Kavcฤฑoฤlu arasฤฑnda yaลanan tartฤฑลmanฤฑn yankฤฑlarฤฑ sรผrรผyor.
Sanayiciler, TCMBโnin politika faizi yรผzde 14 iken bankalarda yรผzde 50โlere varan oranlarda kredi faizleriyle karลฤฑ karลฤฑya kaldฤฑklarฤฑnฤฑ ve Eximbankโtan da yeterli kredi desteฤini alamadฤฑklarฤฑnฤฑ sรถylemiล; Kavcฤฑoฤlu ise โucuz kredi kullanฤฑp dรถviz alฤฑyorsunuz, hepinizin listesi elimizde varโ gibi ithamlarda bulunmuลtu.
Sanayiciler ve ihracatรงฤฑlar, kredi faizlerinin halihazฤฑrda yรผzde 30 ila yรผzde 50 arasฤฑnda deฤiลtiฤini; kredi kullanmak isteyen iล insanlarฤฑnฤฑn da 3-4 ay boyunca sฤฑrada beklediklerini anlattฤฑ.
Doฤu Karadeniz ฤฐhracatรงฤฑlar Birliฤi Baลkan Vekili Ahmet Hamdi Gรผrdoฤan, โลu an yรผzde 50โye kadar รงฤฑkan kredi faizleri var. Bu sorunu tรผm iล insanlarฤฑ yaลฤฑyor. Var olan bir soruna yok demek รงรถzรผm getirmiyorโ dedi.
โEximbank da kredi musluklarฤฑnฤฑ รงok kฤฑstฤฑ. Eximbankโtan kredi kullanmak isteyen arkadaลlarฤฑmฤฑzdan 3-4 ay sฤฑra bekleyenler varโ diyen Gรผrdoฤan, โBu sorunlar yoksa biz neden sฤฑkฤฑntฤฑ yaลayฤฑp da 4 ay bekliyoruz? Bir ay iรงinde vereceฤin krediyi 3-4 ayda verirsen sene bitiyorโ diye konuลtu.
Bankalarฤฑn, kredi รงekmek isteyen firmalara รงฤฑkardฤฑฤฤฑ zorluklara da deฤinen Gรผrdoฤan, ลรถyle devam etti:
โFirmanฤฑn teminatฤฑ, mal varlฤฑฤฤฑ dรถrt dรถrtlรผk olduฤu halde โรงรถp olsa gรถzlerine batฤฑyor.โ Borcu olmayan, sadece bir taksitini bir hafta geciktirmiล birinin bile bu geciktirmesi รถnรผne sorun olarak konuluyor. Kimin bu dรถnemde gรผnรผ gรผnรผne taksit รถdeyebilecek gรผcรผ var?
Bunlar bizim karลฤฑlaลtฤฑฤฤฑmฤฑz รงok temel sorunlar. Bu sรผreรงlerin hฤฑzlanmasฤฑnฤฑ istiyoruz. Sadece adฤฑm atmak, yรผrรผmek istiyoruz.
Parayฤฑ bekletecek durumumuz yok. Para beklerse ihracat durur. ฤฐhracatta bรผyรผmek, finansman desteฤine ulaลmakla olur Biz borรงlu olanlarฤฑ affedin demiyoruz ki. En azฤฑndan gรผnรผ kurtarmak iรงin finansman desteฤine akฤฑลฤฑ hฤฑzlandฤฑrฤฑn.โ
Sozcu.com.trโye konuลan Ege Bรถlgesi Sanayi Odasฤฑ Baลkanฤฑ Ender Yorgancฤฑlar da โลu an kredi faizleri yรผzde 30 ila yรผzde 50 arasฤฑndaโ dedi.
Kamu bankalarฤฑndaki faiz oranฤฑnฤฑn daha dรผลรผk oranlarda olduฤunu belirten Yorgancฤฑlar, ancak bu kredileri herkesin alamadฤฑฤฤฑnฤฑ, dolayฤฑsฤฑyla bu kredilerine bรผtรผn piyasayฤฑ finanse etmekten uzak olduฤunu vurguladฤฑ.
Yorgancฤฑlar, Kavcฤฑoฤluโnun sanayiciye yรถnelik ithamlarฤฑna yรถnelik ise โSanayiciyi desteklemek yerine motivasyonunu dรผลรผren sรถylem ve uygulamalar son derece yanlฤฑลโ deฤerlendirmesinde bulundu.
โMerkez bankasฤฑnฤฑn ana gรถrevi para politikalarฤฑnฤฑ dรผzenlemek ve fiyat istikrarฤฑnฤฑ saฤlamaktฤฑr. Baลkanฤฑnฤฑn yapmฤฑล olduฤu konuลmalar รถncelikle piyasaya gรผven vermelidirโ diyen Yorgancฤฑlar, ลรถyle devam etti:
โรรผnkรผ herkes merkez bankasฤฑ baลkanฤฑnฤฑn aฤzฤฑndan รงฤฑkan sรถze bakฤฑyor ama baลkan โsanayi kredilerle dรถviz alฤฑyorโ ithamฤฑnda bulundu mesela.
Sanayici makine alฤฑyor dรถvizle, ham madde alฤฑyor o da dรถvizle. Kendisini enflasyona karลฤฑ koruyabilmek iรงin ne almasฤฑ gerekiyor? Dรถviz alฤฑyor รงรผnkรผ ancak bu ลekilde kendisini koruyabiliyor. Zaten enflasyon yรผksek olmasa bunlarฤฑ konuลmazdฤฑk.
AKP iktidara geldiฤinden beri faiz, dรถviz ya da merkez bankasฤฑ baลkanฤฑnฤฑn โelimde liste varโ gibi konuลlarฤฑ hiรง gรผndeme gelmemiลti. ลimdi gelmesinin tek nedeni enflasyonun bu seviyede olmasฤฑ. Enflasyonu dรผลรผrmek iรงin de yapฤฑlmasฤฑ gereken iลlemler belli. Sadece temmuz ayฤฑnda 51 รผlke faiz artฤฑลฤฑ yaptฤฑ. Biz ne yaptฤฑk?โ
Ankara Sanayi Odasฤฑ Baลkanฤฑ Nurettin รzdebir de, sozcu.com.trโye ilettiฤi deฤerlendirmede krediye ulaลmakta sฤฑkฤฑntฤฑ รงeken รงok sayฤฑda sanayicinin olduฤunu vurguladฤฑ.
โฤฐลletmelerimiz รงok borรงlu. Bu borcun dรถndรผrรผlebilmesi iรงin รผretime devam edebilmeleri lazฤฑmโ diyen รzdebir, ลรถyle dedi:
โFirmalarฤฑmฤฑzฤฑn finansal kaldฤฑraรง oranlarฤฑ รงok yรผksek, yรผzde 80โleri aลmฤฑล durumda. Bu aslฤฑnda firmalarฤฑn รถz varlฤฑklarฤฑndan daha fazla borรงlu olduklarฤฑnฤฑ gรถsterir ki bu da teknik iflas demektir.โ
Ege ฤฐhracatรงฤฑ Birlikleri (EฤฐB) Koordinatรถr Baลkanฤฑ Jak Eskinazi ise, ฤฐSO meclisinde sanayicilerin yรผkselen taleplerini โhaklฤฑ bir serzeniลโ olarak deฤerlendirdi.
โฤฐthalata dayalฤฑ bir ihracatฤฑmฤฑz var. Bazฤฑ sektรถrlerde bu oran yรผzde 80โe รงฤฑkฤฑyorโ diyen Eskinazi, โฤฐthalatฤฑ yรผksek olan sektรถrlerin dรถviz bulundurma zorunluluklarฤฑ var. Onlarฤฑn krediye eriลimleri รงok zor oluyorโ dedi.
โSektรถrler ihracat yapmadฤฑฤฤฑ zaman Tรผrkiyeโnin dรถviz darboฤazฤฑ baลlar. Ellerinde dรถviz bulundurmadฤฑklarฤฑ mรผddetรงe imalat yapamazlarโ diyen Eskinazi, โลu an Merkez Bankasฤฑโnฤฑn verdiฤi kararlar, uygulamalarฤฑ ihracatฤฑ desteklemiyor, kรถstekliyor. Bu kararlardan vazgeรงilmemesi de kaos ortamฤฑ yaratฤฑyorโ diye konuลtu.
Kocaeli Sanayi Odasฤฑโndan bir sanayici ise, Kavcฤฑoฤluโnun sanayicileri stokรงulukla suรงlamasฤฑna yรถnelik sert tepki gรถsterdi.
โStok maliyeti sanayicinin en ciddi maliyetidir. Maliyetini en fazla ลiลiren iลlerden bir tanesidirโ diyen sanayici, โDolayฤฑsฤฑyla haklฤฑ bir nedeni olmasa stoฤa mal koymayฤฑz. Paraya ulaลฤฑmฤฑn zor olduฤu bir yerde bu en son yapฤฑlacak iลtirโ dedi.
โBize anlatฤฑlan ลu: รzel sektรถrde firmalarฤฑn elinde 90 milyar dolar para var. Bunu bozsunlar isteniyorโ diye sanayici, ลรถyle devam etti:
โฤฐhtiyacฤฑ olmayan tabii ki bozsun, tartฤฑลmฤฑyoruz. Ama sanayici stokรงu olamaz. Bunu kabul etmiyorum.โ
