Bu sabah GittiGidiyor‘un ฤฐstanbul Ataลehir’deki merkez ofisinde รงalฤฑลanlarฤฑnฤฑn tamamฤฑ mesailerine baลladฤฑktan kฤฑsa bir sรผre sonra e-posta kutularฤฑna bir toplantฤฑ daveti iletildi.
Toplantฤฑnฤฑn baลlamasฤฑyla hemen hemen eลzamanlฤฑ olarak eBay‘in Tรผrkiye’den รงekileceฤine dair aรงฤฑklama WhatsApp gruplarฤฑnda paylaลฤฑlmaya baลlamฤฑลtฤฑ.
BBC Tรผrkรงe’ye konuลan ve isminin aรงฤฑklanmasฤฑnฤฑ istemeyen bir GittiGidiyor รงalฤฑลanฤฑ, ลirket tarafฤฑndan รงalฤฑลanlarฤฑna รถncesinde herhangi bir aรงฤฑklama yapฤฑlmasa da, “Karara ลaลฤฑrmadฤฑk ama bu gรผzel รงalฤฑลma ortamฤฑnฤฑ sanฤฑrฤฑm hepimiz รถzleyeceฤiz” dedi.
eBay, Tรผrkiye pazarฤฑndan รงekilmeye yรถnelik “zor ama stratejik” kararฤฑ, “pazarda sรผregelen rekabet dinamikleri” nedeniyle verdiฤini sรถylรผyor.
GittiGidiyor tarafฤฑndan yapฤฑlan aรงฤฑklamada, “18 Temmuz 2022 tarihine kadar alฤฑลveriลe aรงฤฑk olacak platformumuz, bugรผnden (20 Haziran 2022) itibaren yeni รผrรผn listelemeye kapatฤฑldฤฑ. Site รผzerindeki “Hesabฤฑm” bรถlรผmรผ, tรผm alฤฑcฤฑ ve satฤฑcฤฑlarฤฑmฤฑzฤฑn tamamlanmamฤฑล iลlemleri iรงin 5 Eylรผl 2022 tarihine kadar aรงฤฑk kalacak. Mรผลteri hizmetlerimiz ise 30 Eylรผl 2022 tarihine kadar kullanฤฑcฤฑlarฤฑmฤฑza destek vermeye devam edecek.” deniliyor.
Hepsiburada, Sahibinden ve Yemeksepeti ile birlikte Tรผrkiye internet giriลimlerinin “ilk dรถrdรผ” olarak bilinen ลirketlerden biri olan GittiGidiyor’un temelleri 1999 yฤฑlฤฑnda atฤฑlmฤฑลtฤฑ.
ฤฐran asฤฑllฤฑ Amerikalฤฑ giriลimci Pierre Omidyar tarafฤฑndan Eylรผl 1995’te bir aรงฤฑk arttฤฑrma sitesi olarak kurulan eBay, Almanya operasyonu aracฤฑlฤฑฤฤฑyla Tรผrkiye pazarฤฑna 2007 yฤฑlฤฑnda GittiGidiyor’un azฤฑnlฤฑk hissesini satฤฑn alarak girmiล ve “performansฤฑndan etkilenerek” 2011 yฤฑlฤฑnda Tรผrkiye’nin “lider pazaryeri” olarak nitelendirdiฤi ลirketin yรผzde 93’รผnรผ 217,5 milyon dolara satฤฑn almฤฑลtฤฑ.
O dรถnemde GittiGidiyor’un 6,4 milyon kayฤฑtlฤฑ kullanฤฑcฤฑsฤฑ olduฤu belirtiliyordu.
‘E-ticaretin deฤiลen gรถrรผnรผmรผ’
Geรงen 20 yฤฑla yakฤฑn sรผrede Tรผrkiye internet giriลiminlerinin e-ticaret odaklฤฑ bรผyรผmesi devam etti ancak BBC Tรผrkรงe’ye konuลan GittiGidiyor’un eski bir รผst dรผzey yรถneticisinin sรถzleriyle “e-ticaretin topoฤrafyasฤฑ รงok deฤiลti”.
Adฤฑnฤฑn aรงฤฑklanmasฤฑnฤฑ istemeyen eski yรถnetici, รงฤฑkฤฑล kararฤฑnฤฑn eBay’in rekabete yaklaลฤฑmฤฑyla birlikte ele alฤฑnmasฤฑ gerektiฤini sรถylรผyor ve ekliyor:
“eBay genel olarak globalde de nakit harcama oranฤฑnฤฑ yรผkselterek bรผyรผmeyi seven bir ลirket deฤil. Tรผrkiye henรผz olgunlaลmamฤฑล bir pazar ve daha fazla yatฤฑrฤฑm yapmak gerekiyor. Rakiplerinin bu alana devasa yatฤฑrฤฑm yaptฤฑฤฤฑ bir dรผnyada para harcayarak bรผyรผme savaลฤฑna girmeyi seven bir ลirket deฤil. “
Buna gรถre eBay bir sรผredir kรผresel olarak ana odaฤฤฑ olan pazaryeri ve aรงฤฑk artฤฑrma iลlerini รถnceliklendirmeyi planlฤฑyordu.
Tรผrkiye’nin en bรผyรผk internet giriลimleri arasฤฑnda hala e-ticaret (mobil ticaret ya da hฤฑzlฤฑ ticaret gibi alt kฤฑrฤฑlฤฑmlarฤฑyla birlikte) ลirketleri var. Uluslararasฤฑ danฤฑลmanlฤฑk ลirketi Deloitte’e gรถre 2021’de yapฤฑlan birleลme ve satฤฑn alma iลlemleri arasฤฑnda e-ticaret 2,9 milyar dolarlฤฑk toplam yatฤฑrฤฑmla รผretimden gฤฑdaya tรผm diฤer sektรถreri geride bฤฑraktฤฑ.
Bu yatฤฑrฤฑmlarฤฑn yรผzde 15’i 2021’de 16,5 milyar dolar deฤerlemeyle 1,5 milyar dolar yatฤฑrฤฑm alan Trendyol’a yapฤฑldฤฑ. 2010 yฤฑlฤฑnda kurulan Trendyol Tรผrkiye’nin en bรผyรผk e-ticaret giriลimlerinden biri haline gelmesiyle yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑ “rekor yatฤฑrฤฑma” ikna edebilmiลti.
Bunun yanฤฑnda 2018 yฤฑlฤฑnda Tรผrkiye’de faaliyete baลlayan kรผresel e-ticaret devi Amazon, yakฤฑn zamanda Tรผrkiye’de 100 milyon dolarlฤฑk yatฤฑrฤฑmla รผlkedeki ilk lojistik รผssรผnรผ bu sonbaharda aรงacaฤฤฑnฤฑ ve bine yakฤฑn kiลiyi istihdam edeceฤini aรงฤฑkladฤฑ.
Amerika Birleลik Devletleri’nde (ABD) borsaya aรงฤฑlma operasyonunda 700 milyon dolardan fazla gelir elde eden Hepsiburada, 2022 ilk รงeyrekte satฤฑlan รผrรผnlerinin brรผt deฤerini (GMV) yรผzde 84,4 artฤฑrarak 8,3 milyar TL’ye รงฤฑkardฤฑฤฤฑnฤฑ duyurdu.
Geรงen 20 yฤฑlฤฑ aลkฤฑn sรผrede rakipleri bรผyรผmeyi ve e-ticaret pazarฤฑnฤฑ bรผyรผtmeyi sรผrdรผrรผrken eBay, bu pazarฤฑn liderlerinden biri olarak konumunu koruyamadฤฑ.
Web sitelerinin trafik verilerini analiz eden SimilarWeb’e gรถre, bugรผn Tรผrkiye’nin satฤฑล gelirleri sฤฑralamasฤฑnda eBay, bu rakiplerinin aksine, ilk beล e-ticaret sitesi arasฤฑnda yer almฤฑyor.
TรSฤฐAD ve Deloitte tarafฤฑndan hazฤฑrlanan e-ticaret raporuna gรถre 2021 yฤฑlฤฑnฤฑn ilk yarฤฑsฤฑnda Tรผrkiye’de e-ticaret sektรถrรผ yรผzde 49 bรผyรผyerek 161 milyar TL hacme ulaลtฤฑ.
Pandemi sonrasฤฑ ekonomik yavaลlamanฤฑn etkisi
Koronavirรผs kapanmalarฤฑ sฤฑrasฤฑnda teknoloji donanฤฑm ve yazฤฑlฤฑmlarฤฑna yapฤฑlan harcamalarฤฑn artmasฤฑ sektรถrรผ, pandeminin en bรผyรผk kazananlarฤฑndan biri haline getirdi.
eBay’in 2022 ilk รงeyrek finansal sonuรงlarฤฑnฤฑ aรงฤฑkladฤฑฤฤฑ raporuna gรถre, bu yฤฑl ลirketin Covid-19 etkisiyle gรถrdรผฤรผ anormal trafik artฤฑลฤฑ sona erdi. Bunun sonucunda ลirketin tรผm kategorilerde satฤฑlan รผrรผnlerinin brรผt deฤeri (GMV) bir รถnceki yฤฑla gรถre yรผzde 20 dรผลtรผ.
Bununla birlikte Ukrayna savaลฤฑnฤฑn da etkisiyle yรผkselen enerji ve emtia fiyatlarฤฑ pandemi sonrasฤฑ ekonomik iyileลmenin รถnรผndeki en bรผyรผk risklerden biri olarak algฤฑlanฤฑyor.
eBay aรงฤฑklamasฤฑnda net iลlem gelirlerinin uluslararasฤฑ pazarlardaki talep azalฤฑลฤฑnฤฑn da etkisiyle 121 milyon dolar azaldฤฑฤฤฑnฤฑ sรถylรผyor.
eBay’in Tรผrkiye’den รงekilmesine iliลkin notunda eBay’in kapanฤฑลฤฑnฤฑn ikinci รงeyrek sonuรงlarฤฑnฤฑ etkilemeyeceฤi belirtiliyor. GittiGidiyor’un eBay’in kรผresel aktif kullanฤฑcฤฑ sayฤฑsฤฑna 2022 birinci รงeyrek itibarฤฑyla 4 milyon kiลilik katkฤฑda bulunduฤu da belirtiliyor.
รalฤฑลanlarฤฑna ne olacak?
eBay yetkilisi, GittiGidiyor’un bazฤฑ รงalฤฑลanlarฤฑ iรงin “sรผrpriz” niteliฤinde olan kararฤฑ aรงฤฑkladฤฑฤฤฑnda tรผm รงalฤฑลanlarฤฑnฤฑn, ne zaman iลe baลladฤฑklarฤฑndan baฤฤฑmsฤฑz olarak, “cรถmert bir paket”ten yararlanacaklarฤฑnฤฑ da sรถyledi.
ลirket รงalฤฑลanฤฑnฤฑn aktardฤฑฤฤฑnda gรถre bu teklif kฤฑdem tazminatฤฑ, รผcret รถdemeleri, eBay’den teลekkรผr รถdemeleri gibi “tatmin edici” kalemleri kapsฤฑyor.
Bu รงalฤฑลan, sahip olduklarฤฑ “dรผnya standartlarฤฑnda” รงalฤฑลma ortamฤฑnฤฑn en รงok รถzlenecek ลey olduฤunu sรถylรผyor.
GittiGidiyor Genel Mรผdรผrรผ ve eBay MENA Bรถlge Direktรถrรผ รget Kantarcฤฑ, Ocak 2021’de yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamalarda 2020’de, รงalฤฑลan sayฤฑlarฤฑnฤฑ รถnceki yฤฑla kฤฑyasla yรผzde 40 artฤฑrarak 280’e รงฤฑkardฤฑklarฤฑnฤฑ sรถylemiลti.
Kantarcฤฑ, “GittiGidiyor olarak 2020 yฤฑlฤฑnฤฑ, salgฤฑnฤฑn da etkisiyle yรผzde 50 bรผyรผmeyle geride bฤฑraktฤฑk.” demiล ve GittiGidiyor’un kayฤฑtlฤฑ kullanฤฑcฤฑ sayฤฑsฤฑnฤฑn 33 milyona; platform รผzerinden satฤฑล yapan toplam satฤฑcฤฑ sayฤฑsฤฑ 117 bine ulaลtฤฑฤฤฑnฤฑ da belirtmiลti.
